Code sẽ trở thành loại ngôn ngữ toàn cầu trong tương lai.
Trong những năm 70, nó là một loại nhạc rock làm đảo lộn cả một thế hệ.
Trong những năm 80, nó là thứ hái ra tiền.
Nhưng ở thế hệ của tôi,
phần mềm chính là giao diện của trí tưởng tượng và thế giới.
Điều đó có nghĩa là chúng ta cần
rất nhiều hơn nữa những nhóm người
để xây dựng nên những sản phẩm,
để không chỉ nhìn nhận máy tính như thứ quá máy móc, cô độc, buồn chán và ảo diệu
mà nhìn nhận như thứ ta có thể sửa lại
có thể biết hết về mọi ngóc ngách ...
Hành trình của tôi đến với thế giới lập trình và công nghệ
bắt đầu năm tôi 14 tuổi.
Tôi say nắng mê mệt một người đàn ông lớn tuổi hơn tôi
và người đàn ông được nói đến cũng chính là
Phó Tổng thống Hoa Kỳ, Ngài Al Gore
Và tôi đã làm điều mà tất cả các cô gái tuổi teen sẽ làm.
Tôi muốn bày tỏ tình cảm của mình.
Nên tôi đã tạo một trang web cho ông ấy. Nó đây này.
Vào thời điểm năm 2001, vẫn chưa có Tumblr
vẫn chưa có Facebook, và Pinterest.
Nên tôi phải học cách viết những đoạn code
để có thể bày tỏ tất cả tình cảm và sự ngưỡng mộ của mình.
Tôi đã bắt đầu lập trình như thế đó.
Ban đầu nó như cách để tôi có thể thể hiện chính mình
cũng giống như hồi tôi còn bé, tôi sử dụng những cây bút chì màu hay Lego
hay lớn hơn chút nữa thì là guitar hoặc những vở kịch.
Nhưng sau đó, có nhiều thứ khác làm tôi thích thú,
như thơ ca và việc đan tất,
và chia động từ Tiếng Pháp
sáng tạo những thế giới không có thật,
Bertrand Russell và những triết lý của ông ấy.
Và tôi trở thành 1 trong số những người
cảm thấy máy tính thật nhàm chán và quá máy móc và cô độc.
Còn bây giờ tôi nghĩ như thế này.
Các cô bé không hề biết rằng các em không thích máy tính.
Các cô bé rất tuyệt vời.
Các em rất, rất giỏi tập trung vào công việc,
luôn chính xác, luôn đưa ra những câu hỏi rất hay như,
"Cái gì?" "Tại sao?" "Thế nào?" "Sẽ như thế nào nếu?"
Và chúng cũng không biết rằng chúng sẽ không thích máy tính.
Mà chính là những bậc phụ huynh.
Chính che mẹ là người thấy
khoa học máy tính thật bí hiểm, lạ lùng và cứng nhắc
và nó chỉ thuộc về những nhà sáng tạo bí ẩn.
Nó xa rời cuộc sống hàng ngày
cũng như... vật lý hạt nhân vậy.
Và họ cũng có một phần đúng khi nghĩ như thế.
Có quá nhiều cú pháp và sự kiểm soát và cấu trúc dữ liệu
và thuật toán và thực tiễn,
giao thức và khuôn mẫu trong lập trình.
Và chúng ta với cương vị là một cộng đồng, tạo ra những chiếc máy tính ngày càng nhỏ
Rồi chúng ta xây dựng tầng tầng lớp lớp những thứ trừu tượng phủ lên chúng
giữa con người và máy móc
đến nỗi mà ta không còn nhận ra máy tính hoạt động như thế nào nữa
hoặc nói chuyện với chúng như thế nào.
Ta dạy con cái chúng ta cơ thể người hoạt động như thế nào
dạy chúng động cơ đốt trong hoạt động như thế nào
và ta dạy rằng nếu chúng thật sự muốn trở thành phi hành gia
chúng hoàn toàn có thể.
Nhưng khi lũ trẻ hỏi chúng ta,
"Thuật toán sắp xếp nổi bọt là gì ạ?"
Hay, "Làm thế nào mà máy tính biết được chuyện gì sẽ xảy ra khi ta bấm nút 'phát,'
sao nó biết được nên chiếu video nào?"
hay, "Internet có phải là một nơi chốn không ạ?"
Người lớn chúng ta, chỉ biết im lặng.
"Đó là phép thuật," vài người sẽ trả lời như vậy.
"Nó phức tạp lắm," một vài người khác nói.
Thật ra không phải thế.
Nó không phải là ảo thuật cũng không phức tạp.
Nó chỉ là tất cả mọi thứ cùng diễn ra rất, rất, rất nhanh thôi.
Các nhà khoa học máy tính đã tạo ra loại máy móc tuyệt vời
đồng thời họ cũng làm chúng trở thành xa lạ với ta
cũng như thứ ngôn ngữ mà ta nói với chúng
nên ta không biết phải nói chuyện với máy tính như thế nào nữa
nếu thiếu đi những giao diện dành cho người dùng.
Đó cũng là lý do không ai nhận ra
khi mà tôi đang chia động từ bất quy tắc tiếng Pháp
thực ra là tôi đang thực hành kỹ năng nhận dạng mẫu.
Và khi tôi đang phát cuồng với việc đan lát,
thực ra là tôi đang tuân theo một chuỗi các lệnh biểu tượng
bao gồm cả các câu lệnh vòng lặp.
Và nhiệm vụ trong suốt cuộc đời Bertrand Russell
luôn là tìm kiếm một thứ ngôn ngữ giữa tiếng Anh và Toán học
nay nó đó đã được tìm thấy trong chiếc máy tính.
Tôi đã là lập trình viên có điều chẳng ai biết
Trẻ em hôm nay, chúng lướt, chạm và bấm cả thế giới theo cách của chúng.
Nhưng chúng ta không cho chúng công cụ để xây dựng với máy tính
chúng ta sẽ chỉ tạo ra những kẻ hưởng thụ thay vì những người sáng tạo.
Nhiệm vụ này làm tôi nhớ đến một cô bé.
Tên của em là Ruby, em chỉ mới 6 tuổi thôi.
Cô bé ấy không hề sợ hãi, giàu trí tưởng tượng và hơi có tính thích chỉ huy.
Và mỗi lần tôi gặp phải rắc rối
khi tự học lập trình như,
"Thiết kế đối tượng hoặc thu gom rác thải là gì?"
Tôi cố gắng tưởng tượng ra một đứa bé 6 tuổi sẽ giải thích vấn đề này như thế nào.
Tôi đã viết một cuốn sách về cô bé và vẽ minh họa nó.
Và Ruby đã dạy tôi là như thế này.
Ruby dạy tôi bạn không cần phải sợ
con bọ dưới gầm giường.
Và thậm chí những vấn đề lớn nhất
cũng chỉ là một tập hợp của những vấn đề bé xíu.
Và Ruby cũng giới thiệu tôi với bạn bè của cô bé,
những khía cạnh đầy màu sắc của văn hóa Internet.
Cô bé có người bạn Báo Tuyết,
xinh đẹp nhưng lại không muốn chơi với những đứa trẻ khác.
Và cô bé cũng có bạn Robot Xanh Lá, rất thân thiện nhưng cực kỳ bừa bộn.
Và cô bé có người bạn Chim Cánh Cụt Linux
một người làm mọi việc thật sự rất hiệu quả nhưng thỉnh thoảng hơi khó hiểu
Và bạn Cáo luôn Lý Tưởng Hóa mọi thứ.v.v..
Trong thế giới của Ruby, bạn học về công nghệ thông qua việc chơi.
Ví dụ như, máy tính thật sự rất giỏi lặp đi lặp lại mọi thứ,
cách mà Ruby dạy về các câu lệnh vòng lặp sẽ như thế này
Đây là động tác nhảy yêu thích của Ruby: "vỗ, vỗ, dậm, dậm
vỗ, vỗ và nhảy."
Và bạn học bộ đếm vòng lặp bằng cách lặp lại 4 lần.
và bạn học vòng lặp while bằng cách lặp lại trình tự đó
khi đang đứng bằng một chân.
Và bạn học được vòng lặp until bằng cách lặp lại trình tự đó
cho tới khi mẹ bạn nổi giận.
(tiếng cười)
Và trên hết, bạn học được là không hề có những câu trả lời được chuẩn bị sẵn.
Khi tôi nghĩ ra chương trình học trong thế giới của Ruby,
tôi cần phải hỏi lũ trẻ cách mà chúng nhìn nhận thế giới
và chúng có những câu hỏi gì
và tôi sẽ tổ chức các buổi chơi thử nghiệm.
Tôi bắt đầu bằng cách cho bọn trẻ xem những bức ảnh.
Tôi sẽ cho chúng xem ảnh một chiếc xe hơi
1 cửa hàng tạp hóa, 1 con chó và 1 cái nhà vệ sinh.
Tôi hỏi "theo các con thì cái nào trong những cái trên là máy tính?"
Và lũ trẻ rất cương quyết với câu trả lời,
"Không có cái nào cả.
Con biết cái máy tính mà.
Nó là một cái hộp phát sáng
mà cha mẹ dành cả ngày để ngồi trước chúng."
Sau đó chúng tôi trò chuyện
và chúng tôi khám phá ra, xe hơi thật ra cũng là máy tính
Nó có hệ thống định vị bên trong.
Và cả chú chó, chú chó có thể không phải là máy tính,
nhưng chó có vòng cổ
và vòng cổ có thể có máy tính bên trong.
Và cửa hàng tạp hóa, nó có rất nhiều loại máy tính khác nhau,
như hệ thống thu ngân, hệ thống chống trộm.
"Và mấy đứa biết gì không?
Ở nhật bản, nhà vệ sinh cũng là máy tính,
thậm chí có cả hacker hack nhà vệ sinh"
(Tiếng cười)
Và chúng tôi đi sâu hơn
và tôi cho chúng những miếng dán với nút tắt/mở trên đó
Và tôi bảo bọn trẻ, "Hôm nay các con sẽ có khả năng kỳ diệu
có thể biến bất kỳ thứ gì trong căn phòng này thành máy tính."
Và một lần nữa, lũ trẻ đáp
"Có vẻ khó quá, con không biết câu trả lời nào mới đúng."
Tôi bảo bọn trẻ, "Hãy yên tâm,
bố mẹ các con cũng đâu có biết đáp án nào đúng.
Họ chỉ mới đượcnghe về một thứ
gọi là Internet
Nhưng chính các con, sẽ trở thành người
sống trong một thế giới mà tất cả mọi thứ đều là những chiếc máy tính."
Và ngay sau đó một cô bé bước đến bên tôi
và đưa tôi 1 cái đèn xe đạp
và cô bé nói, "Đây là chiếc đèn xe đạp, " nếu nó là một chiếc máy tính,
nó có thể thay đổi màu sắc."
"Một ý tưởng tuyệt vời, chúng ta còn có thể làm gì nữa?"
Và cô bé tiếp tục suy nghĩ,
và cô bé nói "Nếu đèn xe đạp là máy tính,
con có thể đi dã ngoại bằng xe đạp với bố
và ngủ trong những cái lều
và chiếc đèn xe đạp có thể trở thành một chiếc máy chiếu phim."
Và đó là thời khắc tôi kiếm tìm,
thời khắc mà đứa trẻ nhận ra
Thế giới chưa sẵn sàg
và có một cách để làm thế giới này trở nên sẵn sàng hơn
đó là tạo ra công nghệ
và mỗi người chúng ta có thể góp phần vào sự thay đổi đó.
Cuối cùng, chúng tôi tạo ra một chiếc máy tính.
Và chúng tôi biết thêm về bạn CPU thích chỉ huy và và hai bạn RAM, ROM rất hữu ích
Đó là cách để ghi nhớ sự vật.
Sau đó chúng tôi ráp các bộ phận trên chiếc máy tính lại
chúng tôi cũng thiết kế các ứng dụng cho nó.
Câu chuyện tôi rất thích là về 1 cậu bé
Em ấy 6 tuổi.
Em thích nhất là được trở thành phi hành gia.
Cậu bé mang một chiếc headphones khổng lồ
Và em hoàn toàn đắm chìm trong chiếc máy tính bằng giấy bé xíu.
Như bạn thấy đấy, em đang xây dựng
các ứng dụng định vị các hành tinh trong dãy ngân hà
Và cha của em, là phi hành gia đơn độc ở quỹ đạo Sao Hỏa,
thật ra ông ấy đang ở phòng bên cạnh,
và nhiệm vụ quan trọng của em là
mang bố về lại Trái Đất an toàn.
Và những đứa trẻ này sẽ có những cách nhìn rất khác về công nghệ
và cả cách chúng tạo nên công nghệ.
Cuối cùng thì, nếu công nghệ được tiếp cận theo một cách dễ dàng hơn
thì thế giới công nghệ mà chúng ta tạo ra sẽ càng to lớn và đa dạng.
Thế giới sẽ càng trở nên tốt hơn và nhiều màu sắc hơn.
Bạn hãy dành chỉ một phút thôi để tưởng tượng,
thế giới nơi mà có có những câu chuyện
về cách mà mọi thứ được tạo ra không chỉ bởi
những đàn-ông-trên-hai-mươi ở thung lũng Silicon
mà còn có cả nữ sinh Kenya hay những người thủ thư ở Na Uy .
Hãy tưởng tượng tới một thế giới nơi mà những cô bé Ada Lovelace của tương lai,
Sống trong một thế giới của những con số 1 và 0
các cô bé lớn lên lạc quan và dũng cảm với công nghệ.
Chúng nắm bắt quyền lực và cơ hội
và giới hạn của thế giới.
Thế giới công nghệ tuyệt vời và luôn thay đổi
và đôi chút lạ lùng.
Khi tôi là một đứa trẻ,
tôi muốn trở thành một người kể chuyện
tôi thích sáng tạo nên thế giới
và ước mơ của tôi
là buổi sáng được thức dậy ở Moominvalley.
và trưa đến, lang thang quanh Tatooine.
Và vào buổi tối, tôi sẽ ngủ lại Narnia.
Và lập trình hóa ra lại là nghề nghiệp hoàn hảo cho tôi.
Tôi vẫn có thể tạo ra cả thế giới.
Nhưng thay vì bằng câu chuyện, tôi tạo ra thế giới bằng code.
Lập trình cho tôi năng lực tuyệt vời
để xây dựng vũ trụ của riêng tôi
với những quy tắc của riêng tôi và những mô hình, thực tiễn.
Tạo ra những cái mới từ chỗ không có gì bằng sức mạnh của sự logic.
Cảm ơn các bạn.
(Tiếng vỗ tay)