Tanınmış sembollerin bazıları ürünleri satmak,
diğerleri trafiği düzenlemek
ya da siyasi amaçları yönlendirmek için vardır.
Ama biri insanlara yardım etmek için vardır.
Bunu tekerlekli sandalye veya engelli kişi sembolü olarak biliyorsunuzdur.
Ama ISO'nun sağladığı resmi adı
Uluslararası Erişim Simgesidir.
Bilinmesine rağmen çoğu kişi
aslında bu sembolün ne anlama geldiğinden emin değildir.
Bunun sebebi sembolün kendisi ve meydana gelme şeklidir.
1968'de Uluslararası Teknoloji ve Erişilebilirlik Komisyonu
bir tasarım yarışması düzenledi.
Makul bir mesafeden
kolaylıkla tanımlanabilecek bir sembol arıyorlardı,
tanımlayıcı,
basit,
kullanışlı
ve diğer sembollerle karıştırılmayacak.
Kazanan tasarımı Danimarkalı Susanne Koefoed tasarlamıştı.
Bu tasarıma bir kafa çizilmemişti.
Bir yıl sonra kafa çizilmesiyle tasarım insan vücuduna benzeyen bir şekil aldı.
On yıl içinde hem Birleşmiş Milletler
hem de ISO tarafından kabul edildi.
En az zararla ve telaşla küresel bir ikon doğdu.
Son yıllarda birkaç yenilik daha yapıldı.
Graphic Artists Guild tasarımı daha yuvarlak ve insana benzer hale getirdi.
2012'de Erişilebilir Simge Projesi daha canlı bir görünüm kazandırdı.
Peki aslında bu sembol neyi ifade eder?
Amacı nedir?
Kısacası, engelli tesislerinin olduğu yerleri gösteren bir işarettir.
Uluslararası tanınan böyle bir simgenin gücüyle
nereye seyahat ederseniz edin,
oranın dilini konuşmanıza veya bütün kültürel bilgileri bilmenize gerek yoktur.
Engelli tuvaletine ihtiyaç duyarsanız işaret size yolu gösterecektir.
Ama karışıklık engellilik teriminden
ve bunun aslında ne anlama geldiğinden kaynaklanıyor.
Sembol tekerlekli sandalyeyi betimlediği için
çoğu kişi engelli tesislerini sadece tekerlekli sandalye kullananların
veya gözle görülen fiziksel hastalıkları olanların kullanabileceğini düşünüyor.
Ancak engellilik geniş bir kavram.
Birçok farklı hastalık için kullanılabilir.
Otizm,
görme bozuklukları
ve diğer birçok hastalıkla birlikte
acı ve yorgunluğa sebep olan deri veremi gibi
doğuştan bağışıklık sistemi hastalıklarını kapsar.
Aslında Dünya Sağlık Örgütü,
yaklaşık 1 milyar kişinin
bir çeşit engellilik durumu yaşadığını tahmin ediyor.
Bu da çevrenizdekilerin bu gruba büyük ihtimalle dahil olması demek,
bir aile üyenizin,
bir sınıf arkadaşınızın
bir arkadaşınızın
ya da bir meslektaşınızın.
Tekerlekli sandalye kullananların sayısı sadece 65 milyon
ya da nüfusun yüzde 15'i.
Büyük çoğunluk gözle görülmeyen engellilik yaşıyor.
Engelli park alanları, binaları, girişleri
bu grubu göz önüne alarak tasarlanır.
Bu yüzden son yıllarda insanların bu sembolün gerçekten anlamına
uygun olup olmadığıyla ilgili soruları neden sorduğunu anlayabiliriz.
Sorular sadece sembolün doğruluğuyla ilgili değil.
Engelli tesislerini kullanan ve görülebilir bir engeli olmayan
birini gördüklerinde,
insanların kızması hatta kaba davranması yaygındır.
Sembol ne yazık ki yardım etmesi amaçlanan kişiler ve aileler için
büyük çapta problemler yaratıyor.
Son zamanlarda yeniden yapılan tasarımlar sembolün son haline ilişkin
endişelerin kabullenilmesi açısından başarılı oldu.
Ancak bazıları tüm tasarımın sorunsuz olduğunu düşünüyor.
Ancak bu zor bir iş.
Dünya çapında bilindik bir sembolü nasıl değiştirirsiniz?
Yerine hangi sembolü kullanırsınız?