შეკრიბეთ, გაამარტივეთ პასუხი და დაწერეთ შერეული რიცხვის სახით.
გვაქვს სამი შერეული რიცხვი: 3 1/2-ს მივუმატოთ 11 2/5 პლუს 4 3/15.
უკვე ვნახეთ, რომ ამას შეგვიძლია, შევხედოთ, როგორც სამს პლიუს 1/12.
პლუს თერთმეტს პლუს 2/5.
მოდით, დავწერ.
ეს იგივეა, რაც სამს მივუმატოთ 1/12 პლუს თერთმეტი
პლუს 2/5 პლუს ოთხი პლუს 3/15.
შერეული რიცხვი 3 1/12 ზუსტად ნიშნავს 3 1/12 ან სამს პლუს 1/12.
რადგანაც ვკრებთ ბევრ რიცხვს, წყობას მნიშვნელობა არა აქვს,
ასე რომ, შეგვიძლია, მთელი რიცხვები ერთად შევკრიბოთ.
ამგვარად, გვაქვს სამს პლუს თერთმეტი პლუს ოთხი.
შემდეგ შეგვიძლია, შევკრიბოთ წილადები:
1/12-ს პლუს 2/5 პლუს 3/15.
ლურჯი ნაწილები საკმაოდ მარტივია.
უბრალოდ რიცხვებს ვუმატებთ: სამს პლიუს თერთმეტი არის თოთხმეტი
თოთხმეტს მიუმატოთ ოთხი არის თვრამეტი.
ანუ, ეს ნაწილი, სწორედ აქ, არის თვრამეტი.
ეს კი ცოტა რთული იქნება, რადგან ვიცით, რომ წილადების შეკრებისას
უნდა გვქონდეს იგივე მნიშვნელი.
ახლა ისე უნდა გავაკეთოთ, რომ სამივე მათგანს ჰქონდეს იგივე მნიშვნელი,
ეს მნიშვნელი უნდა იყოს თორმეტის, ხუთის და თხუთმეტის უმცირესი საერთო მამრავლი.
შეგვიძლია, ეს გავაკეთოთ უხეში ძალის გზით.
უბრალოდ შევხედოთ მამრავლებს.
შეგვიძლია, ამ ყმაწვილთაგან ერთ-ერთი ავიღოთ
და გავაგრძლოთ მათი მამრავლების აღება.
შემდეგ გავარკვიოთ ამ მამრავლებიდან ორივე თუ იყოფა ხუთზე და თხუთმეტზე.
სხვა გზით, უნდა დავშალოთ თითოეული ეს რიცხვი ძირითად მამრავლებად
უბრალოდ ვთქვათ, ამ ყმაწვილების ძირითადი მამრავლი შეიცავს უმცირეს საერთო მამრავლს.
რაც ნიშნავს, რომ ის შეიცავს თითოეულ ამ ციფრს.
მოდით, გაჩვენებთ, რაზეც ვსაუბრობ.
თუ ავიღებთ თორმეტის ძირითად მამარავლს,
თორმეტჯერ ორი არის ექვსი. ექვსი არის ორჯერ სამი.
ანუ, თორმეტი ტოლია ორჯერ ორჯერ სამის.
ეს არის თორმეტის ძირითად მამრავლებად დაშლა.
ახლა ავიღოთ ხუთი. ხუთის ძირითადი მამრავლები.
ხუთი უბრალოდ ერთი და ხუთია, ანუ, ხუთი არის ძირითადი რიცხვი.
ეს არის ხუთის ძირითად მამარავლებად დაშლა.
უბრალოდ ხუთი გვაქვს აქ.
ეს ერთი გამოუყენებელია.
ამგვარად ხუთი არის უბრალოდ ხუთი.
და ახლა თხუთმეტი. მოდით, გავაკეთოთ თხუთმეტი.
როდესაც ვაკეთებდი ხუთის ძირითად მამარავლებად დაშლას,
უნდა მეთქვა: შეხედეთ, ხუთია ძირითადი.
არ არსებობს უფრო დიდი რიცხვი ერთის გარდა, რომელიც მასში გაიყოფა.
ამგვარად, სისულელეა აქ ხის გაკეთება.
მოდით, ახლა ვცადოთ თხუთმეტის ძირითად მამრავლებად დაშლა.
თხუთმეტი არის სამჯერ ხუთი.
და ეს ორივე მათგანი არის ძირითადი.
ასე რომ, გვჭირდება რაღაც, რასაც აქვს ორი ორი და სამი.
შევხედოთ ამ თორმეტს აქ.
ჩვენს მნიშვნელს უნდა ჰქონდეს ორი ორი და სამი.
მაშ ასე, დავწეროთ. ეს იქნება ორჯერ ორჯერ სამი.
მას სულ ცოტა ეს უნდა ჰქონდეს.
მას აგრეთვე უნდა ჰქონდეს ხუთიც. ხომ?
რადგანაც ის არის ხუთის საერთო მამრავლი.
ხუთი არის სხვა მათგანი, ამ ძირითადი მამრავლებიდან.
ამგვარად, მას ექნება ხუთი აქ. მას ხუთი არ ჰქონდა.
მას, ასევე, ექნება სამი და ხუთი.
ჩვენ უკვე გვაქვს სამი, გვაქვს თორმეტიდან სამი და გვავქვს უკვე ხუთიდან ხუთი.
ასე რომ, ეს რიცხვი იქნება გამყოფი ყველა მათგანისთვის.
შეგიძლიათ, ნახოთ, რომ მასში არის თორმეტი, ხუთი და თხუთმეტი.
მაშ ასე, რა არის ეს რიცხვი?
ორჯერ ორი არის ოთხი. ოთხჯერ სამი არის თორმეტი. თორმეტჯერ ხუთი არის სამოცი.
ამგვარად, უმცირესი საერთო მამრავლი
თორმეტის, ხუთისა და თხუთმეტისთვის არის სამოცი.
ანუ, ეს იქნება პლუს, ეს გამოდის მესამოცედი.
ყველა ეს მათგანი იქნება მესამოცედი.
ყველა ეს წილადი იქნება მესამოცედი.
თორმეტიდან სამოცამდე რომ მიხვიდეთ, მნიშვნელი უნდა გავამრავლოთ ხუთზე.
ასე რომ, მრიცხველიც უნდა გავამრავლოთ ხუთზე.
ერთჯერ ხუთი არის ხუთი.
5/60 იგივეა, რაც 1/12.
მნიშვნელში ხუთიდან სამოცამდე რომ მიხვიდეთ, თორმეტზე უნდა გავამრავლოთ.
ამგვარად, იგივეს გაკეთება მოგვიწევს მრიცხველის შემთხვევაშიც.
თორმეტჯერ ორი არის ოცდაოთხი.
და ბოლო მათგანი. რომ მიხვიდეთ თხუთმეტიდან სამოცამდე
უნდა გაამრავლოთ ოთხზე.
მრიცხელშიც იგივე უნდა გააკეთოთ.
ოთხჯერ სამი არის თორმეტი.
ახლა კი გვაქვს იგივე მნიშვნელი.
მზად ვართ შესაკრებად. ასე რომ, გავაკეთოთ.
ეს იქნება თვრამეტს პლუს... შემდეგ მესამოცედი, გვაქვს ხუთს პლუს ოცდაოთხი,
რომელიც არის ოცდაცხრა.
ოცდაცხრას პლუს თორმეტი, ვნახოთ, ოცდაცხრას პლუს ათი არის ოცდაცხრამეტი,
პლუს ორი არის ორმოცდაერთი.
ეს იქნება ორმოცდაერთი.
ვვარაუდობ, რომ ორმოცსა და სამოცს არა აქვთ საერთო მამრავლი.
ორმოცდაერთი ჩემთვის არის ძირითადი.
მაშ ასე, საბოლოო პასუხი არის 18 41/60.