Tôi vừa gặp bạn trên chuyến xe buýt,
và chúng ta thực sự muốn làm quen với nhau,
nhưng tôi phải xuống xe ở trạm kế,
nên bạn chuẩn bị kể cho tôi nghe ba điều về bản thân bạn
chỉ để định nghĩa bạn là một con người,
ba điều về bản thân bạn
để giúp tôi biết được bạn là ai,
ba điều nói lên bản chất chân thực của bạn.
Và tôi đang tự hỏi
trong ba điều đó,
có điều nào là
sống sót qua những cơn đại loại như khủng hoảng không?
Người khỏi bệnh ung thư, người sống sót sau vụ cưỡng hiếp,
Người thoát nạn diệt chủng, người sống sót sau vụ loạn luân.
Có bao giờ bạn để ý chúng ta định nghĩa về mình bằng
những nỗi đau của chính mình như thế nào chưa?
Tôi từng thấy sự nhận dạng về người sống sót đã
tạo được ảnh hưởng lớn nhất
là trong cộng đồng người bệnh ung thư.
Tôi quanh quẩn trong cộng đồng này trong thời gian dài,
vì tôi là một Tuyên Úy ở trại tế bần và ở bệnh viện
trong gần 30 năm.
Vào năm 2005, tôi đang làm việc tại một trung tâm chữa trị ung thư lớn
thì tôi nhận được tin
mẹ tôi bị bệnh ung thư ngực.
Và năm ngày sau đó,
Tôi được tin tôi cũng mắc bệnh ung thư ngực,
Mẹ tôi và tôi có thể cùng cạnh tranh với nhau rồi -
(Tiếng cười) -
nhưng thật sự tôi không cố thi đua với bà về việc này.
Thật ra, tôi nghĩ,
nếu bạn mắc phải bệnh ung thư,
thì rất tiện lợi khi làm việc
tại nơi điều trị nó.
Nhưng đây là những gì tôi nghe từ nhiều người tức giận.
Cái gì?
Cô là Tuyên Úy
Cô phải miễn nhiễm chứ!
Hay như, tôi có lẽ đã phải ra đi
với lời cảnh báo chứ không phải là một tấm vé,
vì tôi làm việc ở đây.
Tôi đã được điều trị ở trung tâm trị ung thư nơi tôi làm việc,
rất tiện lợi,
tôi được hóa trị
phẫu thuật, và được cấy túi dung dịch muối vào,
Trước khi tôi nói ý khác, cho tôi nói bây giờ,
đây là ngực giả. (Tiếng cười)
Tôi nhận ra rằng tôi cần phải nói ra,
vì tôi sẽ nghe ai đó nói
"Ồ, Tôi biết nó là cái này."
rồi tôi sẽ bỏ đi hay tôi sẽ ra hiệu và họ sẽ tiếp,
"Không, là cái kia."
Bạn thấy đấy.
Tôi học được rất nhiều khi là một bệnh nhân,
và một trong những điều không ngờ
là chỉ một phần nhỏ trong những trải nghiệm về bệnh ung thư
là về thuốc men.
Hầu hết lại là những cảm giác và niềm tin
việc mất đi và tìm lại sự nhận dạng
rồi khám phá ra sức mạnh
và sự dẻo dai mà bạn chưa từng nghĩ là mình có.
Đó là việc nhận thức rằng
những điều quan trọng nhất trong cuộc đời
không phải cái gì cả, ngoài những mối quan hệ,
và đó là việc cười vào mặt điều không chắc chắn
và học được cách thoát khỏi hầu hết bất cứ điều gì
là nói, "Tôi bị ung thư."
Vì vậy một điều nữa tôi đã học được là
Tôi không cần phải mang chữ "Người khỏi bệnh ung thư"
như một đặc điểm nhận dạng,
nhưng, trời!, có những lực đầy sức mạnh
đẩy tôi làm chỉ vì điều đó.
Bây giờ, đừng, làm ơn, đừng hiểu sai ý tôi.
Các tổ chức tuyên truyền về bệnh ung thư
và những vận động phát hiện bệnh sớm
nhận thức về ung thư và nghiên cứu ung thư
đã bình thường hóa bệnh ung thư,
đây là điều tuyệt vời.
Giờ đây chúng ta có thể nói về bệnh ung thư
mà không cần phải thì thầm.
Chúng ta có thể nói về bệnh ung thư và giúp đỡ nhau.
Nhưng thỉnh thoảng, dường như
mọi người đi quá giới hạn của mình
khi họ bắt đầu nói với chúng ta rằng chúng ta sắp cảm thấy thế nào.
Khoảng một tuần sau ca phẫu thuật,
chúng tôi có một vị khách.
Có lẽ đó là sai lầm đầu tiên của chúng tôi.
Nhắc nhớ là
cho thời điểm đó trong đời
tôi đã là một Tuyên Úy hơn 20 năm,
và các vấn đề như sắp chết và cái chết
và ý nghĩa của cuộc sống,
tất cả chuyện này tôi đã nhai đi nhai lại nhiều lần.
Tối hôm đó,
vị khách của chúng tôi bước tới giơ tay qua đầu,
và nói, "Chị biết không, Deb,
bây giờ chị sắp học được điều gì là quan trọng.
Vâng, khi chị sắp làm một số thay đổi lớn
trong cuộc đời mình,
thì chị bắt đầu nghĩ về cái cái chết của mình.
Vâng, căn bệnh ung thư này là hồi chuông thức tỉnh đối với chị."
Lúc này, đây giống như những lời vàng ngọc
thốt ra từ người đang nói về
trải nghiệm của chính mình,
nhưng khi ai đó nói với bạn
bạn sẽ cảm thấy như thế nào,
thì đó thật vớ vẩn!
Lý do duy nhất để tôi không giết anh ta
bằng đôi tay không của mình
là vì tôi không thể nhấc cánh tay phải của mình lên.
Nhưng tôi đã nặng lời với anh ta,
sau những lời bình thường, mà -
(Tiếng cười) -
làm chồng tôi phải bào chữa, "Cô ấy còn ngấm thuốc mê!"
(Tiếng cười)
Rồi thì sau điều trị, cảm giác giống như
mọi người đang kể cho tôi nghe những gì tôi trải qua có nghĩa gì.
"Ồ! cái này nghĩa là chị sắp đi bộ"
"Ồ! cái này nghĩa là đi dự tiệc"
"Điều này có nghĩa chị sẽ đeo
dải băng màu hồng và áo sơ mi màu hồng
và đeo dải băng trên đầu và khuyên tai
và vòng xuyến và quần lót."
Quần lót. Không, nghiêm túc đấy, google đi.
(Tiếng cười)
Cách nào người ta nâng cao nhận thức?
Chỉ có chồng tôi mới thấy quần lót của tôi thôi.
(Tiếng cười)
Anh ấy khá hiểu về bệnh ung thư rồi!
Đó là thời điểm tôi cảm thấy như là, Chúa ơi!
điều này sẽ kiểm soát đời tôi.
Và đó là khi tôi nói với mình hãy điều khiển trải nghiệm của bạn.
Đừng để nó điều khiển bạn.
Chúng ta đều biết rằng
cách để đương đầu với đau thương, với mất mát,
với bất cứ trải nghiệm đổi đời nào,
là tìm kiếm ý nghĩa.
Nhưng có điều:
Không ai có thể nói với chúng ta
là trải nghiệm của chúng ta có ý nghĩa gì.
Chúng ta phải quyết định ý nghĩa cho nó.
Nó không cần phải có ý nghĩa to lớn,
hướng ngoại.
Chúng ta đều không cần phải sáng lập một cơ quan
hay một tổ chức hay viết một cuốn sách
hay làm một phim tài liệu.
Ý nghĩa có thể thầm lặng
và hướng nội.
Chúng ta có thể có một quyết định nhỏ về cuộc sống của chúng ta
mà lại tạo ra thay đổi lớn.
Cách đây nhiều năm, tôi có một bệnh nhân,
một chàng trai trẻ tuyệt vời
rất được các nhân viên yêu quý,
vì vậy thật bất ngờ khi chúng tôi biết
rằng anh ta không có bạn.
Anh ta sống một mình,
anh ta đi hóa trị một mình,
anh ta đi điều trị,
và sau đó về nhà một mình.
Tôi thậm chí hỏi anh ta. Tôi nói, "Này,
sao anh không bao giờ đi chung với bạn?"
Và anh ta nói, "Tôi thực sự không có bất kỳ người bạn nào!"
nhưng có hàng tấn bạn ở lầu điều trị.
Chúng tôi đều quý anh, mọi người ra vào phòng anh hàng ngày.
Vào buổi hóa trị cuối cùng,
chúng tôi đã hát tặng anh một bài,
chúng tôi đặt vương miện lên đầu anh ấy và chúng tôi thổi bong bóng nước.
Sau đó tôi đã hỏi anh ta, tôi nói,
"Vậy anh sẽ làm gì bây giờ?"
Và anh ta trả lời,
"Kết bạn!"
Và anh ta đã làm thế.
Anh làm tình nguyện rồi kết bạn ở đó,
anh đi nhà thờ và kết bạn ở đó,
Dịp lễ Giáng sinh anh mời vợ chồng tôi dự tiệc ở nhà anh,
và nơi đó đầy những người bạn của anh ta.
Hãy định nghĩa những trải nghiệm của bạn.
Đừng để nó định nghĩa bạn.
Anh đã quyết định rằng ý nghĩa trải nghiệm của anh
là để biết về niềm vui sướng của tình bạn,
và sau đó học cách kết bạn.
Vậy còn bạn thì sao?
Bạn sẽ đi tìm ý nghĩa như thế nào
qua những trải nghiệm nhỏ nhoi của bạn?
Nó có thể vừa mới đây,
hay nó có thể là điều bạn canh cánh trong lòng
từ rất lâu.
Không bao giờ quá trể để thay đổi ý nghĩa của nó,
bởi vì ý nghĩa là sự thay đổi.
Nó có ý nghĩa hôm nay
có thể không còn ý nghĩa nữa một năm sau đó,
hay mười năm sau đó.
Không quá trễ để thành người nào đó
hơn chỉ đơn giản là kẻ sống sót.
Từ đó nghe có vẻ tịnh tiến làm sao!
Kẻ sống sót.
Không động đậy, không lớn lên.
Hãy mang ý nghĩa trải nghiệm của bạn.
Đừng để nó đánh gục bạn, vì nếu bạn làm vậy,
tôi tin là bạn sẽ bị mắc bẫy,
bạn không phát triển, không màn dấn thân.
Tất nhiên, có lúc không vì những áp lực bên ngoài
làm chúng ta mang nhận dạng là kẻ sống sót.
Có lúc chúng ta giống những kẻ bổng lộc.
Điều đó có lúc cũng có lợi.
Nhưng sau đó chúng ta tắt đường!
Một trong các điều đầu tiên tôi học được
khi làm một thực tập sinh Tuyên Úy là có 3 chữ C
trong nghề Tuyên Úy:
An ủi, làm sáng tỏ, khi cần thì đối đầu
hay thử thách.
Chúng ta đều rất thích an ủi
và làm sáng tỏ.
Còn đối đầu, không thích lắm!
Một trong những điều khác làm tôi yêu nghề
làm Tuyên Úy
là được nhìn thấy những bệnh nhân cả năm hoặc thậm chí vài năm
sau khi chữa trị, bởi vì
rất tuyệt vời khi thấy được họ đã thay đổi thế nào,
cuộc sống của họ ra sao
và điều gì đã xảy ra với họ.
Rồi một ngày kia, tôi hồi hộp
cầm tờ giấy xuống phòng chờ ở bệnh viện
đưa cho bệnh nhân tôi gặp một năm trước
đang ngồi đó với hai cô con gái lớn.
Tôi biết hai cô trong lần khám định kỳ một năm.
Khi tôi đi tới phòng chờ, họ sững sờ
vì bà vừa nhận lại hết các kết quả xét nghiệm
và bà là NED: No Evidence of Disease – Không có chứng cứ mắc bệnh,
mà tôi từng nghĩ có nghĩa là Not Entirely Dead: Không hòan toàn chết.
Mọi người sửng sốt. Chúng tôi ngồi xuống,
và kì lạ thay, vì
chỉ trong 2 phút bà bắt đầu kể tôi nghe câu chuyện
về việc chẩn đoán, về ca phẩu thuật và hóa trị của bà,
cho dù là người Tuyên Úy của bà, tôi gặp bà mỗi tuần,
và vì vậy tôi đã nghe câu chuyện này rồi.
Bà đã dùng những chữ như là chịu đựng,
đau đớn, vật lộn.
Và bà kết thúc câu chuyện
“Tôi cảm thấy như bị đóng đinh trên thánh giá.”
Lúc đó hai cô con gái đứng dậy và nói,
“Tụi con đi mua cà phê nhé.”
Và họ đi.
Nói cho tôi biết ba thứ về bạn trước khi đến trạm dừng kế.
Người ta xuống xe buýt trước khi bà ấy nói được đến
điều thứ hai hay thứ ba.
Rồi thì tôi đưa bà khăn giấy,
và ôm lấy bà,
bởi vì tôi thật sự lo cho người phụ nữ này,
tôi nói:
“Hãy thoát ra khỏi cây thánh giá của bà đi!”
Bà hỏi: “Cái gì?”
và tôi lặp lại, “Hãy thoát khỏi cây thánh giá của bà đi!”
Với sự tin tưởng, bà kể về lý do
bà giữ trong lòng và bám lấy sự nhận diện này.
Điều này làm bà được quan tâm nhiều.
Người ta chăm sóc bà để có tiền.
Nhưng bây giờ điều này sắp có kết quả ngược lại.
Việc bà hết bệnh đẩy người ta xa ra.
Người ta tiếp tục đi lấy cà phê.
Bà cảm thấy bị giày vò vì những gì đã trãi qua,
nhưng bà không muốn để sự tự giày vò đó chết đi.
Bây giờ có lẽ bạn đang nghĩ
tôi đã hơi thô lỗ với bà,
vì vậy tôi phải nói với bạn rằng
tôi đã nói ra bằng chính kinh nghiệm của mình.
Nhiều năm, rất nhiều năm về trước
tôi bị đuổi khỏi công việc tôi thích,
tôi không ngừng nói về sự vô tội của tôi
về sự không công bằng, sự phản bội và sự lừa dối,
đến khi, như phụ nữ này,
người ta bỏ tôi mà đi,
tới khi cuối cùng tôi nhận ra
tôi không chỉ gặm nhấm cảm giác của tôi,
mà tôi còn làm tăng lên.
Tôi không muốn để sự tự giày vò chết đi.
Chúng ta biết là với bất kỳ câu chuyện tái sinh nào
bạn phải chết trước.
Trong câu chuyện của Thiên Chúa giáo,
Thánh Jesus chết cả ngày trong mồ
trước khi Ngài được phục sinh.
Và tôi tin, đối với chúng ta,
nằm trong mồ
có nghĩa là chữa cho chính mình sâu bên trong lòng
quanh vết thương
và để cho chính chúng ta được lành lại.
Chúng ta phải để sự tự giày vò chết đi
để một cái tôi mới, cái tôi trung thực hơn,
sinh ra.
Chúng ta phải để câu chuyện cũ ra đi
để một câu chuyện mới, câu chuyện thật hơn
có thể được kể lại.
Hãy định nghĩa trải nghiệm của bạn. Đừng để nó định nghĩa bạn.
Giả sử không có cái gọi là người sống sót,
có nghĩa là, giả sử mọi người quyết định
chỉ cho phép thảm cảnh của họ là sự việc đã qua
thay vì mang nó theo như là một sự nhận diện?
Có lẽ nó sẽ kết thúc việc bị
mắc bẩy vào những nỗi đau của chúng ta,
và bắt đầu một sự tự tìm kiếm,
khám phá và phát triển ngoạn mục.
Có lẽ đó sẽ là sự khởi đầu của định nghĩa về chúng ta,
chúng ta là ai
và đang trở thành ai.
Vì vậy có lẽ là người sống sót
không phải một trong ba điều bạn sẽ nói với tôi.
Không thành vấn đề.
Tôi chỉ muốn tất cả các bạn biết
tôi rất vui khi chúng ta trên cùng chuyến xe buýt này,
và đây là trạm dừng của tôi.
(Vỗ tay)