Βυθισμένα λείψανα,
ναυάγια που μοιάζουν με φαντάσματα,
και χαμένες πόλεις.
Δεν είναι μόνο θαύματα σε φανταστικές περιπέτειες.
Κάτω από την επιφάνεια του ωκεανού,
υπάρχουν ερείπια στα οποία οι άνθρωποι κάποτε περπατούσαν
και ναυάγια γεμάτα αρχαία αντικείμενα μιας άλλης εποχής.
Ο κλάδος αυτός ονομάζεται υποβρύχια αρχαιολογία,
στον οποίο οι ερευνητές ανακαλύπτουν και μελετούν
τεχνητά αντικείμενα που καταλήγουν στην θάλασσα.
Δεν είναι σε κυνήγι θησαυρού.
Η υποβρύχια αρχαιολογία μας δίνει σημαντικά στοιχεία
σχετικά με αρχαία κλίματα και ακτές,
μας εξηγεί πώς οι άνθρωποι ταξίδευαν στις θάλασσες,
και πώς ήταν η ζωή πριν από χίλια χρόνια.
Ποια είναι λοιπόν τα ευρήματα μας;
Στα ρηχά νερά, ανακατεμένα με σύγχρονα αντικείμενα,
ανακαλύψαμε κάθε είδος αρχαίων αντικειμένων.
Αυτή η ζώνη παρέχει στοιχεία για το πώς ψάρευαν οι πρόγονοί μας,
πώς επισκεύαζαν τα πλοία τους,
πώς διέθεταν τα απόβλητά τους,
ακόμη και πώς καταδίκαζαν πειρατές που βρέθηκαν θαμμένοι με την παλίρροια.
Δεν αναφερόμαστε μόνο στη νεότερη ιστορία.
Κατά μήκος της ακτής του Νορφολκ στην Μεγάλη Βρετανία
ανακαλύφτηκαν ίχνη 800.000 ετών.
Στα ρηχά αυτά νερά, τα απομεινάρια βυθισμένων πόλεων
αναρριχώνται προς την επιφάνεια,
μετά από σεισμούς, τσουνάμι
και την μετακίνηση των τεκτονικών πλακών.
Μπορούμε να ανακαλύψουμε όλες τις πόλεις που βυθίστηκαν
εξ' αιτίας της μικρής μεταβολής στο επίπεδο της θάλασσας
τα χιλιάδες χρόνια που υφίστανται οι πολιτισμοί των πόλεων.
Για παράδειγμα, στα ρηχά νερά ανοιχτά των ακτών της Ιταλίας
βρίσκουμε την Μπάια, μια μικρή παραλιακή πόλη 2.000 ετών.
Εκεί μπορείτε να κολυμπήσετε ανάμεσα στα ερείπια αρχαίων κτισμάτων
που κατασκευάστηκαν από τις μεγάλες οικογένειες,
τους γερουσιαστές και τους αυτοκράτορες της Ρώμης.
Υπάρχουν επίσης και τα ναυάγια.
Καθώς τα καράβια παροπλίζονται,
συχνά βρίσκονται παρατημένα κοντά στις ακτές σε απόμακρα μέρη,
όπως οι εκβολές ποταμών, οι αβαθής κόλποι και τα ποτάμια.
Οι αρχαιολόγοι τα χρησιμοποιούν ως χρονολόγια για να χαρτογραφήσουν
την κορύφωση και την φθίνουσα πορεία των λιμανιών,
καθώς και για να βρουν στοιχεία για την ιστορική τέχνη της ναυπηγικής.
Στη Δανία, στην πόλη Ρόσκιλε για παράδειγμα,
πέντε σκάφη που βυθίστηκαν σκόπιμα, αποκαλύπτουν πώς κατασκεύαζαν οι Βίκινγκς,
τα φοβερά τους πλοία, πριν από 1.000 χρόνια.
Άμα κατέβουμε λίγο πιο κάτω, θα φτάσουμε στη ζώνη
όπου βρίσκονται οι ανθρώπινες κατασκευές σε μεγαλύτερο βάθος,
όπως οι τοίχοι αρχαίων λιμανιών και προκυμαίων.
Βρίσκουμε επίσης πολλά ναυάγια, βυθισμένα από καταιγίδες,
πολέμους και συγκρούσεις.
Μέχρι σήμερα κάνουμε ανασκαφές σε πολλά από αυτά τα ερείπια
όπως το καράβι του Μαυρογένη,
το οποίο αποκαλύπτει μυστικά
για τη ζωή των πειρατών τον 18ο αιώνα.
Αφού περάσουμε τα 15 μέτρα βρίσκουμε βαθύτερα
και πιο καλοδιατηρημένα ναυάγια,
όπως το ναυάγιο των Αντικυθύρων το οποίο βυθίστηκε τον 1ο αιώνα π.Χ.
Όταν ανακαλύφτηκε, περιείχε αγάλματα, εμπορεύματα
καθώς και τον πρώτο υπολογιστή,
τον λεγόμενο μηχανισμό των Αντικυθήρων
ο οποίος παρακολουθούσε τις αστρονομικές αλλαγές
και τις εκλείψεις.
Σήμερα, παρέχει σημαντικές πληροφορίες στους αρχαιολόγους
για τη γνώση που κατείχαν οι Αρχαίοι Έλληνες.
Σε αυτήν τη ζώνη βρίσκουμε πρωτίστως αεροσκάφη και υποβρύχια,
όπως αυτά που απόμειναν από τους Παγκόσμιους Πολέμους.
Στα 60 μέτρα μπορούμε να βρούμε τα πιο πρώιμα και σπάνια σύμβολα
της ανθρώπινης ιστορίας.
Πριν από 5.000 χρόνια, η Γη ήταν πιο ξηρή,
καθώς οι παγετώνες εγκλώβιζαν μεγάλο μέρος του νερού
που σήμερα σχηματίζει τη θάλασσα.
Οι πρόγονοί μας εξαπλώθηκαν σε αυτά τα εδάφη
και στην επιφάνεια της θάλασσας βρίσκουμε
τις κατασκηνώσεις τους, τα πέτρινα εργαλεία τους,
και τα κόκαλα των ζώων που κυνηγούσαν.
Αυτές οι τοποθεσίας μας εφοδιάζουν με γνώση ανεκτίμητης αξίας
σχετικά με τα μοτίβα μετανάστευσης, τις μεθόδους κυνηγιού
και τεχνολογιών των προγόνων μας.
Στη βαθύτερη ζώνη, δεν έχει πατήσει άνθρωπος.
Η περιοχή αυτή βυθίστηκε πριν την εξέλιξη του ανθρώπου.
Τα μόνα μας ευρήματα είχαν καθοδική πορεία από πάνω,
όπως ο πυραυλοκινητήρας Saturn V της Nasa στα 4.200 μέτρα
και τα βαθύτερα ναυάγια.
Ο ωκεανός είναι σαν ένα πελώριο υποβρύχιο μουσείο
που διαρκώς μας παρέχει γνώση σχετικά με την ανθρωπότητα.
Παρόλο που έχουμε εξερευνήσει μόνο ένα κλάσμα του,
οι ανακαλύψεις, θα συνεχιστούν σίγουρα για πολύ καιρό στο μέλλον.