Tôi là một bác sĩ được đào tạo chuyên về các bệnh lây nhiễm,
sau khóa huấn luyện
Từ San Francisco
tôi đã đến Somalia
Và lời chào tạm biệt cho tôi
từ Bác Sĩ trưởng khoa, khoa lây nhiễm
của Bệnh viện Đa Khoa San Francisco là
"Gary, quyết định này là sai lầm lớn nhất mà cậu từng mắc phải đấy"
Nhưng tôi đã đến một khu tị nạn
với một triệu người tị nạn cư ngụ trong 40 trại lều
chúng tôi cả thảy là 6 bác sĩ
Lúc đó tại nơi này có rất nhiều bệnh dịch
Nhiệm vụ của tôi phần lớn là điều trị về
bệnh lao phổi
và sau đó chúng tôi bị tấn công bởi một cơn đại dịch tả
Vậy là có sự hoành hành của bệnh lao phổi
và bệnh dịch tả
mà tôi phải chịu trách nhiệm ngăn chặn chúng.
Và để làm được việc này, chúng tôi
do thiếu nhân viên chăm sóc y tế,
hiển nhiên phải tuyển dụng và đào tạo những người tị nạn
thành một dạng nhân viên chăm sóc y tế mới
Sau ba năm làm việc ở Somalia,
Tôi được Tổ Chức Y Tế Thế Giới mời làm việc
và được bổ nhiệm vào bộ phận phòng chống đại dịch AIDS
Đất nước mà tôi chịu trách nhiệm chủ yếu là Uganda,
nhưng tôi cũng làm việc ở Rwanda và Burundi
Zaire, và bây giờ là Công Gô
Tanzania, Malawi, và một vài nước khác nữa.
Và nhiệm vụ cuối cùng của tôi đó là quản lý một cơ sở
được gọi là Can thiệp phát triển
chịu trách nhiệm trong việc thiết lập các chương trình can thiệp
Sau 10 năm làm việc ở nước ngoài
tôi cảm thấy kiệt sức
Tôi chẳng còn chút năng lượng nào cả
Tôi cứ đi từ nước này sang nước khác
Tôi cảm thấy bị cô lập về mặt cảm xúc
Tôi muốn trở về nhà
Tôi đã chứng kiến rất nhiều cái chết
đặc biệt là những cái chết do dịch bệnh
và cái chết vì bệnh dịch gây ra một cảm giác rất khác
Nó chứa đầy sợ hãi và hoảng loạn
và tôi nghe tiếng phụ nữ rên rỉ và khóc than
giữa sa mạc.
Tôi chỉ muốn trở về nhà và nghỉ ngơi
và có lẽ bắt đầu lại từ đầu.
Tôi chẳng biết đến bất cứ vấn đề về dịch bệnh nào
ở Mỹ cả.
Thật ra, tôi đã không biết đến bất cứ vấn đề gì ở Mỹ.
Thật đó, tôi nghiêm túc đấy
Và thực lòng tôi sẽ đi thăm những người bạn của mình
và nhận ra rằng họ có nguồn nước
được dẫn ngay vào nhà họ
Bao nhiêu người ở đây gặp phải tình huống này?
(Cười)
Và một vài người trong số họ, thật ra là nhiều người trong số họ,
có nguồn nước được dẫn vào nhiều phòng trong nhà
Và tôi biết được rằng họ sẽ dịch chuyển
thiết bị điều chỉnh nhiệt nhỏ nhắn này
để thay đổi nhiệt độ trong nhà
khoảng một hay hai độ
Và bây giờ tôi làm điều đó.
Và tôi thật sự không biết nên làm gì,
nhưng bạn bè tôi bắt đầu kể với tôi
về những đứa trẻ dùng súng bắn vào những đứa trẻ khác
Và tôi đã hỏi họ một câu hỏi,
vậy mọi người đang làm gì để đối phó với việc đó?
Vậy mọi người ở Mỹ đang làm gì để đối phó với điều đó?
Và có hai giải thích chủ yếu
hay là những ý kiến thường thấy.
Một là hình phạt.
Và trước kia tôi đã từng nghe về điều này.
Chúng ta, những người làm việc bằng thái độ
biết rằng hình phạt là thứ đã được bàn luận
nhưng nó lại thường được đánh giá quá cao.
Nó không phải là động cơ chính của hành vi,
hay là động cơ cho sự thay đổi của hành vi.
Và bên cạnh đó, nó gợi nhớ cho tôi
về những bệnh dịch thời xưa
những loại bệnh dịch bị hiểu sai hoàn toàn
bởi vì khoa học vẫn chưa xuất hiện vào thời đó,
các loại bệnh dịch lây truyền
bệnh sốt phát ban hay bệnh hủi,
nơi mà những ý niệm phổ biến cho rằng
vì có người xấu hay những thể dịch xấu xa hay không khí không tốt
và những góa phụ bị kéo lê xung quanh thành hào
và tù ngục là một phần của giải pháp
Một cách lí giải khác, hay,
một giải pháp khác đề nghị rằng
hãy sửa chữa tất cả những thứ sau:
trường học, cộng đồng, nhà cửa, và gia đình
tất cả mọi thứ
Tôi cũng đã nghe về điều này trước đây
Tôi gọi nó là giả thiết "trọn gói"
hay EOE: Mọi thứ trên trái đất
Nhưng chúng tôi cũng nhận ra rằng
trong quá trình đối phó với những cách thức và vấn đề
đôi lúc bạn không cần phải điều chỉnh mọi thứ
Tôi có cảm giác rằng
có một khỏang cách rất lớn tại đây.
Chúng ta bị kẹt cứng trong bạo lực
mà trên phương diện lịch sử
là căn nguyên của nhiều vấn đề khác.
Bệnh dịch tả đã bị chặn đứng
Bệnh sốt rét đã bị chặn đứng
Một chiến lược thường xuyên phải được suy tính lại
Không phải là tôi đã có ý tưởng gì về nó trong đầu
nhưng đó là linh cảm về những gì chúng tôi phải làm
với những người lao động kiểu mới.
một điều gì đó liên quan đến thay đổi hành vi
và giáo dục công cộng
Nhưng tôi bắt đầu đặt những câu hỏi
và tìm kiếm những thứ thônng thường
đã được khai thác trước đó,
giống như là, những tấm bản đồ thì trông như thế nào?
những biểu đồ thì trông như thế nào?
dữ liệu trông như thế nào?
Và những tấm bản đồ về bạo lực
trên hầu hết các thành phố ở Mỹ
trông như thế này đây.
Nó tụ lại thành cụm
Điều này đã gợi nhớ về sự co cụm mà chúng tôi đã nhìn thấy trước đó
Trong những đại dịch
ví dụ như dịch tả
chúng ta nhìn vào những tấm bản đồ
và chúng thể hiện dòng lượn sóng điển hình này
dòng sóng này đè lên dòng sóng kia
bởi vì tất cả những đại dịch này
là tập hợp của nhiều lọai dịch bệnh
Và nó cũng trông giống như những cơn dịch lây lan
Và rồi chúng tôi đặt câu hỏi,
Phỏng đoán nào thực sự là căn nguyên của bạo lực?
Hóa ra sự phỏng đoán lớn nhất
của bạo lực chính là bạo lực xảy ra trước đó
Nghe giống như, trong trường hợp bệnh cúm
người này lây bệnh cho người kia, hay bệnh cảm,
hay nhân tố nguy cơ lớn nhất của bệnh lao
là đã từng tiếp xúc với người bị lao vậy.
Vậy nên chúng ta thấy rằng bạo lực, theo cách nào đó
diễn ra như một bệnh dịch lây lan
Dù gì chúng ta cũng nhận thức được điều này
thậm chí ngay cả trong những trải nghiệm thông thường nhất
hay những câu chuyện trên mặt báo
về sự lây lan của bạo lực từ những vụ ẩu đả
hay những cuộc chiến băng đảng hoặc những cuộc nội chiến
hay những vụ diệt chủng
Mặc dù vậy,vẫn có những thông tin tốt về điều này,
vì có một cách để hạn chế những cơn đại dịch,
và thực sự chỉ có 3 điều cần làm
để hạn chế đại dịch,
trước tiên là phải ngăn chặn sự lây lan,
và để làm được điều này
bạn cần tìm ra những ca bệnh đầu tiên,
Nói cách khác, với bệnh lao phổi, bạn phải tìm ra người nào đó
Đang nhiễm bệnh và sẽ lây truyền cho người khác
Hợp lí không nhỉ?
Và có những nhân viên đặc biệt làm việc đó
Về vấn đề đặc biệt này
chúng ta thiết lập những nhân viên kiểu mới
Những người giống như nhân viên điều trị bệnh SARS
hay nhân viên dò tìm bệnh cúm gia cầm
có lẽ đã tìm ra được những ca nhiễm bệnh đầu tiên
Trong trường hợp này, đó là người nào đó đang rất bực mình
vì ai đó đang nhìn bạn gái anh ta
hay nợ tiền anh ta,
bạn có thể tìm những người này và đào tạo họ
trong những hạng mục được chuyên hóa này
Điều thứ hai là
ngăn ngừa sự lây lan rộng hơn
có nghĩa là tìm những người đã tiếp xúc với bệnh
nhưng có lẽ sẽ không lây bênh ngay lúc này
giống như những bệnh nhân lao nhẹ
hay ai đó mới chỉ lảng vảng trong khu vực lân cận
nhưng lại trong cùng một nhóm
và họ cũng cần được
quản lí,
đặc biệt là trong những tiến trình bệnh cụ thể
Phần thứ 3 đó là, chuyển dịch các quy tắc
và điều đó có nghĩa là chuyển dịch họat động của cả cụm cộng đồng
tu sửa, giáo dục cộng đồng
và rồi bạn có được cái gọi là
hệ miễn dịch nhóm.
Sự kết hợp của nhiều nhân tố
là cách mà đại dịch AIDS tại Uganda
đã được chế ngự thành công.
Điều chúng tôi quyết định làm trong năm 2000
là thành lập một phương thức
bằng cách thuê những dạng nhân viên mới
trở thành những người can thiệp vào bạo lực
Sau đó chúng tôi đặt những nhân tố này
vào trong cộng đồng
vào trong một quận tệ nhất được quản lí bởi cảnh sát
tại nước Mỹ thời bấy giờ.
Vậy nên, những người can thiệp vào bạo lực được thuê từ cùng một nhóm
có sự tín nhiệm, tin tưởng, và khả năng tiếp cận
giống như những nhân viên y tế tại Somalia,
nhưng được dành riêng cho hạng mục khác
và được đào tạo để thuyết phục
trấn tĩnh mọi người, kéo dài thời gian, tái đào đạo
và sau đó một dạng nhân viên khác
nhân viên tiếp cận, để giữ mọi người
tuân theo liệu pháp trong vòng 6 hay 24 tháng
Giống như lao phổi, nhưng mục tiêu là thay đổi hành vi
Và sau đó toàn bộ hoạt động của cộng đồng
nhằm thay đổi những quy tắc
Thử nghiệm đầu tiên của chúng tôi
với kết quả là làm suy giảm
67% vụ giết chóc và nổ súng
tại khu West Garfield ở Chicago
(Vỗ tay)
Đây cũng là điều tốt lành
cho cộng đồng này
đầu tiên là 50 hay 60, rồi 90 ngày
sau đó, không may thay, là một vụ nổ súng
trong 90 ngày tiếp theo,
và những bà mẹ đang dạo chơi buổi chiều
Tại những công viên mà họ chưa từng tới trước đó
Mặt trời khuất bóng. Mọi người vui vẻ
Nhưng, tất nhiên, những nhà tài trợ đã nói rằng,"Chờ đã"
hãy làm lại nhé."
Và chúng tôi phải làm theo , và may mắn là
có được sự tài trợ để lập lại thử nghiệm này
đây là một trong bốn cộng đồng tiếp theo
đã giảm được 45% vụ nổ súng và giết chóc
Từ đó, thử nghiệm này được lặp lại
20 lần
Đã có những đánh giá độc lập
được ủng hộ bởi Ủy ban Công Lý
và CDC được thực hiện bởi Johns Hopkins
cho thấy 30 đến 50% và 40~70%
sự suy giảm các vụ nổ súng và giết chóc
khi thực hiện phương pháp này.
Thực tế, đã có
3 đánh giá độc lập về hoạt động này cho đến hiện nay.
Kết quả là chúng tôi đã lôi kéo được nhiều sự chú ý
kể cả việc được lên câu chuyện trang bìa
của tạp chí The New York Times ấn bản Chủ Nhật.
Tờ The Economist năm 2009 đã nói rằng
đó là "sự tiếp cận mà sẽ trở nên nổi bật,"
Và thậm chí đã có một bộ phim làm về công việc của chúng tôi
[Những người can thiệp]
Tuy nhiên, không nhanh đến vậy đâu
vì nhiều người không đồng tình
với phương thức giải quyết vấn đề này
Chúng tôi cũng nhận được nhiều chỉ trích
nhiều sự chống đối,
nhiều đối đầu
Nói cách khác, ý bạn là gì, những vấn đề về sức khỏe ư?
Ý bạn là gì, đại dịch ư?
Ý bạn là gì, không có người xấu sao?
Có một nền công nghiệp được thiếp lập
để quản lí những người xấu.
Bạn nghĩ gì về việc thuê những người
đã có một quá khứ về bạo lực?
Những người bạn làm kinh doanh của tôi nói rằng
"Gary, anh đang bị chỉ trích nhiều lắm đó.
Anh phải làm điều gì đó đúng đắn đi chứ."
(Cười)
Những người bạn nhạc sỹ của tôi bồi thêm từ "Người anh em ạ."
Vậy nên dù gì thì, thêm vào đó,
vấn đề này vẫn tồn tại,
và chúng tôi cũng đang bị chỉ trích
vì đã không đi giải quyết những vấn đề khác.
Tuy nhiên, chúng tôi cũng đã có thể kiểm soát được bệnh sốt rét
giảm bệnh HIV và dịch tả
tại những nơi có nền kinh tế tồi tệ
mà không chữa trị cho nền kinh tế
Vậy nên, điều thực sự xảy ra là,
Mặc dù vẫn có một vài sự chống đối
những hành động này rõ ràng cũng đang lớn mạnh dần
Nhiều thành phố chủ chốt tại Mỹ
bao gồm New York và Baltimore
và Kansas
Cục y tế cũng đang thực hiện trương trình này
Chicago và New Orleans, cục y tế tại đây
cũng đang đóng một vai trò rất lớn về vấn đề này.
Điều này cũng được ủng hộ bởi lực lượng hành pháp
nhiều hơn so với những năm trước
Những trung tâm và bệnh viện chuyên về chấn thương
cũng đang góp phần đẩy mạnh chương trình
Và hội đồng Thống Đốc Mỹ
đã không chỉ tán thành cách tiếp cận
mà còn về cả mô hình chi tiết này
Nơi có sự cải thiện nhanh hơn
là trong môi trường quốc tế
với 55% sự suy giảm về bạo lực
trong cộng đồng đầu tiên ở Puerto Rico,
Nơi mà những can thiệp mới được bắt đầu tại Honduras
Nơi mà chiến lược đang được áp dụng tại Kenya
cho những cuộc bầu cử gần đây,
Và tại Irag với 500 sự can thiệp
Vậy nên bạo lực đang phản ứng lại như một chứng bệnh
thậm chí là cả khi nó diễn ra như một chứng bệnh
Vậy nên giả thiết ở đây giống như là
đang được hợp thức hoá bởi giải pháp.
Và gần đây, tại Viện Y tế
đã công bố một bản báo cáo thực nghiệm
được tập hợp từ nhiều nguồn dữ liệu
bao gồm khoa học thần kinh
về cách thức mà vấn đề này lây lan
Tôi nghĩ đây là một tin tốt
vì nó cho chúng ta một cơ hội
sống sót qua khỏi "thời Trung Cổ"
giai đoạn mà tôi nghĩ rằng vấn đề bạo lực xảy ra rất thường xuyên.
Nó cho chúng ta một cơ hội để cân nhắc khả năng
thay thế những nhà tù này
bằng những sân chơi hay công viên
và để cân nhắc khả năng
chuyển hóa cộng đồng của mình thành cộng đồng
và cho phép theo đuổi một chiến lược mới
một hệ thống phương pháp mới, và các nhân viên mới:
khoa học, theo cách nào đó, thay thế cho nhân cách
Và tránh xa những cảm xúc
là phần quan trọng nhất của giải pháp
với khoa học nó còn là phần quan trọng hơn của giải pháp
Vậy nên tôi không muốn đưa ra ý tưởng này chút nào
Đó là vấn đề
mà tôi thực sự đã muốn phá vỡ
và chúng ta nhìn vào những tấm bản đồ, những biểu đồ
chúng ta đặt vài câu hỏi
và thử với nhiều phương tiện
mà thực sự đã được sử dụng nhiều lần trước đó
trong nhiều trường hợp khác.
Bản thân tôi, tôi đã cố lánh xa
những dịch bệnh lây truyền
và tôi đã không làm được như vậy
Xin cám ơn.
(Vỗ tay)