လွန်ခဲ့တဲ့ ငါးနှစ်က ကျွန်မမှာ စိတ်ကူးယဉ်အလုပ် တစ်ခုရှိခဲ့တယ်။
ကျွန်မက အရှေ့အလယ်ပိုင်းက ABC News အတွက် သတင်းရေးတဲ့
နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်ပါ။
ဒါပေမဲ့ နံရံမှာ အက်ကြောင်းတစ်ခု ရှိခဲ့တယ်၊
ကျွန်မတို့ ပြင်ဖို့လိုတဲ့ ပြဿနာတစ်ခု
ကျွန်မတို့ လုပ်ငန်းနယ်ပယ်ထဲမှာ ရှိခဲ့တယ်။
သိတဲ့အတိုင်း ၂၀၀၇ အကုန်လောက်မှာ ကျွန်မ အရှေ့အလယ်ပိုင်းကို သွားခဲ့တယ်။
ဒါက အီရတ်စစ်ပွဲရဲ့
အလယ်လောက်မှာပါ။
ဒါပေမဲ့ ကျွန်မ ရောက်သွားတော့ လေလှိုင်းမှာ အီရတ်အကြောင်း ဖြစ်ရပ်တွေ
ရှာတွေ့ဖို့က မဖြစ်နိုင်သလောက်ပါ။
ဘုတ်အဖွဲ့မှာ သတင်းကွန်ရက်တွေမှာ
သတင်းပေးပိုချက် ကျသွားတယ်။
သူတို့ လုပ်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေအနက်
၈၀ ရာနှုန်းကျော်ဟာ ကျွန်မတို့ အကြောင်းတွေပါ။
အီရတ်နဲ့ အဲဒီမှာနေတဲ့ လူတွေအကြောင်း ဖြစ်ရပ်တွေ
စစ်ရဲ့ ဝန်ပိမှုအောက်မှာ
သူတို့ဖြစ်ပျက်နေတာတွေကြောင်း ကျွန်မတို့ မသိရ လွတ်နေတယ်။
အာဖဂန်နစ္စတန်က ပြောဆိုနေတဲ့ အကြောင်း မဟုတ်တော့ဘူး။
၂၀၀၈ မှာ အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံရဲ့ စစ်နဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့
သတင်းဖြစ်ရပ်တွေ တစ်ရာနှုန်းတောင် မရှိခဲ့ဘူး။
အမေရိကန်သမိုင်းမှာ အရှည်ဆုံးစစ်ပွဲဆိုပေမဲ့
သတင်းအချက်အလက်က အရမ်းရှားလိုက်တာများ
ကျွန်မတို့ စကားပြောခဲ့တဲ့ ကျောင်းဆရာတွေ ပြောတာက
ဒီကျောင်းသားတွေမှာ တိုက်ခိုက်နေပြီး တစ်ခါတစ်ရံ ပင်လယ်ရပ်ခြားမှာ
သေတဲ့ မိဘတွေရှိတဲ့အခါ
ကျွန်မတို့ လုပ်နေတာကို
ကျောင်သားတွေကို ရှင်းပြဖို့ ဒုက္ခရောက်တယ်တဲ့။
ကျွန်မတို့ အရာမထင်ဖြစ်ခဲ့ပြီး
ဒါက အိရတ်နနဲ့ အာဖဂန်နစ္စတန်ပဲ မဟုတ်ဘူးလေ။
ပဋိပက္ခဇုန်ကနေ ရာသီဥတု အပြောင်းအလဲထိ
ပြည်သူ့ကျန်မာရေး ဝေဖန်မှုတွေ တစ်ဝိုက်က ကိစ္စရပ်ပေါင်းစုံထိ
ကျွန်မအခေါ် မျိုးစိတ်အဆင့် ကိစ္စရပ်တွေကို ကျွန်မတို့ လွတ်နေတယ်၊
အကြောင်းက မျိုးစိတ်တစ်ခုအနေနဲ့ ၎င်းတို့က ကျွန်မတို့ကို ဒုက္ခပေးနိုင်လို့ပါ။
ကျွန်မတို့ခေတ်ရဲ့ ရှုပ်ထွေးတဲ့ ကိစ္စရပ်တွေကို နားလည်းဖို့ ပျက်ကွက်ခြင်းက
သေချာပေါင် ဒိဌ ဂယက်ရိုက်မှုတွေကို ရင်ဆိုင်လာစေနေတယ်။
ကျွန်မတို့ အခြေခံကျကျ နားမလည်တဲ့၊
အချိန်နဲ့ တစ်ပြေးညီ ခြေရာမခံနိုင်တဲ့၊
နောက်ပြီး ကိစ္စရပ်တွေကိုလုပ်ဆောင်နေတဲ့
လူတွေကို ကျွန်မတို့ မမြင်၊ တစ်ခါတစ်ရံ
အချင်းချင်းလည်း မမြင်ရတဲ့အခါ
ပြဿနာတွေကို ဘယ်လိုများ ဖြေရှင်းတော့မှာလဲ။
အီရတ်ကို ပြန်ကြည့်လိုက်ရင်
ဒီဖြစ်ရပ်ကို ကျွန်မတို့လွတ်နေတဲ့ နှစ်တွေဟာ
လူ့အဖွဲ့အစည်း ပြိုကွဲနေတဲ့ နှစ်တွေပါ၊
ISIS ဖြစ်ပေါ်လာစေမယ့်၊ ISIS က Mosul ကို သိမ်းပိုက်ပြီး အီရတ်နယ်ခြားတွေကို
ကျော်လွန်ပြီး ကျန်ရှိတဲ့ ကမ္ဘာကို
ပျံ့နှံ့သွာစေမယ့်အကြမ်းဖက်သမား
အကြမ်းဖက်မှုအတွက် အခြေအနေတွေကို ခင်းကျင်းနေတဲ့အခါပါ။
ဒီလေ့လာမှု ကျွန်မလုပ်နေတဲ့ အဲဒီကာလတစ်ဝိုက်က
အီရတ်နယ်ခြားကို လှမ်းကြည့်မိတော့
ကျွန်မတို့လွတ်နေတဲ့ နောက်ဖြစ်ရပ်တစ်ခု သတိထားမိတယ်။
ဒါက ဆီရီးယားမှာပါ။
သင်ဟာ အရှေ့အလယ်ပိုင်း ကျွမ်းကျင်သူဆိုရင် ဆီးရီးယားဟာ အစတည်းကကို
အရေးပါတာ သင်သိပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ အာရပ်နွေဦးရဲ့ မေ့လျော့ခံ
ဇာတ်လမ်းတွေထဲက တစ်ပုဒ်အဖြစ်ပဲ အဆုံးသတ်ခဲ့ပါတယ်။
ရှေ့ဦးမှာ ဂယက်ရိုက်မှုတွေ မြင်ခဲ့တယ်။
ဆီရီးယားဟာ ဒေသဆိုင်ရာ လုံခြုံရေး၊ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ တည်ငြိမ်ရေးနဲ့
အတွင်းကျကျကို ဆက်နွယ်နေတာပါ။
ဒါကို နောက်ချန်ထားခံရတဲ့ နောက်ထပ်
ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ် အဖြစ်မခံနိုင်ဘူးလို့ ခံစားမိပါတယ်။
ဒါနဲ့ "Syria Deeply" ဝက်ဘ်ဆိုဒ် စတင်ဖို့ ကြီးမားတဲ့ တီဗီ အလုပ်က ထွက်ခဲ့တယ်။
ဒါက ရှုပ်ထွေးတဲ့ ကိစ္စတစ်ရပ်ကို နားလည်ဖို့ ပိုလွယ်ကူစေတဲ့
သတင်းနဲ့ သတင်းအချက် အရင်းမြစ်ကို အစီစဉ်ချထားပြီး
လွန်ခဲ့တဲ့ ငါးနှစ်လုံးလုံး ဆီရီးယားက ပဋိပက္ခမှာ
လုပ်နေကြတဲ့ မူဝါဒချမှတ်သူတွေ၊ ပညာရှင် တွေအတွက် အရင်းအမြစ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပါပြီ။
တစ်သတ်မှတ်၊ အရည်အသွေးရှိတဲ့
သတင်းအချက်အလက်ကို အခြေခံကာ ကိစ္စရပ်မှာရှိတဲ့ ထိပ်တန်း ပညာရှင်တွေနဲ့
စည်းဝေးရင်း စီးပွားရေး ပုံစံတစ်ခု တည်ဆောက်ခဲ့တယ်။
ဒါက စကေးကိုက်တဲ့ ပုံစံတစ်ခုလို့ မြင်မိတယ်။
"Deeply"လို့ အခြားဟာတွေလုပ်ဖို့ ထက်သန်တဲ့ ပန်ကြားချက်တွေရခဲ့တယ်။
ဒါနဲ့ ကျွန်မတို့ နည်းလမ်းနဲ့ စာရင်းကို စလုပ်ခဲ့တယ်။
ကျွန်မက စွန်ဦးထွင်များစွာထဲက တစ်ဦးဖြစ်ပြီး
ကျွန်မတို့ဟာ သတင်းမှာ မှားယွင်းတာကို ကြိုးစား ပြင်နေတဲ့
ပေါ်ထွန်းစ လုပ်ငန်းမျာစွာထဲက တစ်ခုပါ။
သတင်းစာလုပ်ငန်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး
မှားနေတာ ကတုတ်ကျင်းတွေထဲက ကျွန်မတို့အားလုံး သိတယ်။
အဲဒါ လွဲချော်နေတယ်။
မီဒီယာကို ယုံကြည်မှုက ရာဇဝင်တွင်အောင် နိမ့်ကျသွားပြီ။
အဲဒီမှာ မြင်ရတဲ့ ကီန်းဂဏန်းတွေက စက်တင်ဘာကပါ။
ဘယ်လိုမှ ငြင်းမရအောင် ဆိုးပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ပြင်လို့ရတယ်။
သတင်းတွေကို ကျွန်မတို့ ပြင်လို့ရတယ်
ဒါမှန်တာ ကျွန်မသိတယ်။
ကျွန်မကို စိတိကူးယဉ်ဝါဒီလို့ ခေါ်နိုင်တယ်။ ကိုယ်တိုင်တော့ ဝီရိယရှိတဲ့ အကောင်းမြင်ပါ။
အဲဒီမှာ ကျွန်မတို့ အများအပြားရှိတာ သိပါတယ်။
အကြောင်းအရာတွေ ပိုကောင်းအောင် လုပ်ဖို့ စိတ်ကူးတွေ
ရှိကာ သင်တို့ကို ကိုယ့်အလုပ်ထဲက ရွေးယူတဲ့ သုံးခုကို မျှဝေချင်ပါတယ်။
စိတ်ကူး နံပါတ်တစ်၊
နက်ရှိုင်းတဲ့ နယ်ပယ် အသိသုတပေါ်မှာ တည်ဆောက်ထားတဲ့ သတင်းလိုအပ်တယ်။
နိုင်ငံတစ်လွှားက သတင်းခန်းတွေမှာ အသုတ်လိုက် အလုပ်ပြုတ်သူတွေကို ထောက်ဆလျှင်
ကျွန်မတို့ဟာ ကျွမ်းကျင်မှုအတတ်ပညာ ပျောက်သွားပြီ။
စေ့စေ့စပ်စပ် သတင်းပို့ခြင်းဟာ ဘေးသင့်နေတဲ့ အရာပါ။
နိုင်ငံခြားသတင်းတွေနဲ့ဆိုင်တဲ့အခါ
ပြင်နိုင်တဲ့နည်းက ပိုများတဲ့ ဒေသခံ သတင်းစာသမားတွေနဲ့ တွဲလုပ်၊
ဖုန်းနံပါတ်၊ အသံတွေ ယူလာတဲ့ ပွဲစားတွေအဖြစ်မဟုတ်ပဲ
သူတို့ကို လုပ်ဖော်တွေ၊ ပူးပေါင်းသူတွေလို ဆက်ဆံခြင်းနဲ့ပါ။
ဆီးရီးယားနဲ့ အာဖရီက၊ အာရှတစ်လွှားက ကျွန်မတို့ ဒေသခံ သတင်းထောက်တွေက
ကျွန်မတို့ကိုယ်တိုင်ဆို ရှာတွေ့မှာမဟုတ်တဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေ ယူလာပေးတယ်။
Damascus ရဲ့ ဆင်ခြေဖုံးက ဒီတစ်ခုလိုပေါ့၊ စစ်ပွဲမှာ ဒဏ်ရာရသူတွေကို
မျှော်လင့်ချက်ပေးတဲ့ ဘီးတပ်ကုလားထိုင် ပြိုင်ပွဲတစ်ခု၊
သို့မဟုတ် Sierra Leone က ဒီတစ်ခု၊
သူ့ဒေသမှာ ရောဂါခြေချုပ်တစ်ခု ကိုယ်တိုင် စီစဉ်ရင်း
Ebola ပျံ့နံ့မှုကို ဟန့်တားတဲ့ ဒေသခံ အကြီးအကဲအကြောင်းပါ။
သို့မဟုတ် ပါကစ္စတန် နယ်စပ်တွေက ဒီတစ်ခု
ရဲ ခြိမ်းခြောက်မှုအောက်မှာ အသင့်မဖြစ်ခင် အိမ်ပြန်ဖို့ အတင်းအကျပ်ပြုခံနေရတဲ့
အာဖဂန် ဒုက္ခသည်တွေအကြောင်းပါ။
ဒေသခံ သတင်းစာသမားတွေက ကျွန်မတို့ဆရာတွေပါ။
နေ့တိုင်း ကျွန်မတို့ကို အသစ်တစ်ခုခု သင်ပေးကာ
ကျွန်တို့အားလုံး သိဖို့အရေးကြီးတဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေ ယူလာပေးတယ်။
စိတ်ကူး နံပါတ်နှစ်က
ကျွန်မတို့ဟာ သတင်းစာလုပ်ငန်းအတွက် Hippocratic ကျမ်းသစ္စာမျိုး လိုအပ်တယ်။
ပထမဆုံး ဘေးဥပါဒ်မပြုဖို့ ကတိပါ။
(လက်ခုပ်သံများ)
သတင်းစာသမားတွေ အကြမ်းခံနိုင်ဖို့
အာဏာပိုင်တို့အား အမှန်ပြောဖို့လိုတယ်၊
ဒါပေမဲ့ တာဝန်ခံဖို့လည်းလိုတယ်။
ကိုယ့်ကိုယ်ပိုင် စံတွေအတိုင်း နေဖို့လိုပြီး
ဘယ်တော့ ကိုယ်လုပ်နေတာက လူအဖွဲ့အစည်းကို
ဘေးဥပါဒ်ပေးလဲ၊ အများဝန်ဆောင်မှုအနေနဲ့
ဘယ်မှာ သတင်းပညာကို မျက်ခြေပြတ်တယ် ဆိုတာ သိမှတ်ဖို့လိုပါတယ်။
Ebola အရေး ကျွန်မတို့ သတင်းပို့တာ ကြည့်တယ်
Ebola Deeply ကို စခဲ့တယ်၊ အကောင်းဆုံး လုပ်ခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ မြင်တွေတာက ကယောက်ချောက်ချားနဲ့
သည်းထိတ်ရင်ဖို သတင်းပေးပို့ချက်တွေနဲ့ အလွှမ်းခံရတဲ့ ပြည်သူလူထုပါ။
တစ်ခါတစ်လေ မတိမကျ၊ တစ်ခါတစ်လေ လုံးဝကို မှားနေတာပါ။
ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး ကျွမ်းကျင်သူတွေပြောတာက ဒါက လူသားအသက်တွေ ပေးဆပ်ရတယ်၊
အကြောင်းက ကြောက်စိတ်ကို အစပျိုးပေးခြင်းနဲ့ တစ်ခါတစ်ရံ အချက်အလက်တွေ မှားအောင်လုပ်တာက
မြေပြင်မှာ တကယ် ဖြစ်နေတာကို ဖြေရှင်းဖို့
လူတွေကို ပိုခက်ခဲအောင်လုပ်တာတဲ့။
ဒီဆူညံမှုအားလုံးက မှန်ကန်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချဖို့ ပိုခက်စေတာပါ။
လုပ်ငန်းတစ်ခုအဖြစ် ပိုကောင်းအောင်
လုပ်နိုင်ပေမဲ့ ပြီးခဲတဲ့အချိန်က ဘယ်လို မှားခဲ့တာ မှတ်မိဖို့နဲ့ နောက်တစ်ခါ
ဒီလမ်းမသွားအောင် ဆုံးဖြတ်ဖို့ ကျွန်မတို့ကို တောင်းဆိုတယ်၊
ဒါက ရွေးချယ်မှုပါ။
အဆင့်သတ်မှတ်ဖို့ အတွက် အကြောက်တရား သုံးဖို့ ဆွဲဆောင်တာကို ခံနိုင်ဖို့လိုတယ်။
တစ်ဦးချင်းရဲ့ သတင်းခန်းမှာ တစ်ဦးချင် သတင်း ဆုံးဖြတ်ခွင့်နဲ့
ဆုံးဖြတ်ချက် ချဖို့လိုပါတယ်။
အကြောင်းက ပြီးခဲ့တဲ့အချိန်တုန်းက လုပ်ခဲ့တာ ထပ်လုပ်ရင်၊
ကျွန်မတို့ သတင်းပိုတာက တာဝန်မယူပဲ မမှန်ဘူးဆိုရင်
နောက်လာမယ့် သေစေလောက်တဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်က
အများကြီး ပိုဆိုးပြီး အကျိုးဆက်တွေက အများကြီး ပိုမြင့်နိုင်လို့ပါ။
တတိယ စိတ်ကူးလား။
ရှုပ်ထွေးမှုကို ပွေ့ဖက်ဖို့လိုပါတယ်။
ရှုပ်ထွေးတဲ့ကမ္ဘာကို အဓိပ္ပါယ်ရှိစေချင်ရင်
ရှုပ်ထွေးမှုကို ပွေ့ဖက်ပါ၊
(လက်ခုပ်သံများ)
ကမ္ဘာကြီးကို ဆန်းပြားစွာ မပြုမူပါနဲ့၊ အကြောင်းက ရိုးစင်းမှုဆိုတာက မတိကျလို့ပါ။
ကျွန်မတို့ဟာ ရှုပ်ထွေးတဲ့ ကမ္ဘာမှာနေတာပါ။
သတင်းဆိုတာက သက်ကြီးပညာရေးပါ။
ကျွန်မတို့ သတင်းစာသမားတွေ အလုပ်က ရှုပ်ထွေးမှုထဲကို ငုပ်ဝင်ဖို့နဲ့
အခြားလူတိုင်းအတွက် ပိုလွယ်ကူစွာ နားလည်ဖို့ နည်းလမ်းသစ်တွေရှာဖို့ပါ။
ကျွန်မတို့ ဒါမလုပ်ရင်
ရိုးစင်းတဲ့ အဖြေတွေပဲရှိတယ်လို့ ဟန်ဆောင်နေရင်
ကျွန်မတို့ဟာ လူတိုင်းကို မတ်တဲ့ ချောက်ကမ်းပါးဆီ လှမ်းခိုင်းနေတာပါ
ရှုပ်ထွေးမှုကို နားလည်ခြင်းဟာ အနားလေးတင်ရှိနေတဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုတွေကို
သိဖို့ တစ်ခုတည်းသောနည်းပါ။.
ဒီခြိမ်းခြောက်မှုတွေကို အနက်ပြန်ဖို့ ကျွန်မတို့ တာဝန်ပါ၊
တကယ့်အရာက ဘာဆိုတာကိုနားလည်ဖို့
ကူညီပေးတာဆိုတော့ နောက်လာမှာအတွက် အသင့်ဖြစ်ဖို့
ဘာလိုတာ ပြင်ဆင်နိုင်၊ သိနိုင်ပါတယ်။
ကျွန်မက ဝီရိယရှိတဲ့အကောင်းမြင်သူ
ချွတ်ချော်နေတာကို ပြင်နိုင်တယ်လို့ အသေအချာ ယုံကြည်တယ်။
အားလုံး ဖြစ်စေလိုတာပါပဲ။
ပြောင်မြောက်တဲ့ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ သတင်းစာသမားကောင်းတွေ ရှိတယ်။
ပုံစံသစ်တွေပဲ ကျွန်မတို့လိုတာပါ။
ဒါဟာ ကျွန်မတို့ လုပ်နိုင်တာကို ပြန်လည်နှိုးခြင်း၊ ပြန်လည်စိတ်ကူးခြင်းရဲ့
အချိန်လို့ ရိုးသားစွာ ယုံကြည်တယ်။
လွဲမှားနေတာ ပြင်နိုင်တာ ကျွန်မယုံကြည်တယ်။
သတင်းတွေကို ပြင်နိုင်တာ ကျွန်မသိတယ်။
ဒါက ကြိုးပမ်းထိုက်တာ သိပြီး အဆုံးမှာ
ဒါကို နားလည်သွားမယ်လို့
အစစ်အမှန် ယုံကြည်ပါတယ်။
ကျေးဇူးပါ။
(လက်ခုပ်သံများ)