Chỉ vài trăm năm trở lại đây
văn minh phương Tây đã đưa nghệ thuật vào bảo tàng,
các bảo tàng này
mở cửa cho công chúng như chúng ta biết ngày nay.
Trước đó, nghệ thuật phục vụ cho các mục đích khác.
Những gì được gọi là mỹ thuật hôm nay
trên thực tế, là cách mà người ta nhận thức
về khía cạnh thẩm mỹ của tôn giáo.
Hội họa, điêu khắc, họa tiết trên vải và đèn nến
là phương tiện truyền thông vào thời đó
mang đến hình ảnh sống động
cùng những câu chuyện đương thời.
Với ý nghĩa này, nghệ thuật phương Tây
có cùng một mục đích
với các nền văn hóa khác
một vài trong số đó, trong ngôn ngữ không có từ chỉ nghệ thuật.
Vậy, ta định nghĩa nghệ thuật như thế nào đây?
Nói chung, đó là
tác phẩm trực quan bày tỏ ý nghĩa
vượt lên trên ngôn ngữ,
thông qua tượng trưng
hay sắp đặt những yếu tố trực quan.
Rất nhiều bằng chứng về sức mạnh của hình tượng,
hay khả năng truyền đạt của hình ảnh
có thể được tìm thấy
nếu nhìn từ góc độ
lịch sử của các tôn giáo lớn trên thế giới.
Hầu như tất cả tôn giáo, trong lịch sử
đều trải qua giai đoạn cấm tôn thờ hình tượng.
Người ta nghiêm cấm mô tả hình ảnh của đấng thiêng liêng,
để tránh sự sùng bái thần tượng,
hoặc nhầm lẫn giữa thần thánh và biểu tượng của thần thánh.
Để giữ tính chân thực,
trong mối quan hệ giữa cá nhân và đấng Thiêng liêng.
Tuy nhiên, đây là việc khó làm,
nhu cầu mô tả và giải thích bằng hình ảnh
về thế giới quanh ta,
là một sự thôi thúc khó đè nén.
Cả đến hôm nay,
việc mô tả thánh Allah hay nhà tiên tri Muhammad vẫn bị cấm,
sự ca ngợi đấng thiêng liêng một cách trừu tượng
vẫn có thể được tìm thấy trong họa tiết trên vải của người Hồi giáo Arab,
qua nét vẽ bay bướm bậc thầy
và thư pháp Ả Rập,
nơi mà lời nhà tiên tri
được thể hiện dưới hai góc độ, văn học và nghệ thuật thị giác.
Tương tự như vậy, trong nghệ thuật nguyên sơ
của Thiên Chúa giáo và Phật giáo,
sự hiện diện của Đức Chúa và Đức Phật
không mang dáng dấp con người
mà thay vào đó là các biểu tượng.
Trong mỗi trường hợp,
hình tượng được sử dụng
như một hình thức tôn kính.
Biểu tượng nhân học,
hoặc mô tả trong hình hài con người,
chỉ mới trở nên phổ biến
các thế kỷ về sau,
dưới ảnh hưởng của các truyền thống văn hóa lân bang.
Sự đánh giá cao của công chúng dành cho nghệ thuật thị giác
ngoài việc thực hiện chức năng truyền thống, tôn giáo, xã hội
vẫn là một khái niệm tương đối mới.
Có thể nói, ngày nay, ta thần tượng hóa thần tượng.
Ta đến viện bảo tàng để thưởng thức nghệ thuật,
nhưng cảm nhận của chúng ta về nó
cơ bản đã bị tách khỏi bối cảnh
mà tác phẩm được tạo nên.
Có thể nói, người xem hiện đại
thiếu đi sự nhiệt tình
mà họ có với nghệ thuật đương đại,
nhờ vào mối liên quan về mặt thời gian và ngôn ngữ văn hoá.
Cũng có thể nói rằng lịch sử của cái ta gọi là nghệ thuật
là một cuộc trò chuyện đang tiếp diễn,
khi hiện tại của ta
sẽ là quá khứ kinh điển của thế hệ tương lai.
Đó là một cuộc trò chuyện
phản ánh ý thức hệ, thần thoại, hệ thống niềm tin, điều cấm kỵ
và nhiều thứ khác của thế giới, mà trong đó nó được tạo nên.
Thế không có nghĩa là tác phẩm của một thời đại
phục vụ một chức năng cụ thể thời đó đã chết
hoặc không còn cống hiến.
Ngay cả trong một bảo tàng, các tác phẩm
từ không gian và thời gian khác nhau
được trưng bày cùng nhau,
tách khỏi hoàn cảnh xuất xứ,
việc trưng bày chúng cạnh nhau mang lại lợi ích.
Triển lãm được tổ chức bởi người giám tuyển,
hoặc những người có khả năng
tái tạo ngữ cảnh hoặc pha trộn
những hiện vật văn hóa trong một phần thuyết trình tập thể.
Là người xem, ta có thể thưởng thức nghệ thuật
theo một chủ đề chung có thể chưa rõ ràng
qua một tác phẩm
mà cần đến nhiều tác phẩm đặt cạnh nhau,
từ đó, thu lượm và suy ngẫm những ý nghĩa mới.
Nếu thích, ta thậm chí
có thể xem mỗi tác phẩm nghệ thuật
như một phần của tập thể không xác định,
trong trải nghiệm của con người trong quá khứ,
con đường dẫn đến cửa nhà chúng ta
và hành trình ấy tiếp tục mở ra
cho bất kỳ ai muốn khám phá nó.