အလင်းဟာ နေရဲ့မျက်နှာပြင်မှနေပြီး ကျုပ်တို့ထံရောက်ဖို့
တဟုန်ထိုးပြေးလာတာ ရှစ်မိနစ် ကြာတာကို ခင်ဗျားတို့ သိမှာပါ၊
ဒီတော့ နေရဲ့ အတွင်းသားမှ နေမျက်နှာပြင်ထံ
ရောက်သွားဖို့ အတွက်ကော အလင်းရောင်ဟာ အချိန်ဘယ်လောက် ကြာမယ် ထင်ပါသလဲ။
စက္ကန့်အနည်းလား သို့မဟုတ် အများဆုံး.. တစ်မိနစ်လား။
ယုံကြည်ဖို့ မလွယ်ပေမဲ့၊ အဖြေကတော့ နှစ် ထောင်ပေါင်းများစွာပါ။
အကြောင်းရင်းက ဒီလိုပါ။
Photonတွေကို နေရဲ့အတွင်းပိုင်း ဗဟိုချက်မှာ နျူးကလီးယား တုံ့ပြန်မှုဖြင့် ထုတ်ပါတယ်။
Photonတွေဟာ ဗဟိုချက်မှ စီးထွက်ရာတွင် ရုပ် ဒြပ်နဲ့ တုံ့ပြန်ရလို့ စွမ်းအင်ဆုံးရှုံးကာ
အလင်းရဲ့ လှိုင်းအလျား ပိုရှည်လျားလာပါတယ်။
အတွင်းပိုင်းမှာ ဂမ္မာရောင်ခြည်အဖြစ် စတင်ထွက်လာပေမဲ့
X ရောင်ခြည်၊ ခရမ်းလွန် သို့မဟုတ် မြင်နိုင် အလင်းနဲ့ မျက်နှာပြင်အနီးမှာ အဆုံးသတ်ပါတယ်။
သို့သော်လည်း ဒီခရီးက ရိုးရှင်းနေတာမျိုး၊ ဖြောင့်တန်းနေမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။
ပေါက်ဖွားချိန်မှစလို့ Protonနဲ့ မတိုက်ခင် Photon တစ်လုံးစီဟာ တစ်စက္ကန့်မှာ ကီလိုမီတာ
၃၀၀,၀၀၀ နှုန်းဖြင့် ပြေးလာရင်း ပရိုတွန်နဲ့ တိုက်မိပြီး ဦးတည်ချက် ပြောင်းသွားတတ်တယ်၊
ကျည်ဆံမှ ပြန်ကန်သလိုပဲ ၎င်းက တိုက်မိတဲ့ လျှပ်စစ်ဆောင် အမှုန်တိုင်းမှ ကန်ထွက်တာပါ။
တစ်ချက်စီတိုက်ပြီးနောက် Photon ဟာ နေရဲ့ ဗဟိုမှ ဘယ်လောက် အဝေးကို ရောက်ကြောင်း
မေးခွန်းကိုတော့
Random Walk ပြဿနာလို့ ခေါ်ပါတယ်။
အဖြေကို ဒီပုံသေနည်းဖြင့် ဖော်ပြပေးနိုင်တယ်-
အကွာအဝေးဟာ ခြေလှမ်းအကျယ်နဲ့ ခြေလှမ်း အရေအတွက်ရဲ့ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်ပါ။
ဒါဆို ခင်ဗျားသာ ခင်ဗျား အိမ်ရှေ့တံခါးမှ တစ်စက္ကန့်ကို တစ်မီတာနှုန်းနဲ့
ကျပန်းပုံစံမျိုး လှမ်းနေမယ်ဆိုရင်၊
တစ်ကီလိုမီတာပဲရှိတဲ့ ခရီးကို လျှောက်ဖို့ ခြေလှမ်း တစ်သန်းနဲ့
ဆယ့်တစ်ရက်အထိ ကြာပါလိမ့်မယ်။
ဒီတော့ နေရဲ့ ဗဟိုချက်တွင် ပေါ်ထွန်းလာတဲ့ Photon အနေနဲ့ ခင်ဗျားဆီ ရောက်ဖို့
အချိန် ဘယ်လောက် ကြာမလဲ။
ကျုပ်တို့က နေရဲ့ ဒြပ်ထုကို သိတော့
၎င်းထဲရှိ Proton တွေရဲ့ အရေအတွက်ကို တွက်ဖို့ သုံးနိုင်ပါတယ်။
နေရဲ့ Proton တွေ အားလုံးဟာ သမမျှတစွာ ပြန့်နှံ့တယ်လို့ ယာယီယူဆလိုက်ရင်
၎င်းတို့ အကြားက ပျမ်းမျှအကွာဝေးဟာ ၁.၀x၁၀^-၁၀ မီတာ ရှိပါလိမ့်မယ်။
အတွင်းသားမှ နေမျက်မှာပြင်အထိ ကီလိုမီတာ ၆၉၀,၀၀၀ ကို ကျပန်း လျှောက်လှမ်းဖို့
ခြေလှမ်းပေါင်း ၃.၉ x ၁၀^၃၇ လိုအပ်မှာမို့
စုစုပေါင်း ခရီးသွားချိန်က နှစ်ပေါင်း ဘီလျံ ၄၀၀ ပါ။
အင်း၊ အဲဒါ မမှန်နိုင်ပါဘူး။
နေရဲ့ သက်တမ်းက ၄.၆ ဘီလျံပဲ ရှိတော့... ဘာများ မှားသွားပါလိမ့်။
နှစ်ချက်ရှိပါတယ်။
နေရဲ့ သိပ်သည်းမှုဟာ တကယ်တော့ တပြေးညီ မဟုတ်နိုင်သလို
Photon တွေဟာ တိုက်မိတိုင်း Proton တချို့ကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရတာ ရှိပါတယ်။
တကယ်တမ်းတော့ Photon ရဲ့ ခရီးစဉ် တစ်လျှောက်မှာ
ပြောင်းလဲလျက် ရှိတတ်တဲ့ ၎င်းရဲ့ စွမ်းအင်ကမှ
၎င်းဟာ Proton နဲ့ တိုက်မိမယ့် အလားအလာကို ဆုံးဖြတ်ပေးပါတယ်။
သိပ်သည်းမှုဆိုတဲ့ မေးခွန်းကျတော့၊
ကျုပ်တို့ရဲ့ ပုံစံတွေက နေရဲ့ ဗဟိုချက်ဟာ ပူလောင်နေတာကို ဖော်ပြကြပြီး
အဲဒီမှာမှ ပေါင်းစည်း ဓာတ်ပြုခြင်းတွေ ဖြစ်ပွားတာပါ။
အဲဒါကို ဝန်းရံထားတာက အပူဖြာထွက်တဲ့ ဇုန်၊
နောက်တစ်ထပ်က မျက်နှာပြင် အထိရှိတဲ့ အပူလှည့်ကူးတဲ့ ဇုန် ပါ။
အတွင်းသားထဲက အရာတွေဟာ ခဲသတ္တုထက် ပိုပြီး သိပ်သည်းပေမဲ့၊
မျက်နှာပြင်အနီးရှိ ပူလောင်တဲ့ ပလပ်ဇမာ ကျတော့ သိပ်သည်းဆ တစ်သန်း လျော့နည်းပြီး
အဲဒီအကြားမှာကျတော့ သိပ်သည်ဆဟာ ဆက်တိုက် ပြောင်းလဲသွားတာပါ။
photon-energy ဆက်သွယ်ချက်က ဒီလိုပါ။
စွမ်းအင်ပမာဏအနည်းငယ်ကို သယ်ဆောင်တဲ့ Photon တစ်လုံးအတွက်၊
Proton ဆိုတာ ဧရာမ ထိရောက်မှု ရှိတတ်လို့၊
အဲဒီလို photon ဟာ ပြန်ကန်ထုတ်ခံရဖို့ သိပ်ကို အလားအလာ များပါတယ်။
တချိန်တည်းမှာ စွမ်းအင်မြင့် photon အတွက် ကျပြန်တော့ ဆန့်ကျင်ဘက် အဆိုဟာ မှန်ပြီး၊
အဲဒီလို Proton တွေဟာ သိပ်ကို သေးငယ်ကြတယ်။
စထွက်လာကြတဲ့ photon တွေဟာ နေရဲ့မျက်နှာပြင်မှ ၎င်းတို့
နောက်ပိတ်ဆုံး ဖြာထွက်ချိန်နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် စွမ်းအင် သိပ်မြင့်မားပါတယ်။
အခု ဒီပြောင်းလဲနေတဲ့ ပမာဏတွေနှင့်အတူ ကျပန်း လမ်းလျှောက်မှု ညီမျှခြင်းကို
တွက်ကြည့်ရန် ကွန်ပြူတာနဲ့ ရှုပ်ထွေးလှတဲ့ နေရဲ့ အတွင်းသားပုံစံကို အသုံးပြုရင်
ယင်းက ၁၇၀,၀၀၀ နှစ် ဆိုတဲ့ ကိန်းဂဏန်းကို ထုတ်ပေးပါတယ်။
နေနဲ့ ဆိုင်တဲ့ အနာဂတ် တွေ့ရှိမှုတွေက ဒီ ကိန်းကို ပိုတိကျအောင် မွမ်းမံနိုင်တယ်။
ဒါပေမဲ့ ခုထိတော့.. ကျုပ်တို့ အကောင်းဆုံး နားလည်းထားတာက၊
ဒီနေ့ ကျုပ်တို့ မျက်လုံးကို ထိမှန်နေတဲ့ အလင်းရောင်ဟာ
နေရဲ့ မျက်နှာပြင်သို့ ရှေ့ရှုသွားရင်း ဟိုတိုက်ဒီတိုက်နဲ့ နှစ် ၁၇၀,၀၀၀ ကြာခဲ့ကာ၊
ဟင်းလင်းပြင်ထဲ ကြာတဲ့ ရှစ်မိနစ်ကိုလည်း အဲဒီထဲ ထည့်ပေါင်းပေးရမယ်။
တနည်းအားဖြင့်၊ အဲဒီ photon ဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ ရေခဲခေတ် နှစ်ခေတ်တုန်းက ခရီးစတင်ခဲ့လို့
လူသားတွေက အဝတ်ကို စဝတ်တတ်လာကြတဲ့ အချိန်လောက်တုန်းကပါပဲ။