Mùa hè năm 1976,
một dịch bệnh bí ẩn đột nhiên tấn công hai thị trấn ở Trung Phi,
giết chết phần lớn các nạn nhân của nó.
Các nhà nghiên cứu y tế nghi ngờ
thủ phạm chính là virus Marburg chết người.
Nhưng những gì họ thấy qua kính hiển vi là một tác nhân gây bệnh hoàn toàn mới,
mà sau này được đặt tên theo dòng sông Ebola, gần đó.
Giống với sốt vàng da hay sốt xuất huyết,
bệnh do virus Ebola là một dạng sốt xuất huyết nghiêm trọng.
Nó bắt đầu bằng cách tấn công các tế bào hệ miễn dịch
và trung hòa các phản ứng,
cho phép virus sinh sôi nảy nở.
Sau thời gian ủ bệnh từ 2-20 ngày,
xuất hiện các triệu chứng ban đầu như sốt cao
đau nhức,
và đau họng
giống triệu chứng của bệnh cúm thông thường
nhưng nhanh chóng leo thang đến nôn mửa, phát ban và tiêu chảy.
Và khi lây lan, chúng xâm nhập vào các hạch bạch huyết
và các cơ quan chính
như thận và gan, làm chúng mất chức năng.
Nhưng bản thân virus không phải là nguyên nhân giết chết các nạn nhân.
Thay vào đó, sự gia tăng các tế bào chết gây ra sự quá tải trong hệ miễn dịch
còn được gọi là cơn bão cytokine,
sự gia tăng ồ ạt các phản ứng miễn dịch, làm hư hại các mạch máu,
gây ra xuất huyết trong và ngoài.
Xuất huyết quá mức và biến chứng
có thể gây tử vong trong vòng 6-16 ngày kể từ khi phát bệnh,
mặc dù việc chăm sóc tận tình và điều trị bù nước
có thể làm giảm đáng kể nguy cơ tử vong ở bệnh nhân.
May mắn thay, trong khi Ebola có độc lực cao,
vẫn có nhiều yếu tố hạn chế sự lây lan của nó.
Không giống như các virus sinh sôi qua phân tử phát tán trong không khí
Ebola chỉ tồn tại trong các dịch cơ thể
như nước bọt,
máu,
nước nhầy,
dịch nôn mửa,
hoặc phân
Để phát tán,
Ebola phải được truyền từ cơ thể người bệnh sang cơ thể khác
thông qua các đường như mắt, miệng hoặc mũi.
Và vì mức độ nghiêm trọng của bệnh
tăng trực tiếp cùng với lượng virus,
ngay cả một người bị nhiễm bệnh cũng khó thể lây nhiễm
cho đến khi bắt đầu xuất hiện những triệu chứng đầu tiên.
Trong khi Ebola đã được chứng minh có thể tồn tại trên bề mặt trong vài giờ
và theo lí thuyết có thể truyền nhiễm qua ho hoặc hắt hơi ,
thực tế, tất cả các ca nhiễm bệnh đều thông qua tiếp xúc trực tiếp
với nguồn bệnh nghiêm trọng
với nguy cơ lớn nhất xảy ra cho các nhân viên y tế,
và bạn bè, người thân của bệnh nhân.
Đây là lý do tại sao dù có sức ảnh hưởng khủng khiếp,
thì nói chung Ebola vẫn ít gây chết người hơn so với nhiễm trùng phổ biến
chẳng hạn như bệnh sởi
sốt rét
thậm chí cả dịch cúm.
Khi một đợt dịch đã được kiềm chế,
virus không tồn tại trong quần thể người
cho đến khi đợt dịch tiếp theo bùng nổ.
Trong khi đây là một điều tốt không cần bàn cãi,
thì nó cũng gây khó khăn cho việc nghiên cứu về Ebola.
Các nhà khoa học tin rằng dơi ăn quả là mầm bệnh tự nhiên,
nhưng làm cách nào nó được truyền sang người thì vẫn còn là bí ẩn.
Ngoài ra, tại nhiều nước, nơi xuất hiện dịch Ebola,
cơ sở hạ tầng và điều kiện vệ sinh môi trường yếu kém
cũng là yếu tố khiến dịch bệnh lây lan.
Sự nghèo khó tại đây,
cộng với số lượng tương đối thấp các trường hợp nhiễm bệnh
nghĩa là có rất ít thúc đẩy kinh tế để các công ty dược đầu tư nghiên cứu.
Mặc dù một số loại thuốc thử nghiệm rất có tiềm năng
và chính phủ cũng đang tài trợ cho việc phát triển vacxin
trong năm 2014,
giải pháp phổ biến và hiệu quả với một ổ dịch Ebola chỉ là
cô lập,
vệ sinh môi trường
và truyền thông.