کە منداڵ بووم، وامئەزانی وڵاتەکەم باشترینە لەسەر زەوی.
کە گەورەش بووم گۆرانییەکم ئەوت پێی ئەوترا "هیچ نییە ئیرەیی پێبەریت."
زۆریش شانازیم ئەکرد.
لە قوتابخانە، کاتێکی زۆرمان بەسەر ئەبرد لە خوێندنی مێژووی کیم ئیل-سونگ،
بەڵام هەرگیز شتێکی وا فێرنەئەبووین لەسەر مێژووی جیهانی دەرەوە،
جگە لەوەی ئەمریکا، کۆریای باشوور، و ژاپۆن دووژمنن.
هەرچەندە زۆرجار بیرم لە جیهانی دەرەوە ئەکردەوە،
وامئەزانی هەموو ژیانم لە کۆریای باکوور بەسەر ئەبەم،
هەتا ئەوکاتەی لەناکاو هەموو شتێک گۆڕا.
کە حەوت ساڵبووم، یەکەمین لەسێدارەدانی ئاشکرام بینی.
بەڵام وامئەزانی ژیانم لە کۆریای باکوور ئاساییە.
خێزانەکەم هەژار نەبوون، و
خۆشم هەرگیز برسێتیم نەدیبوو.
بەڵام ڕۆژێک، ساڵی ١٩٩٥، دایکم نامەیەکی هێنایەوە ماڵەوە
لە خوشکی هاوپیشەیەکییەوە.
نوسرابوو، "کاتێک ئەمە ئەخوێنیتەوە
پێنج ئەندامی خێزانەکەم چیتر بوونیان نامێنێت لە جیهاندا،
چونکە سێ هەفتە ئەبێت هیچ شتێکمان نەخواردووە.
پێکەوە لەسەر زەوییەکە پاڵکەوتووین، و
لەشمان هێندە لاوازە، چاوەڕێئەکەین بمرین."
زۆر تاسام بەوە.
ئەمە یەکەم جاربوو گوێبیستی ئەوە بم خەڵکانێک لە وڵاتەکەمدا ئەناڵێنن.
زۆری پێنەچوو، کاتێک بەلای وێستگەی شەمەندەفەرێکدا ئەڕۆشتم،
شتێکی ناخۆشم بینی کە هەتا ئەمڕۆ ناتوانم لە یادەوەریما بیسڕمەوە.
ژنێک کە گیانی دەرچووبوو لەسەر زەوی کەوتبوو،
لەکاتێکدا منداڵێکی برسی بە باوەشییەوە بوو
بێچارانە سەیری ڕووخساری دایکی ئەکرد.
بەڵام کەس یارمەتی نەئەیان،
چونکە تەنیا بایەخیان ئەیا بە خۆیان و خێزانەکانیان.
لە ناوەڕاستی ١٩٩٠ەکان برسێتییەکی زۆر یای لە کۆریای باکوور.
دەرئەنجام، زیاتر لە ملیۆنێک خەڵکی کۆریای باکوور بەهۆیەوە مردن، و
زۆرێک کە ڕزگاریان بوو بەهۆی خواردنی گیا، مێروو، و تەڵاشی دارەوە بوو.
نەمانی کارەباش هەتا دەهات زیاتر دەبوو،
بۆیە هەموو شتێکی چواردەورم بە شەو تەواو تاریک ئەبوو،
جگە لە دەریا ڕووناکییەکەی چین،
لەوبەری ڕووبارەکە لە ماڵەکەمانەوە.
هەمووکات بیرم ئەکردەوە بۆچی ئەوان ڕووناکیان هەیە و ئێمە نیمانە.
ئەمە وێنەیەکی مانگی دەستکردە کۆریای باکور نیشان ئەیات بە شەو،
بەراورد بە دراوسێکان.
ئەمە ڕووباری ئامنۆکە،
کە بەشێکە لە سنووری نێوان کۆریای باکوور و چین.
وەک ئەبینن، ئەکرێت ڕووبارەکە لە هەندێک خاڵی دیاریکراودا زۆر باریکبێت،
ڕێگە بە خەڵکی کۆریای باکوور ئەیات بە دزییەوە بپەڕنەوە.
بەڵام زۆرێک ئەمرن.
هەندێک جار، لاشەی مردووم ئەبینی بە ڕووبارەکەیا ئەچووە خوارەوە.
ناتوانم زۆر وردەکاری ئاشکرا بکەم لەسەر ئەوەی چۆن کۆریای باکوورم جێهێشت،
بەڵام تەنیا ئەتوانم بڵێم لە ساڵە ناشرینەکانی برسێتییەکەیا،
نێردرام بۆ چین بۆ ئەوەی لەگەڵ خزمە دوورەکان بژیم.
بەڵام وامزانی تەنیا بۆ ماوەیەکی کورت
لە خێزانەکەم دائەبڕێم.
هەرگیز لەو باوەڕەیا نەبووم
چواردە ساڵی پێئەچێت بۆ ئەوەی دووبارە پێکەوە بژین.
لە چین، وەک کچێکی گەنج ژیان قورسبوو بەبێ خێزان.
هیچ بیرۆکەیەکم نەبوو کە ژیان چۆن ئەبێت
وەک پەنابەرێکی کۆریای باکوور.
بەڵام زۆری پێنەچوو زانیم نەک تەنیا زۆر قورس ئەبێت،
هەروەها زۆر مەترسیداریش ئەبێت،
چونکە ئاوارەکانی کۆریای باکور لە چین وەک پەنابەری نایاسایی دائەنرێن.
بۆیە بەردەوام لە ترسی ئەوەیا ئەژیام کە لەوانەیە ناسنامەم ئاشکرابێت، و
ئەگەڕێمەوە چارەنووسە خراپەکە،
لە کۆریای باکوور.
ڕۆژێک، ناخۆشترین خەوم بوو بە ڕاستی،
کاتێک لەلایەن پۆلیسی چینەوە گیرام، و
برام بۆ بنکەی پۆلیس بۆ لێپرسینەوە.
کەسێک تۆمەتباری کردبووم بەوەی خەڵکی کۆریای باکوورم،
بۆیە تاقیکردنەوەیان بۆ توانای زمانی چینییەکەم کرد، و
چەندین پرسیاریان لێکردم.
زۆر ئەترسام.
هەستم ئەکرد خەریکە دڵم ئەتەقێتەوە.
هەر شتێک لە نائاسایی بچوایە، لەوانەبوو زیندانی یان سنوورداش بکرێم.
وامزانی کۆتایی بە ژیانم یەت.
بەڵام توانیم کۆنترۆڵی هەموو هەستەکانی ناخم بکەم، و
وەڵامی پرسیارەکان بەمەوە.
دوای ئەوەی تەواوبوون لە پرسیارکردن،
بەرپرسێک بەوی تری وت،
"ئەمە ڕاپۆرتێکی هەڵە بوو. خەڵکی کۆریای باکوور نییە."
بۆیە هێشتیان بڕۆم، موعجیزە بوو.
چەندین کەسی کۆریای باکوور لە چین پەنا ئەبەنە بەر باڵوێزخانەی وڵاتان.
بەڵام دەکرێت زۆرێک بگیرێن لەلایەن پۆلیسی چینییەوە، و
سنوورداش بکرێنەوە.
ئەم کچانە زۆر خۆشبەخت بوون.
هەرچەندە گیران،
دەرئەنجام ئازاد کران دوای فشارێکی نێودەوڵەتی قورس.
ئەمان هێندە بەختیان نەبوو.
هەموو ساڵێک، چەندین کەسی کۆریای باکوور لە چین ئەگیرێن و
ئەنێردرێنەوە بۆ کۆریای باکوور،
کە لەوێ ئەکرێ ئەشکەنجە بدرێن، زیندانی بکرێن، یان بە ئاشکرا بکوژرێن.
هەرچەندە زۆر خۆشبەخت بووم کە توانیم دەرچم،
چەندین کەسی تری کۆریای باکوور هێندە بەختیان نەبوو.
جێی داخە زۆر کەس لە کۆریای باکوور ناچارن ناسنامەیان بشارنەوە و
زۆر ئەناڵێنن بۆ مانەوە.
تەنانەت دوای فێربوونی زمانێکی نوێ و دۆزینەوەی کارێک،
ئەکرێت لە تەنیا ساتێکدا هەموو ژیانیان تێکچێت.
لەبەر ئەوە، ١٠ ساڵ دوای شاردنەوەی ناسنامەکەم،
بڕیارم یا خۆم بخەمە بەر مەترسی چوون بۆ کۆریای باشوور.
دووبارە دەستم بە ژیانێکی نوێ کرد.
نیشتەجێبوون لە کۆریای باشوور
زۆر لەوە قورستر بوو کە چاوەڕێم ئەکرد.
زمانی ئینگلیزی زۆر گرنگ بوو لە کۆریای باشوور،
بۆیە ئەبوو دەستبکەم بە فێربوونی زمانی سێهەمی خۆم.
هەروەها، درکم بەوە کرد بۆشاییەکی فراوان هەیە لەنێوان باشوور و باکوردا.
هەموومان کۆرین، بەڵام لە ناخدا،
جیاوازی زۆر لەنێوانماندا درووست بووە بەهۆی ٦٧ ساڵ دابەشبوونەوە.
تەنانەت تووشی قەیرانی ناسنامەش بووم.
من خەڵکی کۆریای باکوورم یان کۆریای باشوور؟
من خەڵکی کوێم؟ من کێم؟
لەناکاو، هیچ وڵاتێک نەبوو بە شانازییەوە بڵێم هی خۆمە.
هەرچەندە خۆگونجاندن لەگەڵ ژیان لە کۆریای باشوور ئاسان نەبوو،
پلانێکم دانا -- دەستمکرد بە خوێندن بۆ تاقیکردنەوەی چوونە زانکۆ.
لەکاتێکدا دەستم ئەکرد بە خۆڕاهێنان لەسەر ژیانە نوێکەم،
پەیوەندییەکی تەلەفوونی ڕاچڵەکێنەرم بۆهات.
دەسەڵاتدارانی کۆریای باکور هەندێک پارەیان گرتبوو
کە بۆ خێزانەکەمم ناردبوو،
وەک سزایەکیش، خێزانەکەم بە ناچاری ئەبوو بگوێزنەوە
بۆ ناوچەیەکی دوورەدەستی چۆڵ.
ئەبوو خێرا لە شارەکە بچنە دەرەوە.
بۆیە دەستمکرد بە پلاندانان بۆ ئەوەی یارمەتیان بەم دەرچن.
خەڵکی کۆریای باکوور ئەبوو مەودایەکی زۆر ببڕن
لەسەر ڕێگای ئازادی.
بڕینی سنوور نزیکە لە مەحاڵەوە
لەنێوان کۆریای باکوور و باشووردا.
بۆیە، بە فڕۆکە چوومەوە بۆ چین و
بەرەو سنووری کۆریای باکوور ڕۆشتم.
لەبەر ئەوەی خێزانەکەم نەیانئەزانی بە چینی قسە بکەن،
ئەبوو بۆ نزیکەی ٢٠٠٠ میل ڕێبەرییان بکەم
لە چین، و ئینجا باشوری خۆرهەڵاتی ئاسیا.
گەشتەکە بە پاس هەفتەیەکی پێچوو، و
چەند جارێک خەریکبوو بگیرێین.
جارێکیان، پاسەکەمان وەستێنرا و ئەفسەرێکی پۆلیسی چینی سەرکەوت.
ناسنامەی هەمووانی وەرگرت و
دەستیئەکرد بە پرسیارکردن لێیان.
لەبەر ئەوەی خێزانەکەم لە چینی تێنەئەگەشتن،
وامزانی کە ئیتر خێزانەکەم ئەگیرێن.
کاتێک ئەفسەرە چینییەکە نزیک ئەبۆوە لە خێزانەکەم،
بێ ئەوەی جڵەوم هەبێت بەسەر خۆما، هەستام و پێموت
ئەمانە کەسانێکی کەڕ و لاڵن و من ڕێبەرییان ئەکەم.
بە گوومانەوە سەیری کردم،
بەڵام خۆشبەختانە، باوەڕی پێکردم.
ڕێگاکەمان بڕی بەرەو سنووری لاۆس.
بەڵام ئەبوو زۆربەی پارەکەم خەرج بکەم
لە بەرتیلدان بە پاسەوانە سنوورییەکانی لاۆس.
بەڵام تەنانەت دوای پەڕینەوە لە سنوورەکەش،
خێزانەکەم دەستگیر کران و خرانە زیندانەوە لەسەر بڕینی سنوور بەنایاسایی.
دوای ئەوەی بەرتیل و پارەی سزام یا،
خێزانەکەم لە ماوەی مانگێکدا ئازادکران.
بەڵام زۆری پێنەچوو، دووبارە خێزانەکەم دەستگیرکرانەوە و خرانە زیندانەوە،
لە پایتەختی لاۆوس.
ئەمە یەکێک بوو لە نزمترین ساتەکانی ژیانم.
هەموو شتێکم کرد بۆ ئەوەی خێزانەکەم بەرم بەرەو ئازادی، و
زۆر نزیک بووینەوە،
بەڵام خێزانەکەم خرانە زیندانەوە،
مەودایەکی کەم لەنزیک باڵوێزخانەی کۆریای باشوورەوە.
بەردەوام هاتووچۆم ئەکرد لەنێوان نووسینگەی پەنابەری و
بنکەی پۆلیسەوە،
بێچارانە هەوڵم ئەیا خێزانەکەم ئازادکەم.
بەڵام چیتر پارەم پێنەبوو بۆ ئەوەی پارەی سزا یان بەرتیل بەم.
هەموو هیوایەکم لەدەستیا.
لەو ساتەدا، گوێم لە دەنگی پیاوێک بوو کاتێک لێیپرسیم،
"کێشە چییە؟"
زۆر سەرمسوڕما لەوەی بێگانەیەک بایەخی ئەوەی پێدام بپرسێت.
بە ئینگلیزییە خراپەکەم، و بە فەرهەنگێکیشەوە،
دۆخەکەم ڕوونکردەوە، و بێ هیچ دوودڵییەک،
پیاوەکە چوو بۆ ئامێری بانقەکە، و
پارەکەی تری یا بۆ خێزانەکەم، و
دوو کەسەکەی تری کۆریای باکوور بۆ ئەوەی لە زیندان دەرچن.
لە ناخی دڵەوە سووپاسم کرد و لێم پرسی،
"بۆچی یارمەتیمان ئەیەیت؟"
وتی، "من یارمەتیتان نایەم،"
"یارمەتی خەڵکی کۆریای باکوور ئەیەم."
درکم بەوە کرد ئەمە ساتێکی تایبەت بوو لە تەواوی ژیانمدا.
ئەو کەسە نەناسراوە نیشانەی هیوایەکی نوێبوو بۆ من و خەڵکی کۆریای باکوور،
لەوکاتەیا کە زۆر پێویستمان بوو.
نیشانی یام کە میهرەبانی کەسێکی نەناسراو و
پشتیوانی کۆمەڵگای نێودەوڵەتی
بەڕاستی تیشکی هیوان کە ئێمەی خەڵکی کۆریای باکوور پێویستمانە.
دەرئەنجام، دوای گەشتە درێژەکەمان،
خۆم و خێزانەکەم بەیەک گەشتینەوە لە کۆریای باشوور.
بەڵام گەشتن بە ئازادی تەنیا نیوەی شەڕەکەیە.
زۆرێک لە خەڵکی کۆریای باکور دائەبڕێن لە خێزانەکانیان، و
کاتێک ئەگەنە وڵاتێکی نوێ،
بە پارەیەکی کەم یان بێ پارە دەستپێئەکەن.
بۆیە ئەتوانین سوود لە کۆمەڵگای نێودەوڵەتی ببینین
بۆ خوێندن، ڕاهێنانی زمانی ئینگلیزی، ڕاهێنانی کار، و شتی تریش.
دەشکرێت وەک پردێک بین
لەنێوان خەڵکی ناو کۆریای باکوور و جیهانی دەرەوە.
چونکە زۆرێک لە ئێمە هەر لە پەیوەندیا ئەبین لەگەڵ خێزانەکانمان لەوێ، و
زانیاری و پارەیان بۆ ئەنێرینەوە
کە یارمەتیدەرە بۆ گۆڕینی کۆریای باکوور لەناوەوە.
من زۆر خۆشبەخت بووم، چەندین جار یارمەتی و ئیلهامم وەرگرتووە لە ژیانمدا،
بۆیە ئەمەوێ یارمەتی ئەو کەسانەی کۆریای باکور بەم کە هیوا ئەخوازن
دەرفەتێکیان هەبێت بە پشتیوانی نێودەوڵەتی.
دڵنیام لەوەی هەتا دێت تاکی زیاتری کۆریای باکوور ئەبینن
سەرکەوتوو بێت لە سەرانسەری جیهاندا،
بە سەکۆی تێدیشەوە.
زۆر سوپاس
(چەپڵەلێدان)