ένα από τα πιο παρεξηγημένα θέματα που συναντώ ανάμεσα στους ανθρώπους
είναι η εφαρμογή της επιστημονικής μεθόδου για το συμφέρον της κοινωνίας.
Υπάρχει μια αρχαία πεποίθηση η οποία προπαγανδίζεται ανά τους αιώνες,
η οποία πιθανότατα οφείλεται σε κάτι που μας έχει φορτωθεί εξελικτικά στην κουλτούρα μας ως είδος,
και που προφανώς είναι πολύ δύσκολο να το αφήσουμε πίσω, σύμφωνα με το οποίο δεν μπορείς να χρησιμοποιήσεις την επιστήμη
ή την επιστημονική μέθοδο για να βρεις πως μπορείς να διευθύνεις μια κοινωνία.
Αν δεν είστε εξοικειωμένοι με την επιστημονική μέθοδο,
και δεν έχετε χρόνο για μελετήσετε την επιστημονική βιβλιογραφία,
να πάτε σε ένα εργαστήριο, να μιλήσετε σε επαγγελματίες της βιομηχανίας
και ερευνητές στα πανεπιστήμια,
μπορείτε να δείτε μια πολύ καλή 9-λεπτη εισαγωγή η οποία λέγεται
“the scientific method made easy” by YouTuber potholer54,
με σύνδεσμο στην περιγραφή του βίντεο.
Τα θέματα στρατηγικής της διαχείρισης πόρων
και η ηθική της είναι στενά συνδεδεμένα,
και έχουν υπάρξει το θέμα έρευνας από πολιτικούς, φιλόσοφους,
και οικονομολόγους στο παρελθόν.
Πρόσφατα, έγινε αντικείμενο ενδιαφέροντος για δικηγόρους,
τραπεζίτες και λομπίστες.
Ακούστε κάτι ενδιαφέρον:
από τα 535 μέλη του Αμερικάνικου Κογκρέσου,
μόνο οι 22 έχουν επιστημονικό ή μηχανικ,ό υπόβαθρο
και από αυτούς μόνο θα μπορούσαν να θεωρηθούν έμπειροι επιστήμονες
ή μηχανικοί.
Οι περισσότεροι πολιτικοί είναι δικηγόροι ή τραπεζίτες που δουλεύουν για εταιρείες
και δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι οι περισσότεροι απο τους νόμους που περνάνε
είναι ευνοϊκοί για ανώτερες τάξεις.
Κάποιος θα μπορούσε να πει πως αυτό είναι λίγο ή και καθόλου σημαντικό:
γιατί, θα έπρεπε οι άνθρωποι που διαχειρίζονται την κοινωνία
να ξέρουν πως λειτουργεί σε τεχνικό επίπεδο?
Και γιατί θα έπρεπε να λύνουμε εμείς τα προβλήματα μας
αν όλοι όσοι είχαν εξουσία ήταν επιστήμονες?
Κάποιο υποστηρίζουν ένα δημοκρατικό σύστημα,
άλλοι πιστεύουν ότι ο μόνος δρόμος είναι ο τεχνοκρατικός
για να διευθύνεις επιτυχημένα μια κοινωνία,
και φυσικά υπάρχουν και οι υποστηρικτές της ελεύθερης αγοράς,
που πιστεύουν βαθιά ότι το αόρατο χέρι
και η δύναμη του του ανταγωνισμού είναι η κινητήρια δύναμη
που κάνει τους ανθρώπους πιο ευτυχισμένους και πιο παραγωγικούς.
Θα εξηγήσω γιατί όλες αυτές οι οπτικές
είναι απατηλές και αναδεικνύουν εξαιρετικά εμφανή προβλήματα.
Η Δημοκρατία είναι μια λέξη που χρησιμοποιήθηκε και κακοποιήθηκε για αιώνες,
οπότε πριν μπω σε λεπτομέρειες ας ξεκαθαρίσω κάποιες 'έννοιες.
Ο όρος έρχεται από τα ελληνικά: δημοκρατία, κυβερνήτης των ανθρώπων,
η οποία προέρχεται από τις λέξεις δήμος=λαός και κράτος=δύναμη
στα μέσα του 5ου με 4ου αιώνα π.Χ.
για να υποδηλώσουν τα πολιτικά συστήματα
που υπήρχαν τότε σε μερικές από τις Ελληνικές πόλεις-κράτη, όπως η Αθήνα.
Εν συντομία, η δημοκρατία είναι μία μορφή κυβέρνησης
στην οποία όλοι οι πολίτες έχουν ίσο δικαίωμα να εκφέρουν άποψη
για τις αποφάσεις που επηρεάζουν την ζωή τους.
Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι καμία χώρα
στον κόσμο εφαρμόζει ή έχει εφαρμόσει ποτέ κάποιο τέτοιο σύστημα.
Στο παρελθόν ήταν θέμα λογιστικό,
μία μικρή πόλη ή μερικές εκατοντάδες πολίτες θα μπορούσαν να το εφαρμόσουν
αλλά όσο μεγάλωνε ο πληθυσμός τα πράγματα γινόντουσαν όλο και πιο δύσκολα.
Με την σημερινή τεχνολογία θα ήταν, θεωρητικά δυνατό,
μέσα από συστήματα όπως η ψήφος μέσω του διαδικτύου,
άλλα αν κοιτάξουμε πιο βαθιά στο θέμα,
προκύπτουν σοβαρά προβλήματα.
Υπάρχουν κυριολεκτικά εκατοντάδες πράγματα να συνυπολογίσουμε πριν πάρουμε μια απόφαση,
μπορούμε να ψηφίσουμε όλοι μαζί, ως έθνος για αυτά τα ζητήματα;
Και αν υποθέσουμε πως μπορούμε, πως είμαστε σίγουροι
ότι πήραμε την καταλληλότερη από τις διαθέσιμες επιλογές;
Για να κατανοήσετε ότι δεν είναι και τόσο καλή ιδέα θα χρησιμοποιήσω μια αναλογία.
Φανταστείτε ότι ξαφνικά βλέπετε ένα εξάνθημα στο δέρμα σας.
Τι κάνετε;
Θα καλούσατε όλους τους φίλους σας για μια δημοκρατική ψήφο
για να δείτε τι θα κάνατε μετά;
Οι περισσότεροι άνθρωποι θα απευθύνονταν σε έναν εξειδικευμένο γιατρό
ο οποίος θα τους παρέπεμπε σε έναν δερματολόγο,
αλλεργιολόγο ή άλλο ειδικό
που θα μπορούσε να έχει γνώση επί του θέματος.
Ο λόγος για αυτό είναι ότι οι ειδικοί χρησιμοποιούν καθιερωμένες και επιστημονικές μεθόδους
που μπορούν να μελετηθούν, να ελεγχθούν και να βελτιώνονται συνεχώς.
Όταν πρόκειται για ιατρική , είναι ξεκάθαρο στον κόσμο
η πορεία που θα πρέπει να ακολουθήσουν,
και αυτό γίνεται γιατί έχει άμεση επίδραση στις ζωές τους
και μπορούν να δουν αποτελέσματα σε σχετικά μικρό διάστημα.
Αλλά, όταν πρόκειται για την διεύθυνση της κοινωνίας συνολικά,
απορρίπτουν την ιδέα ότι η επιστήμη θα μπορούσε να έχει κάποιο λόγο,
έχοντας την ψευδαίσθηση ότι η επιστημονική μέθοδος
έχει άγνοια του τρόπου που λειτουργεί η κοινωνία εσωτερικά.
Κάποιος σε αυτό το σημείο θα μπορούσε να θεωρήσει ότι ο τεχνοκρατικός τρόπος,
μια μορφή κυβέρνησης στην οποία, μηχανικοί, επιστήμονες,
ειδικοί στην υγεία και άλλοι ειδικοί στη τεχνολογία
θα έχουν την εξουσία για να αποφασίζουν, ο καθένας στο πεδίο του,
θα ήταν επιθυμητή.
Και καθώς, θεωρητικά, αυτό είναι μερικώς σωστό,
μια τεχνοκρατική κυβέρνηση, θα είχε άλλα, πιο ύπουλα προβλήματα
από την δημοκρατία.
Μόνο και μόνο το να βάλεις ειδικούς να αποφασίζουν
δεν διασφαλίζει με κανένα τρόπο το ότι δεν θα επηρεαστούν
από κάποιες ομάδες με εξουσία, για να πράξουν με συγκεκριμένο τρόπο,
εις βάρος βέβαια στην ανίδεη πλειοψηφία.
Οι άνθρωποι δεν γεννιούνται διεφθαρμένοι,
αλλά όταν προκύπτουν οι ανάλογες συνθήκες,
η ιστορία έχει δείξει ότι τείνουν να διαφθείρονται.
Εν τέλει, μια ελίτ κυβερνώντων η οποία παίρνει όλες τις αποφάσεις
δεν είναι υποχρεωμένη να υπολογίζει τις ανάγκες όλων των ανθρώπων,
και δεν έχει κανένα συμφέρον για να μοιραστεί αυτή τη γνώση
με την υπόλοιπη κοινωνία:
ένα ίδρυμα που αποτελείται από μια μικρή μειονότητα,
διατηρείται και πράττει για τον εαυτό του.
Μέχρι τώρα, τα κοινωνικά συστήματα,
βασίζονται κυρίως σε ιδεολογίες
οι οποίες μετά επιβάλλονται στον πληθυσμό,
με αρκετά καταστροφικά αποτελέσματα.
Οι κανόνες ήταν απλοί:
αν υπάκουες και συμφωνούσες με την εκάστοτε ιδεολογία ήσουν ΕΝΤΑΞΕΙ.
Αν όχι, πιθανότατα θα φυλακιζόσουν, θα σε δολοφονούσαν,
και στη καλύτερη περίπτωση θα σε αποκαλούσαν τρομοκράτη ή φανατικό.
Η πιο κοινά διαδεδομένη στρατηγική για αυτούς που έχουν εξουσία,
ώστε να την διατηρήσουν, είναι να κρατάνε τον λαό στην άγνοια,
στον φόβο, να τον αποσπούν ή ένας συνδυασμός από όλα αυτά.
ένα τεχνοκρατικό σύστημα, από μόνο του, δεν είναι καλύτερο
από οποιαδήποτε άλλη μορφή κυβέρνησης,
αν δεν προηγηθούν συγκεκριμένες συνθήκες
για το νεοδημιούργητο σύστημα διακυβέρνησης.
Οπότε, ποιες είναι αυτές οι συνθήκες;
Νούμερο 1: καμία μορφή κυβέρνησης δεν θα πρέπει να δρα
ενάντια στη θέληση των ανθρώπων.
Συχνά με ρωτάνε: ''Τι θα έκανες αν οι πιο πολλοί άνθρωπο
δεν ήθελαν να συμμετέχουν ή δεν τους άρεσε αυτό το σύστημα;''
Αυτό το πρόβλημα δεν είναι υπαρκτό καθώς το νέο σύστημα θα χρησιμοποιηθεί
μόνο αν αναδυθεί από την κοινωνία του zeitgeist,
την γενική τάση στην κοινωνία
που υπογραμμίζει τις βασικές αξίες στη δεδομένη στιγμή.
Αν οι αξίες δεν αλλάξουν τότε δεν θα συμβεί τίποτα
δισεκατομύρια άνθρωποι θα συνεχίσουν να πεινάνε
και θα τους αρνούνται τα αναγκαία για την ζωή τους,
καθώς το 1% των πλουσιότερων κερδίζει όλο και περισσότερο πλούτο.
Ή, με άλλα λόγια, δουλειές όπως συνήθως.
Νούμερο 2: όλοι θα πρέπει να έχουν δωρεάν πρόσβαση σε σχετική εκπαίδευση.
Ο μόνος τρόπος για να εξασφαλιστεί ότι μια μικρή ελίτ
δεν θα εκμεταλλευτεί την κατάσταση
είναι όλοι να είναι επιστημονικά καταρτισμένοι.
Αυτό δεν σήμαίνει ότι όλοι θα πρέπει να έιναι επιστημονες
παρά το ότι θα έπρεπε να καταννοούν
τις διαδικασίες για να παρθεί μια απόφαση,
και θα πρέπει να τους δίνονται τα εργαλεία για να μπορούν να συμβάλλουν
αν το επιθυμούν.
όσο περισσότερο οι άνθρωποι τσεκάρουν ο ένας τις δραστηριότητες του άλλου
τόσο πιο πιθανό γίνεται να υπάρξει ένα δίκαιο και ισορροπημένο κοινωνικό σύστημα.
οσο ποιο μεγάλη είναι η άγνοια του κόσμου για τις εσωτερικές διεργασίες της κοινωνίας
τόσο πιο πιθανό γίνεται να καταλήξεις με μια διεφθαρμένη αριστοκρατία.
Οι περισσότεροι λογικοί άνθρωποι θα συμφωνούσαν ότι αν ισχύουν αυτές οι συνθήκες,
τότε ο φόβος της άρχουσας ελίτ
ή ενός ιδρυματος που επιβάλλει έναν τρόπο ζωής δεν είναι λογικός.
Αλλα το διαδίκτυο είναι επίσης και χώρος για ένα σωρό παρανοήσεις,
μπερδεμένες λέξεις και προβολές χωρίς νόημα,
όπως θα δούμε
Από όλα τα ψεύτικα διλλήματα στα οποία σκλαβώνονται οι άνθρωποι,
αυτό πρέπει να είναι ένα από τα αγαπημένα μου:
''Δεν υπάρχει επιστημονική θεωρία στην οποία
να μπορείς να χρησιμοποιήσεις και πυρηνική ενέργεια και ηλιακούς συλλέκτες.
Συγκρίνεται την επιστήμη με την πολιτική και την ηθική και αυτό είναι παράλογο
Η επιστήμη και η επιστημονική μέθοδος
ΔΕΝ σου υποδεικνύει την επιλογή που θα κάνεις.''
Φυσικά η επιστήμη θα σου δείξει από που θα πρέπει να διαλέξεις
σύμφωνα με τα δοθέντα δεδομένα και τις αρχικές σου προθέσεις.
Αν δεν ξέρεις πως λειτουργεί η διαδικασία,
θα προσπαθήσω να το εξηγήσω με απλούς όρους.
Ξεκινάς με το να αναρωτηθείς πιο είναι το επιθυμητό αποέλεσμα,
δηλαδή τον τελικό σου στόχο
και ποιες συνθήκες είναι απαραίτητες να ικανοποιηθούν για να τον φτάσεις.
Ναι, πρέπει να αρχίσεις από κάπου,
από αυτό που ονομάζουμε ''βασικές αξίες'' μιας κοινωνίας,
πράγματα που όλοι πρέπει να συμφωνήσουμε ότι είναι ευεργετικά για εμάς.
γενικά μιλώντας θέλεις να μεγιστοποιήσεις την καλή κατάσταση όλων
και αυτό πρέπει να προσαρμοστεί ανά περίσταση.
Για παράδειγμα το κίνημα του Zeitgeist
είναι μια οργάνωση προάσπισης της βιωσιμότητας
και αναγνωρίζει ότι όλες οι χώρες θα πρέπει να αφοπλιστούν
και να μάθουν να μοιράζονται πηγές και ιδέες
αν θέλουμε να επιβιώσουμε μακροπρόθεσμα.
Έτσι, οι λύσεις που φτάνουν και προωθούνται έχουν ως γνώμονα να βοηθήσουν
όλους στον πλανήτη και όχι κάποια συγκεκριμένη ομάδα.
Κάποιος θα μπορούσε να ισχυριστεί, ότι η ειρήνη, η βιωσιμότητα και η ευημερία
δεν είναι επιθυμητές συνθήκες,
και ότι προτιμούν την φτώχεια, την διαφθορά, τη μόλυνση και τον πόλεμο
και τον μαζικό λοιμό.
Αν ναι, τότε δεν ξέρω για τι πράγμα μιλάτε.
Πάμε πάλι πίσω στο παράδειγμά μας.
Σε αυτη την περίπτωση το επιθυμητό αποτέλεσμα
είναι να παράξεις το μέγιστο ποσό ενέργειας
με τον πιο βιώσιμο, αποτελεσματικό και υπεύθυνο τρόπο που υπαρχει.
Τωρα ας συγκρίνουμε τις 2 προοπτικές που διακυβεύονται:
την επιστημονική μέθοδο και το υπάρχον κοινωνικο-πολιτικό σύστημα.
Η μέθοδος είναι άμεση και απλή στο να περιγραφεί,
αλλά για κάποιο λόγο το ευρύ κοινό δυσκολεύεται πολύ στο να την κατανοήσει.
Αρχικά συλλέγεις όλα τα απαραίτητα δεδομένα:
σπουδές, εγκεκριμένες μελέτες, προβολές,
ανάλυση των υπάρχουσων τεχνολογιών,
ότι μπορείς να βρεις.
Φυσικά θα πρέπει να είναι όσο πιο αξιόπιστο και αντικειμενικό γίνεται.
Είναι απόλυτα μάταιο να υποκρινόμαστε ότι μπορούμε να φτάσουμε την απόλυτη αντικειμενικότητα,
πάντα θα γίνονται λάθη.
για αυτό υπάρχει ο έλεγχος απο συναδέρφους και η δειγματοληψία.
Μετά πρέπει να προσομειώσεις όλα τα πιθανά σενάρια
σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα:
ποιες είναι οι περιβαλλοντολογικές επιπτώσεις της εξαγωγής,
παραγωγής, χρήσης και διάθεσης μιας συγκεκριμένης τεχνολογίας,
ποιο είναι το κόστος παραγωγής σε ενέργεια, υλικά
ποια είναι η διαθεσιμότητα της πηγής ενέργειας κλπ.
το τελικό αποτέλεσμα θα είναι μια λίστα απο επιθυμητές αξίες και συντελεστών
που θα δείχνουν ποια τεχνολογία θέλεις να χρησιμοποιήσεις.
Ισχύει ότι για μια συγκεκριμένη περιοχή
κάποια θα είναι προτιμότερη απο την άλλη λόγω της τοπολογίας,
της ανάμειξης των τοπικών κοινωνιών και άλλους παράγοντες:
αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι δεν υπάρχει μια απάντηση 'πασπαρτού'
αλλά ένα προσωποποιημένο αποτέλεσμα
που αλλάζει ανάλογα με τις αρχικές συνθήκες.
Τώρα ας δούμε πως αποφασίζονται τα πράγματα
στην υπάρχουσα κοινωνικο-πολιτική δομή.
αρχικά πρέπει να εκλεγείς.
Δεν έχει σημασία η τεχνολογική σου ,εκπαίδευση
η κατανόηση ή και απλά η γνώση του πως να λύνεις προβλήματα άμεσα
είναι ένας διαγωνισμός δημοσιότητας.
Και έτσι ισχύουν οι κανόνες του παιχνιδιού:
όσο πιο μεγάλο χρηματικό ποσό έχεις διαθέσιμο για την καμπάνια σου
τόσο πιο μεγαλη πιθανότητα επιτυχίας έχεις.
Στην πορεία φυσικα, θα πρέπει να δεχτείς συμβιβασμούς
και δωρεές, των οποίων η πλεοψηφία
θα προέρχεται από πολυεθνικές και τράπεζες,
που θα απαιτήσουν την υπάκοη συνεργασία σου όταν έρθει η κατάλληλη ώρα
μαζεύεις μια ομάδα επιστημόνων και τεχνικών
για μια έρευνα στο θέμα
για το οποίο δεν ξέρεις τίποτα
και δε μπορείς να εκτιμήσεις την εγκυρότητα των αποτελεσμάτων.
Οι περισσότεροι από τους επιστήμονες και τους ειδικούς
είναι άτομα μέσα από τις εταιρείες
που χρηματοδοτούν την πολιτική σου καμπάνια
και που δρουν σύμφωνα με το συμφέρον των μετόχων τους
και όχι καθαρά για τα επιστημονικά στοιχεία
που εξυπηρετούν το συμφέρον των ανθρώπων και του πλανήτη
Στο τέλος αυτό που έχει σημασία
είανι τα αναμενόμενα κέρδη τραπεζών και εταιρειών
να είναι σταθερά και στέρεα
οι μέτοχοι θα σε ξαναπληρώσουν γενναιόδωρα για τις προσπάθειές σου
καθώς μια καμπάνια θα είναι στα μέσα ενημέρωσης, πληρωμένη από τους επενδυτές σου
και θα εξασφαλίζει την νίκη στις επόμενες εκλογές
Η αλήθεια είναι ότι το υπάρχον οικονομικό μοντέλο ανάπτυξης
δεν είναι μόνο μαθηματικά μη βιώσιμο
αλλά και οικολογικά επιβλαβές
Καθώς οι άνθρωποι μπορούν να διαφωνούν για την θεωρητική φύση του καπιταλισμού
και πως πρέπει να λειτουργεί, ένα είναι ξεκάθαρο ιστορικά.
διαιωνίζεται και απαιτέι συνεχή ανάπτυξη και κατανάλωση
όλη η βάση του συστήματος Αγοράς
δεν είναι η έξυπνη διαχείριση
των πεπεραμένων πηγών του πλανήτη μας,
αλλά η συνεχής εξαγωγή και κατανάλωσή τους
για το καλό του κέρδους και της ''οικονομικής ανάπτυξης''
υπάρχουν βέβαια και άλλα θέματα που θα πρέπει να θιχτούν
με αυτό το βίντεο ήθελα να δείξω τη βασική λογική
για την χρήση της επιστημονικής μεθόδου για το κοινωνικό συμφέρον
στα επόμενα βιντεο θα αναπτύξω με λεπτομέρειες
και θα προσπαθπησω να διαλύσω τυχόν αμφιβολίες
παρακαλώ να θυμάστε μερικα πράγματα
αυτό, όπως στη επιστήμη, είναι μια αναδυόμενη διαδικασία
λάθη μπορούνα να γίνουν πάντα, και θα γίνουν
θα διορθωθούν καθώς αναβαθμίζεται η θεωρία
ολο αυτό δεν είναι αναζήτηση της τελειότητας.
το να κατανοείς την επιστήμη, σημαίνει να κατανοείς ότι τέλεια συστήματα
όταν αναφερόμαστε στον φυσικό κόσμο είανι κάτι το οξύμωρο
το μόνο που μπορούμε, είναι να αγωνιστούμε για μια καλύτερη θεωρία
που μπορεί να ελεγχθεί και να αλλαχτεί κατάλληλα
για αυτό και η λέξη 'απόδειξη'
αναφέρεται στα πεδία των μαθηματικών και της λογικής
Στην επιστήμη έχουμε θεωρίες,
μοντέλα που είναι συνεπή
βάση και της διαθέσιμης γνώσης
είμαι ανθρώπινο ον, και μπορεί να λανθάνω
για αυτό το λόγο είμαι ανοιχτός σε σύζήτηση
και διευκρίνηση των θέσεων που αναπτύσω
μπορεί κάτι να ερμηνεύω λάθος ή να μου έχει ξεφύγει,
να υπάρχει κάποιο λάθος λογικής ή κατι άλλο
και αν δείτε να συμβαίνει κάτι τέτοιο
παρακαλώ να το εκθέσετε με επιχειρήματα που να έχουν συνοχή
ώστε να το ελέγξω και να το επιβεβαιώσω
΄΄Μπορεί να διαφωνείται με το θέμα, αλλά θα πρέπει να καταλήξω στο ότι η λογική μπλοκάρεται από την θρησκεία/κουλτούρα σας''
όχι αυτό δεν είναι επιχείρημα με συνοχή
ας δούμε αν μπορώ να βρω κάτι άλλο
''λες ότι μπορείς να κατανοήσεις την επιστημονική μέθοδο, αλλά ακούγεσαι σαν οπαδός κάποιας αίρεσης που του έχουν κάνει πλύση εγκεφάλου και όχι σαν επιστημονας''
όχι, ούτε αυτό έιναι
αν είναι τόσο δύσκολο να γίνει κατανοητό θα φτιάξω βιντεο για το τι είναι αίρεση
οπότε να σταματήσετε να ντροπιάζεστε στο μέλλον
δείχνοντας την έλλειψη κατανόησης
του τι σημαίνει η λέξη και πως χρησιμοποιείται
στο μεταξύ σας προσκαλώ όλους να αφήσετε τα σχόλια σας
και κατά προτίμηση βίντεο με απαντήσεις
με σαφή και καθαρό τρόπο
ελπίζοντας να αρχίσουμε μια αυθεντική συζήτηση
μέχρι την επόμενη φορά,ειρήνη!