Nu zijn we klaar om te praten over één van de bekendste gebeurtenissen van de hele wereldgeschiedenis,
wat de hoofdaanleiding was voor WOI, ofwel de 'Groote Oorlog' zoals het toen werd genoemd.
Nu volgt er wat achtergrondinformatie:
in 1908 annexeert het Oostenrijks-Hongaars Rijk formeel Bosnië-Herzegovina.
Dit gebied werd al bezet sinds het einde van de 19de eeuw,
toen de Ottomanen waren verjaagd, maar in 1908 werd het dus formeel geannexeerd.
Nog een beetje achtergrondinformatie:
de verdrijving van de Ottomanen uit de Balkan bracht hoop voor de eenmaking van de Joegoslavische volkeren; de "Zuid-Slavische" volkeren.
Wanneer er wordt gesproken over Joegoslavië heeft men het letterlijk over de Zuid-Slaven. "Joego" betekent letterlijk "Zuid".
Er waren dus nationalistische aspiraties.
In 1908 was het echter reeds bezet gebied.
Een belangrijke staat die later deel zou uitmaken van een mogelijk toekomstig Joegoslavië,
was nu formeel geannexeerd door de Oostenrijk-Hongaren.
Er was ook het onafhankelijke Koninkrijk Servië.
Je kan je voorstellen dat dit de thuisbasis was van de nationalistische beweging.
Als ze de andere Zuid-Slavische staten konden toevoegen zou dit ooit een Groot Joegoslavië kunnen worden.
Dit is de context wanneer we 1914 bereiken.
28 juni 1914 is een van de bekendste datums uit de geschiedenis.
Aartshertog Franz Ferdinand en zijn vrouw Sophie bezoeken Sarajevo, dat nu in het geannexeerde Bosnië ligt.
Er is een plan om ze te vermoorden door de groep 'de jonge Bosniërs', die banden hebben met de 'Zwarte Hand',
een soort nationalistische groep die op zijn beurt banden heeft met mensen in het Koninkrijk Servië - dit zijn nogal duistere zaken.
Ze proberen om aartshertog Franz Ferdinand te vermoorden.
Het is een interessant verhaal, want de eerste moordpoging mislukte volledig.
Zo was er een man die een moordpoging ondernam.
Toen dit mislukte probeerde hij op een cyanidecapsule te bijten en in een rivier te springen.
De cyanidecapsule was echter bedorven en de rivier was slechts zo'n 25 cm diep, waardoor ze hem konden klissen.
Gavrilo Princip - één van de samenzweerders - gaf de moordpoging op nadat het plan was mislukt.
Daarom was hij dan maar een boterham gaan eten in een café in Sarajevo terwijl hij dacht aan hun fiasco.
Op dat moment zorgde een vergissing ervoor dat de route van de aartshertog - terwijl hij in Sarajevo rondreisde - langs Gavrilo Princip passeerde.
Plots ziet hij dat ze een verkeerde route hebben genomen waardoor ze hem opnieuw passeren.
Vergeet niet dat deze mensen reeds wisten dat er eerder op de dag al een moordpoging was gebeurd op de aartshertog.
Ze hadden dus voorzichtiger moeten zijn geweest.
Gavrilo Princip staat op, legt zijn boterham neer en wandelt naar de plaats van de auto van aartshertog Franz Ferdinand en Sophie.
De chauffeurs proberen op dat moment terug te keren - toen ze hun vergissing hadden ingezien, nl. dat ze een minder veilige route hadden genomen.
Dit vergergt de zaken alleen maar omdat de auto neigt stil te vallen.
Gavrilo Princip wandelt simpelweg naar de auto en schiet aartshertog Franz Ferdinand en Sophie neer.
Om je een idee te geven van hoe belangrijk dit was:
aartshertog Franz Ferdinand van Oostenrijk is de troonopvolger.
Hij is de neef van Franz Jozef, de vorst van Oostenrijk-Hongarije en Franz Ferdinand is dus de troonopvolger van het rijk.
Hij werd dus vermoord door Gavrilo Princip.
Hier is een foto van Gavrilo Princip, vlak na zijn arrestatie.
Om een idee te krijgen van hoe dit verbonden was met de Joegoslavische nationalistische beweging
volgt nu zijn verklaring nadat hij was gearresteerd:
"Ik ben een Joegoslavische nationalist..."
"...die streeft naar de eenmaking van alle Joegoslaven,..."
"... en het kan me niet schelen in welke staatsvorm,..."
"...maar het moet vrij zijn van Oostenrijk."
Deze moord, die werd gemotiveerd door een nationalistische beweging,
en gemotiveerd door een wens om misschien Bosnië-Herzegovina en Servië samen te voegen,
en misschien ook om Kroatië bij Bosnië-Herzegovina en Servië te voegen,
deze moord - zoals we in de volgende video zullen zien - is de aanleiding van WOI.
De reden waarom dit de aanleiding is omwille van vele redenen:
je kan stellen dat vele Europese rijken al aan het militariseren waren en al een oorlogswens hadden.
Er waren ook de allianties, waardoor de domino's konden vallen in heel Europa.
Vanwege deze rijken zou zowat heel de wereld in de oorlog betrokken worden.