Làm thế nào các bạn có thể tìm thấy một con khủng long?
Nghe có vẻ không khả thi, phải không?
Không đâu.
Và câu trả lời phụ thuộc vào công thức mà tất cả các nhà cổ sinh vật học sử dụng.
Và tôi sẽ nói cho các bạn bí quyết.
Đầu tiên, tìm những tảng đá đã có năm tuổi thích hợp
Thứ hai, những tảng đá đó phải là đá trầm tích
Và thứ ba, các lớp của những tảng đá kia phải được phơi ra một cách tự nhiên
Tất cả chỉ có vậy.
Tìm ba thứ đó và lăn lộn trên mặt đất,
rất có thể các bạn sẽ tìm thấy hoá thạch.
Bây giờ hãy để tôi giảng giải cho bạn về công thức này.
Các sinh vật chỉ tồn tại ở những khoảng thời gian địa chất nhất định.
Vì vậy bạn phải tìm những tảng đá có năm tuổi thích hợp,
tuỳ thuộc vào mối quan tâm của bạn là gì.
Nếu bạn muốn tìm bọ ba thuỳ,
bạn phải tìm những tảng đá có rất nhiều năm tuổi ở kỷ Đại Cổ Sinh
những tảng đá có niên đại cách đây khoảng 500 - 250 triệu năm về trước
Bây giờ, nếu các bạn muốn tìm thấy khủng long,
đừng tìm ở kỷ Đại Cổ Sinh, bạn sẽ không tìm thấy chúng đâu.
Chúng còn chưa tiến hoá.
Bạn phải tìm những tảng đá trẻ hơn hình thành ở Đại Trung Sinh,
và trong trường hợp tìm khủng long,
đá phải cách đây 235 và 66 triệu năm về trước.
Khá dễ để tìm những tảng đá có niên đại thích hợp,
bởi vì địa chất trái đất, một cách thô sơ,
đã được khám phá.
Đây là thông tin khó có được.
Lịch sử trái đất ẩn chứa bên trong những tảng đá,
từng chương xếp chồng lên nhau,
những chương lâu đời nhất nằm phía dưới
và những chương mới nhất nằm phía trên.
Nếu việc đó dễ dàng như vậy, các nhà địa chất sẽ rất vui mừng.
Không phải vậy.
Thư viện của trái đất thì cũ kỹ.
Nó không có thủ thư để sắp xếp trật tự.
Hoạt động qua những mảng thời gian rộng lớn,
vô số quá trình địa chất có thể gây ra bất kỳ ảnh hưởng gì
đến các tảng đá cổ.
Nhiều trang bị huỷ hoại ngay sau khi được hình thành.
Một vài trang thì bị ghi đè,
gây khó khăn trong việc giải mã những khung cảnh đã mất từ lâu.
Những trang tìm thấy nơi cư trú theo dòng thời gian
thì chưa thực sự được lưu giữ.
Không giống như mặt trăng -- vệ tinh đầy đá, lạnh lẽo --
trái đất còn đang sống, xáo động bởi những lực kiến tạo và phá hủy
cung cấp năng lượng cho quá trình trao đổi địa chất của nó
Những phiến đá mặt trăng được mang về bởi các phi hành gia của Apollo
tất cả tồn tại trong niên đại của Hệ Mặt Trời
Đá mặt trăng vĩnh cửu.
Ngược lại, đá ở trái đất đối mặt với các hiểm họa từ khối thạch quyển.
Tất cả sẽ bị phá hủy,
thông qua một vài sự kết hợp của quá trình cắt xén, nén,
gấp, xé toạc, đốt và nướng.
Do đó, cuốn sách về lịch sử Trái Đất thì chưa hoàn thiện và rối rắm.
Thư viện thì lớn và rất ấn tượng --
nhưng cũ kỹ.
Và sự phức tạp cũ kỹ này nằm trong những phiến đá
mà ý nghĩa của nó thì thật sự khó hiểu cho đến tận ngày nay.
Thiên nhiên đã không cung cấp danh mục cho các nhà địa chất--
danh mục này phải được tạo ra.
5000 năm sau khi người Sume học cách ghi lại suy nghĩ của họ
trên những phiến đất sét,
những gì về Trái Đất vẫn còn bí hiểm với con người.
Chúng ta không biết về địa chất,
không biết gì về thời cổ đại của hành tinh của chúng ta
và không biết gì về mối liên kết của chúng ta
trong suốt thời gian dài.
Mãi cho đến khi bước sang thế kỷ 19
những mập mờ đó đã được xoá bỏ
đầu tiên, với việc xuất bản ấn phẩm "Lý thuyết của Trái đất" của James Hutton,
trong đó ông nói với chúng ta rằng Trái Đất không cho thấy dấu vết của sự bắt đầu
và không có viễn cảnh của một kết thúc;
và sau đó, với việc in bản đồ Vương Quốc Anh của William Smith
bản đồ địa chất quy mô quốc gia đầu tiên,
cho phép chúng ta lần đầu tiên--
tiên đoán về nơi một số loại đá nhất định có thể xuất hiện.
Sau đó, bạn có thể nói những câu như,
"Nếu chúng ta tới đó, chúng ta phải ở trong kỷ Jura,"
hoặc, "Nếu chúng ta đi lên trên ngọn đồi đó, chúng ta phải ở kỷ Phấn Trắng."
Vậy bây giờ, nếu bạn muốn tìm bọ ba thùy,
tìm cho mình một bản đồ địa chất tốt
và đi tới những tảng đá của kỷ Đại Cổ Sinh.
Nếu bạn muốn tìm những con khủng long như tôi,
tìm thấy những tảng đá của Đại Trung Sinh và đi đến đó.
Tất nhiên bây giờ, bạn chỉ có thể kiếm được một hóa thạch trong đá trầm tích,
đá hình thành từ cát và bùn.
Bạn không thể có được hóa thạch
trong đá hỏa sinh được hình thành bởi dung nham, giống như đá granit,
hay trong một tảng đá bị biến chất do bị nung và nén.
Và bạn phải tới sa mạc.
Không phải vì loài khủng long sống nhiều trong các sa mạc;
chúng sống trên mọi vùng đất
và trong mọi môi trường có thể tưởng tượng được.
Bạn cần phải đi đến một sa mạc ngày hôm nay,
một nơi mà không có quá nhiều cây bao trùm lên những tảng đá,
và một nơi mà sự xói mòn luôn làm lộ ra những mẩu xương mới ở bề mặt.
Vì vậy hãy tìm ba thứ đó:
đá đúng niên đại,
đá trầm tích, ở sa mạc,
và lăn lộn trên mặt đất,
và bạn phải đi bộ
cho đến khi thấy xương nhô ra khỏi đá.
Dưới đây là một bức ảnh mà tôi đã chụp ở phía Nam Patagonia.
Mỗi viên sỏi mà bạn nhìn thấy trên mặt đất
là mẩu nhỏ của xương khủng long.
Vì vậy, khi bạn đang ở đúng thời điểm,
bạn không cần băn khoăn sẽ tìm thấy các hóa thạch hay không;
bạn sẽ tìm thấy hóa thạch.
Câu hỏi đặt ra là: bạn sẽ tìm thấy cái gì đó có ý nghĩa khoa học?
Và để giải quyết việc đó, tôi sẽ thêm phần thứ tư vào công thức của chúng ta,
đó là:
tránh càng xa các nhà cổ sinh vật học khác càng tốt
(Cười)
Không phải là tôi không thích các nhà cổ sinh vật học khác.
Khi bạn đi đến một nơi nhìn chung chưa bị khám phá,
bạn có một cơ hội tốt hơn không chỉ tìm kiếm hóa thạch
mà còn có thể tìm thấy một cái gì đó mới mẻ với khoa học
Đó là công thức tìm khủng long của tôi,
và tôi đã áp dụng nó trên toàn thế giới.
Vào mùa hè năm 2004,
tôi đã đi đến dưới cùng của Nam Mỹ,
tới dưới cùng của Patagonia, Argentina,
để tìm kiếm khủng long:
một nơi mà có đá trầm tích đúng niên đại,
trong một sa mạc,
một nơi rất ít có các nhà cổ sinh học ghé thăm.
Và chúng tôi đã tìm thấy nó.
Đây là xương đùi
của một con khủng long ăn thực vật khổng lồ.
Xương dài 2.2m.
Dài hơn 7 feet.
Thật không may là cái xương ở nơi rời rạc.
Chúng tôi đã đào, đào và đào, và không có môt cái xương nào khác xung quanh
Nhưng nó khiến chúng tôi mong muốn trở lại vào năm sau.
Và vào ngày đầu tiên của mùa khai quật tiếp theo đó,
Tôi đã tìm thấy thứ này: một cái xương đùi 2m khác
lần này nó không bị rời rạc.
lần này còn có 145 xương khác
của một loài ăn thực vật khổng lồ.
Và sau ba mùa khai quật khó khăn, cực nhọc
các mỏ đá trông giống thế này.
Và ở đó bạn thấy đuôi của con thú to lớn đó quấn quanh tôi.
Gã khổng lồ nằm trong mộ này, loài mới của khủng long,
chúng tôi cuối cùng đã gọi nó "Dreadnoughtus schrani"
Dreadnoughtus dài 85 feet từ mũi đến đuôi.
Chiều cao tới vai khoảng 2.5 tầng nhà,
và suốt cuộc đời chúng được vỗ béo, nó nặng 65 tấn.
Đôi khi người ta hỏi tôi "Dreadnoughtus có lớn hơn T.rex không?"
Đó là khối lượng của tám, chín con T. rex.
Một trong những điều thú vị khi làm một nhà cổ sinh vật học
là khi bạn tìm thấy một loài mới, bạn có thể đặt tên cho nó.
Và tôi luôn nghĩ đó là một sự xấu hổ rằng những con khủng long to lớn, ăn thực vật
thường được miêu tả là thụ động, ì ạch
trên mặt đất.
(Cười)
Chúng không như vậy.
Động vật ăn cỏ lớn có thể cáu kỉnh, và chúng có thể bảo vệ lãnh thổ--
bạn không muốn gây rối với một con hà mã hay tê giác hoặc một con trâu nước.
Một con bò rừng ở Yellowstone làm thương nhiều người hơn những con gấu xám.
Vì vậy, bạn có thể tưởng tượng một con Dreadnoughtus 65 tấn
trong mùa sinh sản,
bảo vệ lãnh thổ?
con vật đó sẽ vô cùng nguy hiểm,
đe dọa mọi thứ xung quanh, và chính nó sẽ không có gì để sợ hãi.
Và đúng như tên gọi, "Dreadnoughtus,"
hoặc, "không sợ gì cả."
Để to lớn như vậy,
một con vật như Dreadnoughtus phải có
một cấu tạo cơ thể hiệu quả.
Đó cổ dài và đuôi dài giúp nó tỏa nhiệt ra môi trường,
kiểm soát nhiệt độ của nó một cách thụ động.
Và rằng cổ dài cũng phục vụ như một cơ chế lấy thức ăn siêu hiệu quả.
Dreadnoughtus có thể đứng ở một nơi và với cái cổ đó
ăn sạch phần lớn thảm thực vật,
hấp thụ hàng ngàn tấn calo trong khi tiêu tốn ít năng lượng.
Và những con vật này tiến hoá dáng đứng giống như những con chó bun,
đem lại cho nó sự thăng bằng tốt,
bởi vì khi bạn 65 tấn, theo nghĩa đen bạn lớn như một ngôi nhà,
hình phạt khi bị ngã
là cái chết.
Chúng là những con vật to khỏe,
nhưng chúng sẽ không bị dính đòn như thế.
Dreadnoughtus ngã, xương sườn gãy và phổi thủng.
Các cơ quan trong cơ thể vỡ ra.
Nếu bạn là một con Dreadnoughtus 65 tấn,
bạn sẽ không ngã trong đời, dù chỉ một lần.
Sau khi xác con Dreadnoughtus được chôn
và phân hủy bởi vô số vi khuẩn, sâu, côn trùng,
xương của nó bị biến đổi một chút,
thay đổi cấu trúc phân tử bởi nước ngầm
ngày càng trở nên giống một nầm mồ đá.
Khi từng lớp đá trầm tích tích tụ lại,
áp lực từ mọi hướng đè lên như một bàn tay bằng đá
lâu dài và chắc, giữ từng cái xương thành một khung bền vững
Và sau đó là một thời kỳ dài....
không có gì cả.
Từng kỷ nguyên đơn điệu,
không một sự kiện gì xảy ra.
Rất lâu sau, bộ xương cứ nằm đó
không thay đổi dưới một cân bằng hoàn hảo
trong cái mồ đá của nó.
Trong lúc đó, lịch sử Trái Đất tiếp tục được viết lên.
Những con khủng long có thể thống trị thêm 12 triệu năm nữa
trước khi quyền thống trị bị dập tắt bởi một đợt tận thế bừng lửa.
Những mảng lục địa trôi dạt. Động vật có vú trỗi dậy.
Kỷ Băng Hà tới.
Và sau đó, ở Đông Phi,
Một loài linh trưởng xa lạ tiến hóa vượt trội về tư duy
Những linh trưởng não nhăn này không đặc biệt nhanh hay mạnh.
Nhưng chúng xuất sắc về việc xâm lược lãnh thổ,
và trong quá trình phân tán
vượt qua cả kỷ lục xâm chiếm lãnh thổ của khủng long,
họ phân tán khắp hành tinh,
cưỡng đoạt mọi hệ sinh thái mà họ gặp phải,
dọc đường, phát minh ra văn hóa, công cụ kim loại, hội họa
các điệu nhảy và âm nhạc
và khoa học
Và các con tàu vũ trụ lần lượt đưa 12 linh trưởng xuất sắc nhất
đến bề mặt của mặt Trăng.
Trong 7 triệu năm Homo sapien rong rủi trên hành tinh,
có lẽ không thể tránh khỏi
một con linh trưởng nào đó giẫm phải mồ của gã khổng lồ
bị chôn vùi bên dưới vùng đất Nam Patagonia cằng cỗi
Tôi là con linh trưởng đó.
Và tôi đứng đó, một mình giữa sa mạc,
tôi không quên rằng
cơ hội của bất kỳ ai xem được mẫu hoá thạch
là rất nhỏ.
Nhưng Trái Đất đã có nhiều năm tuổi
Theo thời gian, những điều không thể thành có thể
Đó là điều kì diệu của địa lý
Vì vậy, vố số sinh vật sống và chết đi trên trái đất này
để lại một số lượng hoá thạch khổng lồ
Từng hoá thạch là một điều kì diệu
nhưng tổng thể, là điều hiển nhiên
66 triệu năm trước, một tiểu hành tinh đâm vào Trái Đất
và tiệu diệt sạch loài khủng long.
Chuyện này dễ dàng không xảy ra
Nhưng chúng ta chỉ có một lịch sử và đó là sự thật duy nhất chúng ta có.
Nhưng riêng sự thật này không phải không né được
Dao động nhỏ nhất trong quỹ đạo của tiểu hành tinh xa xôi ấy
có thể làm nó bay trượt Trái Đất một khoảng lớn
Cái chính, ngày tai họa mà khủng long bị quét sạch,
tạo nên một thế giới mới ngày nay mà chúng ta biết
không nhất thiết phải xảy ra
Đó đã có thể là một ngày khác --
Thứ năm, chẳng hạn--
trong suốt 63 tỉ ngày mà khủng long tồn tại
Nhưng trong thời gian địa chất,
không có khả năng, gần như là một sự kiện không thể
lại xảy ra.
Theo dòng từ tổ tiên hình giun kỷ Cambrian
cho đến động vật linh trưởng biết mặc đồ
vô số ngã rẽ trong các nhánh tiến hóa dẫn ta đến thực tại độc nhất này.
Xương của loài khủng long Dreadnoughtus ở dưới mặt đất 77 triệu năm
Ai có thể tưởng tượng được
rằng một loài thú có vú đơn lẻ giống chuột chù
sống trong những kẽ hở ở thế giới của khủng long
có thể tiến hóa trở thành có tri giác
có khả năng mô tả và thấu hiểu
loài khủng long mà chúng phải kinh sợ?
Tôi đã một lần đứng ở thượng nguồn dòng sông Missouri
bước dọc theo nó.
Ở đó, chả có gì ngoài tiếng nước chảy róc rách
phát ra từ dưới một hòn đá, trong tảng đá ở trong bãi cỏ,
ở cao trên núi Bitterroot.
Dòng bên cạnh đó chảy suốt vài trăm thước
và kết thúc trong một cái ao nhỏ.
Hai dòng nước-- chúng trông y hệt nhau,
Nhưng một dòng chỉ là dòng nước nhỏ vô danh,
còn dòng kia là sông Missouri.
Bây giờ xuống đến miệng dòng Missouri, gần St. Louis,
và có thể thấy một cách khá rõ rằng dòng sông đó quả thật rất lớn.
Nhưng nếu đi lên đến dãy Bitterroots và nhìn xuống Missouri,
với tầm nhìn của con người, chúng ta không thấy gì đặc biệt
Bây giờ hãy quay lại kỷ Phấn Trắng
và nhìn lại những tổ tiên nhỏ bé của chúng ta,
Bạn sẽ không bao giờ đoán được
rằng chúng mang một ý nghĩa đặc biệt
và chúng có thể chẳng mang ý nghĩa gì
nếu không có tiểu hành tinh gây tai hoạ kia.
Bây giờ, tạo ra một nghìn thế giới trong một nghìn hệ mặt trời nữa
và để chúng hoạt động.
Bạn sẽ không bao giờ có kết quả giống nhau.
Không nghi ngờ gì, những hành tinh này sẽ kì diệu đến không thể
nhưng chúng sẽ không là thế giới của chúng ta và cũng không sở hữu lịch sử của chúng ta.
Có vô số những lịch sử mà chúng ta có thể có.
Chúng ta chỉ có một, Wow, chúng ta đã có một lịch sử thật tuyệt.
Những chú khủng long như Dreadnoughtus có thật.
Quái vật biển như Mosasaur có thật.
Chuồn chuồn với sải cánh rộng như một con đại bàng và sâu đá có chiều dài của một chiếc xe hơi
thực sự đã tồn tại.
Tại sao cần phải học về quá khứ xưa cũ?
Bởi nó cho chúng ta viễn cảnh
và sự khiêm tốn.
Loài khủng long chết trong cuộc đại tuyệt chủng thứ 5 của thế giới
quét sạch trong một thiên tai vũ trụ mà bản thân chúng không có lỗi
Chúng không biết điều đó đến và chúng không có sự lựa chọn.
Chúng ta, ngược lại, có sự lựa chọn.
Và những hoá thạch cho chúng ta biết sự tồn tại của chúng ta trên hành tinh này
là bấp bênh và chóng vánh.
Hiện tại, loài người chúng ta đang gây ra tai hoạ môi trường
trên tỉ lệ địa chất rất rộng lớn và nghiêm trọng,
nó rất có thể là cuộc tuyệt chủng thứ 6.
Chỉ khác với khủng long,
chúng ta có thể thấy nó xảy ra.
Và khác với khủng long,
chúng ta có thể làm gì đó.
Lựa chọn nằm ở chúng ta.
Cảm ơn!
( Vỗ tay)