ABD'deki her 10.000 banknottan birinin sahte olduğu tahmin edilmektedir.
Kulağa çok gibi gelmeyebilir
ancak bu toplamda milyonlarca dolar para anlamına gelir.
Sahte para, sizi 20 dolarınızdan etmekten tutun
milli ekonomilerin dengesini bozmaya kadar birçok soruna neden olabilir.
Ama merak etmeyin.
Sahte paraları bulmaya yardımcı olabilirsiniz.
Tek ihtiyacınız olan birkaç basit alet ve biraz da kimya.
İlk olarak, sahtelik algılama kalemi.
Bu kalem fosforlu kaleme benzer
ve içinde potasyum iyodür çözeltisi
ve saf iyot vardır.
Bu kalem normal yazıcı kağıdını güçlendirmek için
yaygın olarak kullanılan ancak gerçek paralarda bulunmayan
nişastanın varlığını açığa çıkarır.
Çünkü gerçek banknotlar pamuk ve ketenden yapılır
ve küçük kırmızı ve mavi liflerle işlenir.
Bu malzeme, Paul Revere'den Bağımsızlık Savaşı'nı finanse etmelerini
istediğinden beri para basan
Crane and Company adında çok iyi korunan tek bir şirket tarafından üretiliyor.
Öte yandan, birçok sahte banknottaki nişasta iki molekülden oluşur:
Amilopektin ve amiloz.
Sahte paraları amiloz ele verir.
Oksijen atomlarıyla bağlanmış uzun şeker molekülleri zinciri,
DNA gibi sarmal bir yapı oluşturur.
İyodür bu sarmalın içine sığışmayı sever
ve kağıda koyu bir iz bırakan yeni bir bileşim oluşturur.
Bununla birlikte, nişasta yokken kimyasal reaksiyon olmaz
ve işaret açık sarı renkte görünür.
Bu yüzden eğer sahte para nişasta kağıdına basılmadıysa
iyot çözeltileri size yardımcı olamaz.
1996'dan beri basılan ABD banknotlarının
sahtelik karşıtı başka bir önlem içerecek şekilde
kimyasal olarak geliştirilmesinin sebeplerinden biri de budur.
UV ışığı altında floresan ışığı yayan bir şerit.
Bu, siyah ışık partilerinde ve havaalanı güvenlik hatlarında
kullanılan ışıkla aynıdır.
Görünmez mürekkeple basılan polyester şerit
yalnızca bir milimetre genişliğindedir
ve banknotun değerine bağlı olarak farklı konumlarda bulunur.
Eğer dolarınızı gün ışığına tutarsanız
bu şeritin üstünde paranın değerini ve ABD kelimesini görebilirsiniz.
Ama UV ışığı altında, bu şeritler gerçekten parlar.
Özellikle UV ışık kaynakları tarafından yayılan
belirli miktarda enerjiyi emerek uyarılan moleküller içerirler.
Uyarılmış bu moleküller temel hallerine dönerken
enerjilerinin bir kısmını ısı olarak kaybederler
ve gerisini ışık olarak yayarlar.
Enerji dalga boyu ile ters orantılıdır.
Bu, daha uzun dalga boylarının daha düşük enerjiye sahip olduğu anlamına gelir.
Yani, şerit tarafından verilen düşük enerjili ışık
görünür aralıkta kalan daha uzun dalga boyları anlamına gelir
ve biz de önceden görünmez olan şeridi görebiliriz.
Eğer elinizdeki banknotta parlayan bir şerit göremiyorsanız
elinizde sahte para vardır.
Sahtecilik dehalarıyla uğraşmadığınız sürece
basit görsel ipuçları aramak yeterli olacaktır.
Portrenin gerçekçi göründüğünden ve dümdüz olmadığından,
mühürdeki testere dişlerinin kusursuz olduğundan,
mürekkepli kenarların aralıksız olduğundan
ve seri numarasının her bir rakamının arasında
eşit boşluk olduğunundan emin olun.
Bir dahaki sefer şüpheli gözüken bir parayla karşılaşırsanız
iyice bir bakın,
iyot çözeltini çıkarın
veya onu çılgın bir partiye götürün
ve belki sahte parayı yakalayabilirsiniz.