Κάποιοι πιστεύουν ότι υπάρχει συνταγή για τις ομιλίες ΤED:
«Μίλα σ' ένα στρογγυλό κόκκινο χαλί».
«Πες μια ιστορία σου από παιδί».
«Αποκάλυψε ένα προσωπικό μυστικό».
«Τελείωσε με μια εμπνευσμένη πρόσκληση για δράση».
Όχι.
Δεν πρέπει να σκέφτεστε έτσι μια ομιλία TED.
Στην πραγματικότητα, αν τα παραχρησιμοποιήσετε,
απλώς θα περάσετε σαν κλισέ ή συναισθηματικά χειριστικός.
Υπάρχει όμως ένα κοινό πράγμα σε όλες τις σπουδαίες ομιλίες TED,
και θα ήθελα να το μοιραστώ μαζί σας,
γιατί τα περασμένα 12 χρόνια, είχα μια θέση στην πρώτη σειρά,
ακούγοντας εκατοντάδες σπουδαίους ομιλητές TED, όπως αυτούς.
Βοήθησα να προετοιμάσουν τις ομιλίες τους για μεγάλο κοινό,
και έμαθα απευθείας από αυτούς
τα μυστικά που κάνουν μια ομιλία σπουδαία.
Παρόλο που αυτοί οι ομιλητές και τα θέματά τους
φαίνονται τελείως διαφορετικά,
στην πραγματικότητα έχουν ένα βασικό κοινό συστατικό.
Και είναι αυτό:
Ο πρωταρχικός σας σκοπός ως ομιλητής
είναι να μεταφέρετε στα μυαλά των ακροατών σας ένα εξαιρετικό δώρο --
ένα περίεργο και υπέροχο πράγμα που ονομάζουμε ιδέα.
Ας σας δείξω τι εννοώ.
Αυτή είναι Χέιλι.
Θα κάνει μια ομιλία TED
και ειλικρινά, είναι τρομοκρατημένη.
(Βίντεο) Παρουσιαστής: Χέιλι Βαν Ντάικ!
(Χειροκρότημα)
Κατά τη διάρκεια των 18 λεπτών,
1.200 άτομα, πολλά από τα οποία δεν έχουν ξανασυναντηθεί,
βρίσκουν ότι οι εγκέφαλοί τους αρχίζουν να συγχρονίζονται με της Χέιλι
και μεταξύ τους.
Κυριολεκτικά, αρχίζουν να εμφανίζουν τα ίδια μοτίβα εγκεφαλικών κυμάτων.
Και δεν εννοώ απλώς ότι νοιώθουν τα ίδια συναισθήματα.
Συμβαίνει κάτι ακόμη πιο εκπληκτικό.
Ας ρίξουμε μια ματιά μέσα στον εγκέφαλο της Χέιλι για λίγο.
Υπάρχουν δισεκατομμύρια διασυνδεδεμένοι νευρώνες σ' ένα απίστευτο κουβάρι.
Αλλά κοιτάξτε εδώ, ακριβώς εδώ --
μερικά εκατομμύρια από αυτούς συνδέονται μεταξύ τους
με έναν τρόπο που αντιπροσωπεύει μία μοναδική ιδέα.
Είναι απίστευτο πώς αυτό ακριβώς το μοτίβο αναδημιουργείται σε πραγματικό χρόνο
μέσα στα μυαλά όλων όσων ακούνε.
Ακριβώς! Μέσα σε μόλις λίγα λεπτά,
ένα μοτίβο που εμπλέκει εκατομμύρια νευρώνες
μεταφέρεται σε 1.200 μυαλά,
από ανθρώπους που απλώς ακούνε μια φωνή και κοιτούν ένα πρόσωπο.
Αλλά περιμένετε -- τι είναι τελικά μια ιδέα;
Μπορείτε να τη σκεφτείτε σαν ένα μοτίβο πληροφοριών
που σας βοηθά να καταλάβετε και να πλοηγηθείτε στον κόσμο.
Οι ιδέες υπάρχουν σε κάθε μορφή,
από πολύπλοκες και αναλυτικές
έως απλές και αισθητικές.
Να μερικά παραδείγματα που μοιραστήκαμε στη σκηνή του TED.
Σερ Κεν Ρόμπινσον -- η δημιουργικότητα είναι το κλειδί στο μέλλον των παιδιών.
(Βίντεο) Σερ Κ.Ρόμπινσον: Ο ισχυρισμός μου είναι ότι η δημιουργικότητα τώρα
είναι τόσο σημαντική στην εκπαίδευση όσο και ο αλφαβητισμός,
και θα πρέπει να της φερόμαστε με τον ίδιο τρόπο.
Κρις Άντερσον: Ελόρα Χάρντι -- το να χτίζεις από μπαμπού είναι όμορφο.
(Βίντεο) Ελόρα Χάρντι: Μεγαλώνει παντού γύρω μας,
είναι δυνατό, είναι κομψό, είναι αντισεισμικό.
ΚΑ: Τσιμαμάντα Αντίτσι -- ο άνθρωποι είναι περισσότερο από μία μόνο ταυτότητα.
(Βίντεο) Τσιμαμάντα Αντίτσι: Η μονοσήμαντη ιστορία δημιουργεί στερεότυπα,
και το πρόβλημα με τα στερεότυπα δεν είναι ότι είναι αναληθή,
αλλά ότι είναι ατελή.
ΚΑ: Το μυαλό σας σφύζει από ιδέες,
και όχι τυχαία.
Συνδέονται προσεκτικά μεταξύ τους.
Συλλογικά σχηματίζουν μια εκπληκτικά περίπλοκη δομή
που είναι η προσωπική σας κοσμοθεωρία.
Είναι το λειτουργικό σύστημα του εγκεφάλου σας.
Είναι το πώς πλοηγείστε στον κόσμο.
Και είναι φτιαγμένος από εκατομμύρια μοναδικές ιδέες.
Έτσι, για παράδειγμα, εάν ένα μικρό κομμάτι της κοσμοθεωρίας σας
είναι η ιδέα ότι τα γατάκια είναι αξιολάτρευτα,
τότε όταν δείτε αυτό,
θα αντιδράσετε έτσι.
Αλλά αν ένα άλλο κομμάτι της κοσμοθεωρίας σας
είναι η ιδέα ότι οι λεοπαρδάλεις είναι επικίνδυνες,
τότε όταν δείτε αυτό,
θα αντιδράσετε κάπως διαφορετικά.
Έτσι, είναι αρκετά προφανές
γιατί είναι σημαντικές οι ιδέες που φτιάχνουν την κοσμοθεωρία μας.
Πρέπει να είναι όσο πιο αξιόπιστες γίνεται -- ένας οδηγός,
στον τρομακτικό αλλά υπέροχο πραγματικό κόσμο εκεί έξω.
Οι κοσμοθεωρίες των ανθρώπων μπορεί να είναι τελείως διαφορετικές.
Για παράδειγμα,
πώς αντιδρά η κοσμοθεωρία σας όταν βλέπετε αυτή την εικόνα;
(Βίντεο) Ντάλια Μογκαχέντ: Τι σκέφτεστε όταν με κοιτάτε;
«Μια γυναίκα της πίστης», «μια ειδικό», ή ίσως και «μια αδελφή»;
Ή «καταπιεσμένη», «έχει πάθει πλύση εγκεφάλου»,
«μια τρομοκράτισσα»;
ΚΑ: Ό,τι κι αν απαντήσετε,
υπάρχουν εκατομμύρια άνθρωποι που θα αντιδρούσαν πολύ διαφορετικά.
Γι' αυτό έχουν σημασία οι ιδέες.
Αν επικοινωνηθούν σωστά, είναι ικανές να αλλάξουν για πάντα,
το πώς κάποιος σκέπτεται για τον κόσμο,
και να διαμορφώσουν τις πράξεις τους τώρα αλλά και στο μέλλον.
Οι ιδέες είναι η πιο ισχυρή δύναμη που διαμορφώνει την ανθρώπινη κουλτούρα.
Έτσι αν δεχτείτε
ότι ο πρωταρχικός σας σκοπός ως ομιλητής είναι να φτιάξετε μια ιδέα
μέσα στο μυαλό του κοινού σας,
να τέσσερις οδηγίες για το πώς να το καταφέρετε:
Ένα, περιορίστε την ομιλία σας σε μία μόνο κύρια ιδέα.
Οι ιδέες είναι πολύπλοκα πράγματα:
πρέπει να μειώσετε το περιεχόμενό σας ώστε να μπορείτε να εστιάσετε
στη μία ιδέα για την οποία έχετε το περισσότερο πάθος,
και να δώσετε στον εαυτό σας μια ευκαιρία να εξηγήσει σωστά αυτό το ένα πράγμα.
Πρέπει να δώσετε πλαίσιο, να μοιραστείτε παραδείγματα, να το ζωντανέψετε.
Διαλέξτε, λοιπόν, μια ιδέα,
και κάντε την το κυρίως θέμα σε ολόκληρη την ομιλία σας,
έτσι ώστε οτιδήποτε πείτε να συνδέεται μαζί της με κάποιον τρόπο.
Δύο, δώστε έναν λόγο να νοιαστούν οι ακροατές σας.
Πριν αρχίσετε να φτιάχνετε πράγματα μέσα στα μυαλά του κοινού σας,
πρέπει να έχετε την άδειά τους να μπείτε μέσα.
Και το κύριο εργαλείο για να το καταφέρετε αυτό;
Η περιέργεια.
Κινήστε την περιέργεια του κοινού σας.
Χρησιμοποιήστε ενδιαφέρουσες, προκλητικές ερωτήσεις
για να τους δείξετε γιατί κάτι δεν είναι ξεκάθαρο και χρειάζεται επεξήγηση.
Αν φανερώσετε ένα κενό στην κοσμοθεωρία κάποιου,
θα νιώσουν την ανάγκη να γεφυρώσουν αυτό το χάσμα γνώσης.
Αφού θα έχετε πυροδοτήσει αυτή την επιθυμία,
θα είναι πολύ ευκολότερο να αρχίσετε να φτιάχνετε την ιδέα σας.
Τρία, φτιάξτε την ιδέα σας, κομμάτι κομμάτι,
από έννοιες που καταλαβαίνει ήδη το κοινό σας.
Χρησιμοποιήστε τη δύναμη της γλώσσας
να συνδέσετε έννοιες που υπάρχουν ήδη
στα μυαλά των ακροατών σας --
αλλά όχι στη γλώσσα σας, στη δική τους γλώσσα.
Ξεκινάτε εκεί που είναι αυτοί.
Οι ομιλητές συχνά ξεχνούν ότι πολλές οικείες σε αυτούς ορολογίες και έννοιες
είναι τελείως ξένες στο κοινό τους.
Οι μεταφορές μπορούν να παίξουν κρίσιμο ρόλο στο πώς συνδέονται τα κομμάτια,
επειδή αποκαλύπτουν το επιθυμητό σχήμα του μοτίβου,
βασισμένο σε μια ιδέα που καταλαβαίνει ήδη ο ακροατής.
Για παράδειγμα, όταν η Τζένιφερ Καν
ήθελε να εξηγήσει την εκπληκτική νέα βιοτεχνολογία που ονομάζεται CRISPR,
είπε, «Είναι λες και, για πρώτη φορά,
έχετε έναν επεξεργαστή κειμένου για να επεξεργαστείτε το DNA.
Το CRISPR σας επιτρέπει να κόψετε και να επικολλήσετε εύκολα γενετική πληροφορία».
Τώρα, μια ζωντανή εξήγηση σαν κι αυτήν προσφέρει μια ικανοποιητική στιγμή
καθώς έρχεται και «κουμπώνει» στο μυαλό μας.
Όμως είναι σημαντικό, να τεστάρετε την ομιλία σας σε φίλους που εμπιστεύεστε,
και να βρείτε ποια κομμάτια τους μπερδεύουν.
Τέσσερα, η τελική συμβουλή:
Κάντε την ιδέα σας να αξίζει να διαδοθεί.
Με αυτό εννοώ, αναρωτηθείτε:
«Ποιος επωφελείται από αυτή την ιδέα;»
Και θέλω να είστε ειλικρινείς με την απάντηση.
Αν η ιδέα εξυπηρετεί μόνο εσάς ή τον οργανισμό σας,
τότε, λυπάμαι που το λέω, μάλλον δεν αξίζει να διαδοθεί.
Το κοινό θα το καταλάβει.
Αλλά αν πιστεύετε ότι η ιδέα έχει τη δυνατότητα
να φωτίσει την ημέρα κάποιου άλλου,
ή να αλλάξει προς το καλύτερο την οπτική γωνία κάποιου,
ή να εμπνεύσει κάποιον να κάνει κάτι διαφορετικά,
τότε έχετε τα κύρια συστατικά για μια πραγματικά σπουδαία ομιλία,
μία που μπορεί να είναι ένα δώρο γι' αυτούς και για όλους εμάς.