เอ ซี อี ดี บี เค
เปล่า พวกนี้ไม่ใช่อักษร ที่เรียงกันมั่วๆ
พวกมันคือวิตามิน และเป็นเหมือนอักษรรวมกันสร้างเป็นคำ
วิตามินรวมกันเป็นส่วนประกอบ ที่ทำให้ร่างกายทำงานได้
วิตามินเป็นสารประกอบอินทรีย์ที่เรา ต้องกินในปริมาณน้อยๆ
เพื่อให้ร่างกายทำงานได้
พวกมันเป็นทั้งนักสร้าง นักป้องกัน และนักดูแล
พวกเขาช่วยสร้างกล้ามเนื้อและกระดูก และใช้ประโยชน์จากสารอาหาร
ดักจับและใช้พลังงาน และรักษาบาดแผล
ถ้าคุณต้องการหลักฐาน เรื่องประโยชน์ของวิตามิน
ก็ลองคิดถึงสภาพอันเลวร้ายของ กะลาสีเรือสมัยก่อน
ที่ไม่สามารถเข้าถึงอาหารสดที่มีวิตามินสูง
เขาจึงเป็นโรคเลือดออกตามไรฟัน
แต่วิตามินซีที่มีมากในผักผลไม้
เป็นยารักษาที่เรียบง่ายของโรคนี้
ในขณะที่แบคทีเรีย เชื้อราและพืช สามารถผลิตวิตามินของตนเองได้
ร่างกายของเราไม่สามารถทำเองได้ เราจึงต้องหาวิตามินจากแหล่งอื่น
แล้วร่างกายเราเอาวิตามินจากข้างนอก เข้ามาสู่ในนี้ได้อย่างไรล่ะ
นั่นก็ขึ้นอยู่กับชนิดของวิตามินพวกนั้น
วิตามินมาในสองรูปแบบ
แบบที่ละลายได้ในไขมัน และ แบบที่ละลายได้ในน้ำ
ความแตกต่างของพวกมัน กำหนดว่าร่างกาย
จะส่งต่อและเก็บวิตามิน หรือทิ้งส่วนเกินอย่างไร
ตัวที่ละลายได้ในน้ำคือวิตามินซี
และวิตามินบีรวมที่มีอยู่แปดชนิด
ซึ่งแต่ละตัวมีจุดเด่นแตกต่างกัน
พวกนี้ละลายอยู่ตามส่วนที่เป็นน้ำ ของผลไม้ ผักและธัญพืช
หมายถึงว่าการผ่านเข้าสู่ร่างกาย ค่อนข้างง่าย
เมื่ออยู่ในระบบร่างกาย อาหารเหล่านี้จะถูกย่อย
วิตามินก็จะถูกดูดซึมเข้ากระแสเลือด
เพราะพลาสมาในเลือด มีส่วนประกอบเป็นน้ำ
วิตามินที่ละลายน้ำอย่างซีและบี จึงไม่ต้องห่วงเรื่องการขนย้าย
และสามารถเดินทางไปทั่วร่างกายได้อย่างอิสระ
สำหรับวิตามินที่ละลายในไขมัน
และที่พบได้ในอาหารอย่าง ผลิตภัณฑ์จากนม เนย และน้ำมัน
การเข้าสู่กระแสเลือดจึงเป็นการผจญภัยเล็กๆ
เมื่อวิตามินเหล่านี้เดินทาง ผ่านกระเพาะอาหารและลำไส้
ที่ซึ่งสารที่เป็นกรด ที่เรียกว่า น้ำดี ไหลมาจากตับ
ย่อยไขมันและเตรียมมัน สำหรับการดูดซึมผ่านผนังลำไส้
เพราะวิตามินกลุ่มนี้ไม่สามารถใช้ ความเป็นน้ำของกระแสเลือดได้
พวกมันต้องการอย่างอื่น เพื่อที่จะเคลื่อนไปได้
และนั่นก็คือโปรตีนที่เข้าจับกับวิตามิน และทำหน้าที่เป็นตัวขนย้าย
ส่งสิ่งที่ละลายในไขมันสู่กระแสเลือด และไปทั่วร่างกาย
ดังนั้น ข้อแตกต่างของวิตามินที่ละลายในน้ำ และละลายในไขมัน
กำหนดวิธีการเข้าสู่กระแสเลือดของพวกมัน
แต่ยังมีเรื่องของการเก็บรักษา และการทิ้งส่วนเกินออกจากร่างกาย
ระบบร่างกายสามารถหมุนเวียน วิตามินที่ละลายในน้ำ
ได้ง่ายในกระแสเลือด
ก็หมายความว่าวิตามินส่วนมากสามารถ ไหลผ่านไตออกไปได้ง่ายพอๆ กัน
เพราะอย่างนั้น วิตามินที่ละลายในน้ำส่วนมาก
จึงต้องการการเติมเข้าไปใหม่ในแต่ละวัน ผ่านอาหารที่เราทาน
แต่วิตามินละลายในไขมัน มีความสามารถในการคงอยู่
เพราะพวกมันสามารถถูกบรรจุเข้าไปอยู่ในตับ และในเซลล์ไขมัน
ร่างกายใช้ส่วนนี้ประหนึ่งตู้เก็บเสบียง
เก็บวิตามินและนำออกมาใช้เมื่อต้องการ
เราจึงไม่ควรนำวิตามินชนิดนี้ เข้าร่างกายมากเกินไป
เพราะปกติร่างกายไม่ค่อยขาดแคลนมัน
เมื่อเราเข้าใจตรรกะการขนย้าย และการเก็บรักษา
วิตามินก็จะถูกปล่อยให้ทำหน้าที่ ที่พวกมันมาตรงนี้ ก็เพื่อการนี้ตั้งแต่แรก
อย่างวิตามินบีรวมหลายชนิด เป็นองค์ประกอบโคเอนไซม์
ซึ่งมีเพื่อช่วยเอนไซม์ ปลดปล่อยพลังงานจากอาหาร
วิตามินบีชนิดอื่นช่วยร่างกาย ในการใช้งานพลังงานเหล่านั้น
วิตามินซีช่วยคุณสร้างภูมิต้านทาน และช่วยสร้างคอลลาเจน
ซึ่งเป็นเนื้อเยื่อชนิดหนึ่งที่สร้าง กระดูกและฟัน และรักษาบาดแผล
วิตามินเอช่วยสร้างเม็ดเลือดขาว ซึ่งเป็นกุญแจหลักในการปกป้องร่างกาย
และยังช่วยสร้างกระดูกและพัฒนาระบบสายตา โดยการคอยดูแลเซลล์ในดวงตาของเรา
วิตามินดีช่วยรวบรวมแคลเซียมและฟอสฟอรัส ให้ร่างกายเอาไปสร้างกระดูกอีกที
ส่วนวิตามินอีเป็นสารต่อต้านอนุมูลอิสระ
ที่คอยกำจัดสิ่งต่างๆ ที่คอยทำลายเซลล์ ออกจากร่างกาย
สุดท้าย วิตามินเคทำให้เลือดแข็งตัว
เพราะมันช่วยสร้างโปรตีนมาทำหน้าที่นี้
หากไม่มีวิตามินที่หลากหลาย
มนุษย์คงเผชิญกับภาวะพร่องทางสารอาหาร อันนำมาซึ่งปัญหามากมาย
อย่างความเมื่อยล้า เส้นประสาทถูกทำลาย หัวใจทำงานบกพร่อง
หรือโรคภัยอย่างโรคกระดูกอ่อนและ เลือดออกตามไรฟัน
ในขณะเดียวกัน หากมีวิตามินใดมากเกินไป ก็จะเป็นพิษต่อในร่างกายเช่นกัน
ดังนั้นเรื่องการกินอาหารเสริม เป็นประโยชน์ต่อเรา
ในความเป็นจริง มันคือเรื่องของความสมดุลพอดี
และเลือกวิตามินที่ถูกต้อง