Religia to nie tylko wiara.
To wpływ i władza.
Jesteśmy od nich zależni,
bez względu na własne poglądy.
Mimo wielkiego wpływu religii na współczesny świat,
stawiamy jej inne wymagania niż pozostałym dziedzinom życia.
Gdyby jakaś międzynarodowa organizacja,
rząd, korporacja
zabroniły kobietom zasiadać w zarządzie,
podejmować ważne decyzje
czy zajmować się finansami,
wywołałyby skandal.
Poniosłyby konsekwencje.
Tak się jednak dzieje w prawie wszystkich religiach.
W życiu religijnym zgadzamy się na to,
co odrzucilibyśmy na co dzień.
Sama robiłam to przez trzydzieści lat.
Jako dorastająca dziewczyna walczyłam z każdą formą dyskryminacji.
Grałam z chłopakami w podwórkowych meczach koszykówki.
Chciałam zostać prezydentem USA.
Walczyłam o wprowadzenie poprawki o równouprawnieniu płci,
którą od 40 lat nikt się nie zajmuje.
W rodzinie jestem pierwszą kobietą,
która pracuje poza domem i ma wyższe wykształcenie.
Nigdy nie zgadzałam się na wykluczenie z powodu płci,
z wyjątkiem religii.
Od dzieciństwa
należałam do patriarchalnego, ortodoksyjnego Kościoła Mormonów.
Dorastałam w ortodoksyjnej rodzinie.
Mam ośmioro rodzeństwa. Matka zajmuje się domem.
Ojciec jest przywódcą religijnym.
W tym świecie moja wartość
zależała od przestrzegania określonych zasad.
Trzeba zachować dziewictwo do ślubu, nie wolno pić ani palić,
trzeba uczestniczyć w nabożeństwach,
być grzecznym dzieckiem.
Niektóre reguły były wymagające,
ale nie poddawałam się.
Zależało mi na ludziach, religii i wierze.
Mormonizm określał, w co się ubierać,
z kim się spotykać i brać ślub,
a nawet jaką bieliznę nosić.
Wszyscy moi znajomi byli tak religijni,
że oddawali na Kościół 10% zarobków.
Ja też.
10% z roznoszenia gazet i opieki nad dziećmi.
Młodzież wyjeżdżająca
na dwuletnią misję ewangelizacyjną
słyszała od rodziców, że lepiej umrzeć
niż zgrzeszyć i wrócić bez honoru.
W tak religijnym środowisku
ludzie wciąż odbierają sobie życie,
ze strachu, że wspólnota odkryje ich orientację seksualną.
Z drugiej strony
w każdym miejscu na świecie
zawsze mogłam liczyć na przyjaźń i wzajemną pomoc.
To tutaj czułam się bezpiecznie, bo wszystko było jasne i pewne.
Nie zostałam sama przy wychowywaniu córki.
Dlatego zgadzałam się, że to mężczyźni dowodzą,
a kobiety nigdy nie otrzymają
duchowego autorytetu Boga na ziemi,
zwanego kapłaństwem.
Pozwalałam na nierówności przy rozporządzaniu budżetem,
podejmowaniu decyzji i w radach dyscyplinarnych.
Byłam bezkrytyczna wobec religii,
bo ją kochałam.
Aż przestałam.
Zrozumiałam, że dałam się traktować
jak personel pomocniczy dla mężczyzn, którzy wykonują prawdziwą robotę.
Stawiłam czoła wewnętrznej sprzeczności
i dołączyłam do aktywistek we wspólnocie.
Pracowałyśmy ciężko ponad 10 lat.
Chciałyśmy podnieść świadomość.
Nie można zmienić tego, czego się nie widzi.
Nagrywałyśmy podcasty, pisałyśmy blogi i artykuły.
Zrobiłam listę przypadków nierównego traktowania kobiet.
Składała się z setek pozycji.
Zaczęłyśmy zakładać grupy interesu.
Próbowałyśmy robić takie rzecz, których nie dało się zignorować.
Nosić spodnie w kościele i brać udział w spotkaniach dla mężczyzn.
Niby nic takiego,
ale my płaciłyśmy za to wysoką cenę.
Traciłyśmy przyjaciół i pracę.
Codziennie dostawałyśmy listy z pogróżkami.
Atakowano nas w prasie i mediach społecznościowych.
Grożono nam śmiercią.
Straciłyśmy pozycję we wspólnocie. Niektóre z nas zostały ekskomunikowane.
Inne postawiono przed radą dyscyplinarną.
Zostałyśmy odrzucone przez wspólnotę, na której nam zależało,
bo wierzyłyśmy, że da się ją zmienić.
Przestała mnie dziwić taka reakcja ze strony bliskich mi ludzi.
Wiem, jak to jest, kiedy ktoś mnie krytykuje.
W osłupienie wprawiła mnie
taka sama zjadliwość ze strony świeckiej lewicy.
Zupełnie taka sama zaciekłość.
Spotykałam się z wrogością wobec religii.
Znajomi przekonywali: "Religia jest dla idiotów albo oszołomów",
"Nie zawracaj sobie nią głowy".
"Są tam tylko homofobi albo seksiści".
W ten sposób
nie walczy się z religijnym ekstremizmem,
ale go dokarmia.
Takie argumenty nie działają.
Raz ktoś oskarżył mnie, że jestem głupia, bo zostałam Mormonką.
Zaczęłam usprawiedliwiać siebie samą, moich bliskich i naszą wiarę,
bo przecież nie jesteśmy głupi.
Krytyka i wrogość nie zdają egzaminu.
Nadal denerwują mnie takie uwagi,
bo mam rodzinę i przyjaciół.
Nie przestanę ich bronić,
ale problem pozostaje.
Jak szanować czyjeś poglądy religijne,
nie usprawiedliwiając krzywd które wyrządzają?
Trudne pytanie. Nadal nie mam idealnej odpowiedzi.
Z rodzicami balansujemy na krawędzi od 10 lat.
Kocham ich i szanuję.
Postaram się wyjaśnić ich punkt widzenia.
Mormonizm uczy, że jeśli człowiek dochowuje wierności zasadom,
po śmierci znów połączy się z rodziną.
Mam na sobie sukienkę, która odsłania ramiona.
Według rodziców przez taki drobiazg nie zasługuję na wieczną nagrodę.
Mój brat zginął w wypadku w wieku 15 lat
i przez coś takiego jego też nie zobaczę po śmierci.
Moi rodzice nie rozumieją,
dlaczego dla mody czy walki o prawa kobiet
poświęcam możliwość spotkania z bratem.
Krytyka nie zmieni takiego sposobu myślenia.
Balansujemy na cienkiej krawędzi,
wyjaśniamy swoje stanowiska, traktujemy z szacunkiem.
Jednocześnie przychodzi nam to z trudem, bo nie zmieniając stylu życia,
nawzajem podważamy swoje fundamentalne poglądy.
Staramy się jednak przekroczyć ten pancerz obronny
i dostrzec to, co miękkie w człowieku, bez względu na jego wiarę.
Szanujemy się nawzajem, ale nie likwidujemy granic.
Po drugie, ani lewica ani prawica, ani ateiści, ani ortodoksi
nie mogą zrozumieć,
po co w ogóle przejmować się aktywizmem religijnym.
Nie potrafię zliczyć, ile razy usłyszałam
że nikt mnie w Kościele nie trzyma na siłę.
Dlaczego chcę go jeszcze zmieniać?
Dlatego, że to, co słyszymy w kościele
nadaje kształt polityce, opiece zdrowotnej,
przemocy na całym świecie.
Przenika do edukacji, armii, podatków.
Te prawa zostają uznane oficjalnie i kulturowo.
Moja własna religia miała ogromny wpływ na kraj.
W czasie Propozycji 8 mój Kościół zebrał ponad 22 miliony dolarów
na walkę z małżeństwami jednopłciowymi w Kalifornii.
Historycy potwierdzą,
że gdyby 40 lat temu Mormoni nie protestowali
przeciw poprawce o równouprawnieniu płci,
dziś mielibyśmy ją w Konstytucji.
Na jak wiele osób to miało wpływ?
Możemy tracić czas na walkę
z każdym najdrobniejszym paragrafem.
Możemy też zastanowić się,
dlaczego nierówność płci to standard.
Skąd bierze się takie założenie?
Religia określa nie tylko co jest moralne,
ale także to, co jest normalne.
Religia może wyzwalać lub zniewalać,
wzmacniać lub wykorzystywać, koić lub niszczyć.
Ludzie, którzy przechylają szalę na korzyść etyki,
nie zawsze mają tu coś do powiedzenia.
Religii nie da się zignorować.
Trzeba traktować ją poważnie.
Ale jak mówiłam, trudno wywrzeć na nią wpływ.
Posłuchajcie, jaki my odniosłyśmy efekt.
Nasze grupy są małe i choć jest nas kilkaset,
odegrałyśmy ważną rolę.
Na ścianach po raz pierwszy zawisły obrazy kobiet.
Wolno nam teraz uczestniczyć w konferencjach generalnych,
co dotąd było zabronione.
Tydzień temu trzy kobiety zostały przyjęte do zarządu,
który nadzoruje cały Kościół.
Ta percepcyjna zmiana w społeczności Mormonów
pozwala na rozmowę o równouprawnieniu płci.
Choć nami pogardzano, udało nam się stworzyć przestrzeń
dla bardziej konserwatywnych kobiet, które teraz mogą coś zmienić.
Słowa "kobieta" i "kapłaństwo" mogą zostać użyte w tym samym zdaniu.
Nigdy wcześniej tego nie doświadczyłam.
Następne pokolenie dziedziczy religię, która daje im więcej praw.
Osiągnęłyśmy efekt.
Nie było łatwo czekać w kolejkach na spotkania dla mężczyzn.
Były nas setki
i przy drzwiach po kolei informowano nas,
że to zgromadzenie nie jest dla kobiet.
Musiałyśmy stanąć z boku i patrzeć na mężczyzn,
na dwunastoletnich chłopców
wchodzących do środka.
Ani jedna kobieta w tej kolejce,
ani jeden chłopiec, który obok przeszedł nie zapomną tego dnia.
Gdyby międzynarodowa organizacja pozwoliła na coś takiego,
wywołałaby skandal,
ale to tylko religia.
Jesteśmy tylko jej członkami.
Nie możemy dłużej patrzeć na religię w ten sposób,
bo to dotyczy nie tylko mnie, ale i mojej córki,
waszych córek i ich możliwości,
w co mogą się ubrać, z kim się wiązać,
czy mają dostęp do klinik rozrodczości.
W przestrzeni świeckiej musimy odbudować moralność,
która pociągnie do odpowiedzialności
religie na całym świecie.
Trzeba to robić z szacunkiem,
który rodzi współpracę, a nie fanatyzm.
Zdobywając się na akty odwagi
możemy stanąć w obronie równouprawnienia.
Najwyższy czas, żeby połowa populacji świata
otrzymała równość i prawo głosu
w kościołach, synagogach, meczetach i świątyniach na całym świecie.
Pracuję nad tym u siebie. A wy?
(Brawa)