ปีนักษัตรของคุณคืออะไร
ตามหลักโหราศาสตร์ชาติตะวันตก
จะใช้กลุ่มดาวที่ถูกกำหนด โดยวันเกิดตามปฏิทิน
แต่ตามตำราปีนักษัตรจีน หรือที่เรียกว่า เซิงเซี่ยว (shēngxiào)
จะเป็น สวู่ เซี่ยง (shǔxiàng) ที่หมายถึงสัตว์ประจำปีเกิดของคุณ
และในบรรดาตำนานที่กล่าวขานถึง ปีนักษัตรและการจัดเรียงพวกมัน
หนึ่งในตำนานที่คงอยู่มานาน คือเรื่องราวของการแข่งขันครั้งใหญ่
เรื่องมีอยู่ว่า เง็กเซียนฮ่องเต้ หรือจักพรรดิหยกผู้ครองสวรรค์
ประสงค์ที่จะประดิษฐ์การวัดเวลา จึงทรงจัดการแข่งขันขึ้น
สัตว์สิบสองตัวแรกที่ข้ามแม่น้ำไปได้
จะได้รับตำแหน่งในปฏิทินนักษัตร ตามลำดับที่พวกมันไปถึง
หนูตื่นแต่เช้าเพื่อจะได้ออกตัวไปก่อนใคร
แต่ระหว่างทางมาแม่น้ำ
มันก็พบกับม้า เสือ และวัว
เพราะเจ้าหนูนั้นตัวเล็ก และว่ายน้ำไม่ค่อยจะแข็งนัก
มันเลยขอร้องให้สัตว์ที่ตัวใหญ่กว่าช่วย
ในขณะที่เสือและม้าปฏิเสธ
วัวที่แสนจะใจดีก็ตอบตกลง และพาหนูข้ามแม่น้ำไป
ทว่า ขณะทั้งคู่กำลังจะไปถึงอีกฝั่ง
หนูก็กระโดดลงจากศีรษะของวัว และคว้าชัยตำแหน่งแรกไปครอง
วัวจึงได้ตำแหน่งที่สอง
ตามด้วยเสือผู้ทรงพลังรั้งท้ายมา
กระต่ายที่ตัวเล็กเกินกว่าจะสู้กับกระแสน้ำได้
ก็กระโดดไปตามก้อนหินและท่อนไม้ อย่างรวดเร็วจนก้าวสู่ตำแหน่งที่สี่ไป
ลำดับต่อไปเป็นมังกรที่เหินฟ้าข้ามแม่น้ำมา
แต่หยุดช่วยสัตว์ตัวอื่น ๆ ที่พบระหว่างทาง
หลังจากนั้น ก็ตามด้วยม้าที่ควบทะยานข้ามฝั่งแม่น้ำ
และทันทีที่ม้าข้ามไป งูกลับเลื้อยแทรกเข้ามา
ม้าที่ตื่นตกใจจึงผละไปข้างหลัง ปล่อยให้งูเสียบตำแหน่งที่หกไป
เง็กเซียนฮ่องเต้ทอดพระเนตรไปที่แม่น้ำ
และทรงเห็นแพะ ลิง และไก่ลอยอยู่บนแพ
พาช่วยกันผลักให้เคลื่อนแหวกกอหญ้าไป
เมื่อพวกมันข้ามแม่น้ำได้สำเร็จ
ทั้งสามตกลงที่จะมอบตำแหน่งที่แปด ให้กับแพะ
ที่ช่วยให้ความอุ่นใจ และประสานพวกมันให้กลมเกลียวกัน
แล้วจึงตามมาด้วยลิงและไก่
ต่อมาก็เป็นสุนัขที่ตะกายขึ้นมาบนฝั่ง
มันว่ายน้ำได้ดีเยี่ยมเลยล่ะ
แต่มัวแต่เล่นน้ำเพลินไปหน่อย ก็เลยได้เพียงตำแหน่งที่สิบเอ็ด
อันดับสุดท้ายตกเป็นของหมู
ผู้ซึ่งหิวโซ จึงแวะกินและแอบงีบ
ก่อนที่สุดท้ายจะค่อย ๆ เดินเอื่อย ๆ เข้าสู่เส้นชัย
และแต่ละปีก็จะเกี่ยวข้องกับสัตว์ต่าง ๆ ในลำดับที่กล่าวมานี้
โดยมีวัฏจักรที่เริ่มหมุนใหม่ทุก ๆ 60 ปี
แล้วทำไมถึงเป็น 60 ปี ไม่ใช่สิบสองล่ะ
ก็เพราะว่าปฏิทินจีนนั้นประกอบด้วย สองระบบที่ทับซ้อนกัน
สัตว์ประจำปีนักษัตรนั้นเกี่ยวข้องกับ สิ่งที่เรียกว่า
กิ่งพิภพทั้งสิบสอง หรือ "สือเอ้อร์จือ" (shí'èrzhī)
และอีกระบบหนึ่งคือ ก้านสวรรค์ทั้งสิบ หรือ "เทียนกาน" (tiāngān)
ซึ่งถูกเชื่อมกันกับธาตุเก่าแก่ทั้งห้า
ได้แก่ธาตุเหล็ก (ธาตุทอง) หรือ ซิน (xīn)
ธาตุไม้ หรือ มู่ (mù)
ธาตุน้ำ หรือ สุ่ย (shuǐ)
ธาตุไฟ หรือ โหว (huǒ)
และธาตุดิน หรือ ถู่ (tǔ)
แต่ละธาตุถูกจัดเป็นหยินหรือหยาง
ก่อให้เกิดวัฏจักรสิบปีขึ้นมา
เมื่อสัตว์ทั้งสิบสองในกิ่งพิภพ
ถูกจับคู่กับธาตุทั้งห้า
รวมกับหยินหรือหยาง จากก้านสวรรค์
ก่อเกิดเป็นรูปแบบต่าง ๆ ในรอบ 60 ปี
ที่เรียกกันว่าวัฏจักรหกสิบปี หรือ "กานจือ" (gānzhī)
ฉะนั้น คนที่เกิดในปี ค.ศ. 1980 จะอยู่ในปีนักษัตรลิง ธาตุเหล็ก หยาง
ในขณะที่คนที่เกิดในปี ค.ศ. 2007 จะอยู่ในปีนักษัตรหมู ธาตุไฟ หยิน
อันที่จริง คุณยังสามารถมี "นักษัตรภายใน" ตามเดือนเกิดของคุณ
นักษัตรที่แท้จริงตามวันเกิดของคุณ
และนักษัตรลับตามเวลาเกิดของคุณ ได้อีกด้วย
มันเป็นการแข่งขันที่อาจกำหนดว่า
สัตว์ชนิดใดบ้าง ที่จะได้เข้ามาอยู่ในนักษัตรจีน
แต่ระบบนี้แพร่หลายไปทั่วเอเชีย
วัฒนธรรมอื่น ๆ ได้เปลี่ยนแปลง เพื่อสะท้อนสังคมของพวกเขา
ฉะนั้น ถ้าคุณดูปีนักษัตรเวียดนาม
คุณก็จะพบว่า คุณเกิดปีแมว ไม่ใช่ปีกระต่าย
และถ้าคุณอยู่ในประเทศไทย
งูใหญ่ในตำนานที่เรียกว่า พญานาค จะมาแทนที่มังกร
ฉะนั้นไม่ว่าคุณจะเป็นอย่างไร
ตามคำทำนายจากปีนักษัตร
แน่นอนว่า มันเผยถึงความเป็นมา ของวัฒนธรรมเป็นอย่างยิ่ง