ئەمەوێ ئەمڕۆ باسی پارە و دڵخۆشی بکەم
کە دو شتن
کە زۆربەمان کاتێکی زۆر بیر لەوە دەکەینەوە
کە هەوڵ بدەین بەدەستیان بهێنین یان زیادیان بکەین
و زۆرێک لە ئێمە بەم شێوەیە پاساوی بۆ دەهێنینەوە
ئەمە لە کتێبە ئایینی و خۆفێرکەرییەکاندا دەبینین
کە پارە ناتوانێ دڵخۆشی بکڕێت.
ئەمەوێ ئەمڕۆ ئەوە بڵێم کە لە راستیدا ئەمە هەڵەیە.
-پێکەنین
من لە بەشی بازرگانیم، ئیشمان ئەمەیە.
ئەوە هەڵەیە، لە راستیدا ئەگەر وا دەزانیت
هی ئەوەیە کە بە هەڵە خەرجی دەکەیت.
کەواتە ئەگەر لە بری ئەوەی بەو شێوازەی ئێستات پارەکە خەرج بکەیت
رەنگە ئەگەر بە شێوەیەکی تر خەرجی بکەیت
رەنگە تۆزێک باشتر بێت.
پێش ئەوەی چەند رێگەیەکتان پێ بڵێم کە بەهۆیەوە پارە خەرج کردن دڵخۆشترتان دەکات
با باسی ئەو رێگە باوانە بکەین کە پارەی پێ خەرج دەکەین
کە لە راستیدا دڵخۆشترمان ناکەن.
ئێمە تاقیکردنەوەیەکی سروشتیی بچوکمان ئەنجام دا
سی ئێن ئێن ماوەی پێشو ئەم وتارە سەرنجڕاکێشەی بڵاو کردەوە
سەبارەت بەوەی کاتێ خەڵک یانسیبی بۆ دەردەچێت چی لێ بەسەر دێت.
وا دەردەکەوێ کە کاتێ خەڵک یانسیبیان بۆ دەردەچێ وا دەزانن ژیانیان زۆر خۆش دەبێت
ئەم وتارە باسی ئەوە دەکات کە چۆن ژیانیان وێران دەبێت.
کەواتە کاتێ خەڵک یانسیبیان بۆ دەردەچێت
بە پلەی یەکەم هەمو پارەکە خەرج دەکەن و دەکەونە قەرزەوە
بە پلەی دووەمیش، هەمو هاوڕێکانیان و هەمو ئەو کەسانەی کە رۆژێک لە رۆژان بینیویانە
دێن بۆ لایان و داوای پارەیان لێ دەکەن
و لە راستیدا پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکانیان لەناو دەبات
کەواتە قەرزەکانیان زیاتر دەبێت و هاوڕێیەتییەکانیان خراپتر دەبێت
لەچاو ئەو کاتەی پێش دەرچونی یانسیبەکە.
خاڵی سەرنجڕاکێش لەم وتارەدا
ئەوەیە خوێنەرەکان لێدوانیان لەبارەی ئەم وتارەوە نوسیوە.
لە بری ئەوەی باسی ئەوە بکەن
کە چۆن ئەم بەسەرهاتە وای لێ کردون بزانن پارە بەرەو دڵخۆشییمان نابات
هەموان دەستبەجێ وتویانە
"ئەزانی ئەگەر من یانسیبم بۆ دەرچێت چی ئەکەم...؟"
و خەیاڵ پڵاوییان لەبارەوە کردووە.
تەنیا دو دانەیان زۆر سەرنجڕاکێشە کە بیریان لێ بکەیتەوە
کەسێک نوسیوێتی: "ئەگەر من یانسیب ببەمەوە، چیایەکی بچوک بۆ خۆم دەکڕم
و خانویەکی بچوک لەسەر لوتکەکەی دروست دەکەم."
-پێکەنین
کەسێکی تریش نوسیوێتی "بانیۆیەکی حەمام پڕ دەکەم لە پارە
و سیگارێکی گەورەی ئەستور دەکێشم و دەچمە ناو بانیۆکەوە
و پەرداخێک شەمپانیاش دەگرم بە دەستەوە."
لەوەش خراپتر: "ئینجا وێنەیەکی خۆم دەگرم
و ژمارەیەکی زۆری لەبەر دەگرمەوە
هەر کەسێک داوای پارەم لێ بکات یان بیەوێت سەرانەم لێ بسەنێت
تەنیا کۆپییەکی وێنەکەی دەدەمێ و هیچی تر."
-پێکەنین
زۆربەی لێدوانەکان رێک لەم جۆرە بون
کاتێ خەڵک پارەی دەست دەکەوێت
لە راستیدا دەیانکات بە مرۆڤی دژ بە کۆمەڵ
پێم وتن ئەمە ژیانی خەڵک وێران دەکات و هاوڕێکانیان بێزاریان دەکەن
هەروەها پارە زۆر جار دەمانکاتە مرۆڤی زۆر خۆپەرست
و شت تەنیا بۆ خۆمان دەکەین
رەنگە هۆکاری ئەوەی کە پارە دڵخۆشمان ناکات
ئەوە بێت کە هەمیشە پارەکە لە شتی هەڵەدا خەرج دەکەین
بەتایبەتی، پارەکە لە خۆماندا خەرج دەکەین.
ئێمە بیرمان کردۆتەوە، کە چی رو دەدات
ئەگەر وا بکەین خەڵک بڕێکی زۆری پارەکەیان لە خەڵکی تردا خەرج بکەن.
کەواتە لە بری ئەوەی بە پارەکەمان دژە کۆمەڵایەتی بین
چی دەبێت ئەگەر بە پارەکەت زیاتر لایەنگری کۆمەڵایەتی بیت
بیرمان کردەوە وتمان با وا بکەین خەڵک ئەم کارە بکات بزانین چی رو دەدات
کەواتە با هەندێ خەڵک ئەو شتە بکەن کە هەمیشە دەیکەن
و پارە لە خۆیاندا خەرج بکەن
و با وا بکەین خەڵک پارەکە خەرج کەن
و دڵخۆشییەکەیان بپێوین بزانن ئایا بە راستی دڵخۆشتر بون
یەکەم رێگە کە ئەمەمان ئەنجام دا
لە بەیانییەکی ڤانکوڤەردا، چوین بۆ کەمپەکەی
زانکۆی بریتیش کۆڵۆمبیا
و لە خەڵک نزیک بوینەوە و وتمان "دەتەوێت بەشداری لە تاقیکردنەوەیەکدا بکەیت؟"
وتیان "بەڵێ."
لێمان پرسین چەند دڵخۆشن، ئینجا زەرفێکی نامەمان دانێ
یەکێک لە زەرفەکان نامەیەکی تیابو دەیوت
"تا ٥ی ئێوارە ئەم پارەیە لە خۆتدا خەرج بکە."
چەند نمونەیەکیشمان دانێ کە دەتوانن لە چیدا خەرجی بکەن.
ئەو بەیانییە خەڵکت تریش کاغەزێکیان درایە
"تا ٥ی ئێوارە ئەم پارەیە لە کەسێکی تردا خەرج بکە."
هەروەها لە زەرفی نامەکەدا پارەشی تێدا بو
بڕی جیاوازی پارەشمان تیا دانا
هەندێ کەس ٥ دۆلارمان دانێ
هەندێکی تریش ٢٠ دۆلار
ئینجا رێگەمان پێ دان بچن بەلای کارەکانیانەوە و چییان دەوێ ئەنجامی بدەن
بۆمان دەرکەوت بە هەمان ئەو شێوەیە پارەکەیان خەرج کردبو کە داوامان لێ کردبون
ئینجا شەو بانگمان کردنەوە و لێمان پرسین
"لە چیدا پارەکەت خەرج کرد و ئێستا چەند دڵخۆشیت؟"
لە چیدا خەرجیان کردبو؟
ئەمانە خوێندکاری زانکۆ بون، بۆیە زوربەی ئەو کەسانەی پارەکەیان لە خۆیاندا خەرج کردبو
شتی وەک گوارە و مکیاجیان پێ کڕیبو.
ژنێک وتی ئاژەڵیکی پڕی بۆ خوشکەزاکەی کڕێوە.
خەڵک پارەیان دابو بە کەسانی بێ جێگە
ستاربەکس کاریگەرییەکی زۆری هەیە.
-پێکەنین
ئەگەر پێنج دۆلارییەک بدەیت بە خوێندکارێکی زانکۆ، وەکو قاوە دیتە بەر چاوی
بۆیە بەوپەڕی خێرایی دەچن لە ستاربەکس خەرجی بکەن
بەڵام هەندێ کەس قاوەیەکیان بۆ خۆیان کڕیبو، وەکو جاران دەیانکرد
بەڵام خەڵکی تر هەبو وتیان قاوەیان بۆ کەسێکی تر کڕیوە
کەواتە هەمان كڕین
بەڵام یان بۆ خۆت
یان بۆ کەسێکی تر.
ئێمە کە ئەو رۆژە بانگمان کردنەوە چیمان بۆ دەرکەوت؟
ئەو کەسانەی پارەکەیان لە خەڵکی تردا خەرج کردبو دڵخۆشتر بون.
ئەو کەسانەی کە پارەکەیان لە خۆیاندا خەرج کردبو هیچ نەگۆڕابون.
دڵخۆشییەکەی کەمتر نەکردبونەوە، بەڵام سودی زۆری پێ نەگەیاندبون.
ئەو شتەی تر کە بۆمان دەرکەوت ئەوەیە کە بڕی پارەکە زۆر گرنگ نیە
خەڵک وا بیریان دەکردەوە کە ٢٠ دۆلار زۆر لە ٥ دۆلار باشترە
لە راستیدا گرنگ نیە چەند پارە خەرج دەکەیت
ئەوەی گرنگە ئەوەیە لە خەڵکی تردا خەرجی بکەیت
نەک لە خۆتدا.
ئێمە چەندین جار ئەم ئەنجامەمان بەدەست هێناوە
ئەو کاتەی پارە بە خەڵک دەدەین لە کەسانی تردا خەرجی بکەن
بە دڵنیاییەوە، ئەمانە خوێندکارانی زانکۆن لە کەنەدا
ئەمانە نوێنەری زۆربەی جیهان نین.
ئەمانە تا رادەیەک دەوڵەمەندن و پارەدارن و شتی لەم جۆرە.
ئێمە ویستمان بزانین ئایا ئەمە لە هەمو جیهاندا راستە
یان تەنیا لە وڵاتە دەوڵەمەندەکاندا وایە.
بۆیە چوین بۆ ئۆگەندا و تاقیکردنەوەیەکی هاوچەشنمان ئەنجامدا
بیهێنە بەر چاوی خۆت، لە بری ئەوەی تەنیا لەسەر خەڵکی کەنەدا ئەنجامی بدەین
وتمان "باسی دواهەمین جار بکە کە پارەت لە خۆتدا یان لە کەسێکی تردا خەرج کردبێت
باسی بکە. چەند دڵخۆشی کردیت؟"
یان لە ئۆگەندا "باسی دواهەمین جار بکە کە پارەت
لە خۆتدا یان لە کەسێکی تردا خەرج کردبێت و باسی بکە."
دیسانەوە پرسیارمان لێ کردن تا چەند دڵخۆشن
ئەوەی بۆمان دەرکەوت سەرنجڕاکێش بو
چونکە پارە خەرج کردن لایەنی گەردونیی هەیە
و هەندێ جیاوازیی کلتورییش هەیە لەسەر ئەو شتەی ئەنجامی دەدەیت.
بۆ نمونو
کەسێک لە ئۆگەندا دەڵێت
"تەلەفونم بۆ کچێک کرد کە خۆزگەم دەخواست خۆشم بوێت."
بە راستییەکەی چون بۆ ژوان.
و دەڵێت تا ئێستاش ئەو کچەی بەدەست نەهێناوە.
ئەمەش کەسێکە لە کەنەدا
زۆر لەیەک دەچن.
"هاوڕێ کچەکەمم برد بۆ نانخواردنی دەرەوە
چوین بۆ سینەما، زو گەڕاینەوە
ئینجا چیون بۆ ژوورەکەی بۆ ..." تەنیا کێک، تەنیا قاشێک کێک.
ئەمە شتێکی گەردونیی مرۆڤە، تۆ پارە لە خەڵکی تردا خەرج دەکەیت
تۆ بە جوانی رەفتاریان لەگەڵ دەکەیت
رەنگە شتێکت لە مێشکدا بێت، رەنگە نەبێت.
بەڵام دواتر جیاوازی نائاسایی بەدی دەکەین
تەماشای ئەم دوانە بکە.
ئەمە ژنێکە لە کەنەداوە.
ئێمە دەڵێین "باسی جارێک بکە کە پارەت لە کەسێکی تردا خەرج کردبێت."
دەڵێت "دیارییەکم بۆ دایکم کڕی.
بە ئوتومبیلەکەم چوم بۆ مۆڵەکە، دیارییەکەم کڕ و دام بە دایکم."
ئەمە بە تەواوی کارێکی جوانە.
شتێکی باشە دیاری بدەی بەو کەسانەی دەیانناسیت.
ئەمە بەراورد بکە بەم ژنە لە ئۆگەندا.
"پیاسەم دەکرد و هاوڕێیەکی کۆنم بینی
کە کوڕەکەی توشی نەخۆشی مەلاریا بوبو
پارەیان نەبو، دەچون بۆ نەخۆشخانە و من پارەکەم دانێ."
ئەمە ١٠٠٠٠ دۆلاری ئەمریکی نیە، ئەمە پارەی وڵاتی ئەوانە.
ئەمە لە راستیدا پارەیەکی زۆر کەمە.
بەڵام هاندەرەکان زۆر زۆر جیاوازن.
ئەمە پێداویستییەکی تەندروستییە.
بەڕاستی بەخشینێکە کە ژیان رزگار دەکات.
لە سەرو ئەوەشەوە، ئەمە جۆرێکە لەوە، دیارییەکم بۆ دایکم کڕی.
بەڵام ئەوەی دەیبینیت
ئەوەیە کە رێگەیەکی تایبەتە کە پارە لە خەڵکدا خەرج بکەیت.
ئەوەندە گرنگ نیە
بەقەد ئەوەی کە لە کەسی تردا خەرجە بکەیت
بۆ ئەوەی خۆت دڵخۆش بکەیت
کە ئەوە بەڕاستی زۆر گرنگ
بۆیە پێویست ناکات بە پارەکەت شتی زۆر سەرنجڕاکێش ئەنجام بدەیت بۆ ئەوەی دڵخۆش بیت.
دەتوانیت شتی بچوکیی لاوەکی ئەنجام بدەیت بەڵام سودیشی لێ ببینیت
ئەمە تەنیا دو وڵاتە
ئێمە ویستمان کە تاقیکردنەوەکە فراوانتر بکەین و لە هەر وڵاتێک توانیمان تاقیکردنەوەکەمان ئەنجام دا
بۆ ئەوەی بزانین پەیوەندی نێوان پارە و دڵخۆشی چییە
زانیارییەکەمان لە دەزگای گالەپەوە بەدەست هێنا
کە ئێوە بەهۆی هەمو هەڵبژاردنە سیاسییەکانی ئەم دواییەوە دەیناسن
ئەوان لە خەڵک دەپرسن "ئایا تۆ بەم دواییە پارەت لە کاری خێرخوازییدا خەرج کردووە؟"
و لێیان دەپرسن "بە گشتی چەند لە ژیانتدا دڵخۆشیت؟"
دەتوانین پەیوەندی نێوان ئەو دو شتە ببینین
ئایا پەیوەندییەکەیان راستەوانەیە؟ پارە بەخشین دڵخۆشت دەکات.
یان پەیوەندییەکە پێچەوانەیە؟
لەسەر ئەم نەخشەیە سەوز مانای ئەوەیە کە پەیوەندییەکە راستەوانەیە
و سور مانای وایە پەیوەندییەکە پێچەوانەیە
و دەبینیت کە جیهان بە شێوەیەکی شێتانە سەوز دەچێتەوە
کەواتە بە نزیکەیی لە هەمو وڵاتێکی جیهاندا
کە ئێمە ئەم زانیارییەمان هەیە
ئەو کەسانەی کە پارە دەبەخشن بە کاری خێرخوازی دڵخۆشترن
لەو کەسانەی پارە نابەخشن بە کاری خێرخوازی
ئەزانم هەموتان تەماشای ئەو وڵاتە سورەی ناوەڕاست دەکەن
کارێکی ناشرینە پێتان نەڵێم ئەمە چیە
بەڵام لە راستیدا ئەوە کۆماری ناوەندی ئەفریقایە
دەتوانیت چیرۆکی بۆ دروست بکەیت. رەنگە لەبەر هۆکاری جیاجیا ئەم شوێنە جیاواز بێت.
هەر لە خوار ئەوەوە رواندای لێیە
کە بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش سەوزە.
کەواتە تەماشای هەر شوێنێک بکەین
دەبینین پارە خەرج کردن دڵخۆشترمان دەکات
لەوەی تەنیا بۆ خۆمانی هەڵگرین
ئەی سەبارەت بە ژیانی کارەکەت، کە زوربەی کاتەکانمانی تیا بەسەر دەبەین
کە لەگەڵ ئەو کەسانەدا نین کە دەیانناسین
بڕیارمان دا بچینە ناو چەند کۆمپانیایەکەوە و هەمان شت تاقی بکەینەوە
ئەمە چەند تیمێکی فرۆشتنە لە بولگاریا
ئەمانە بە تیم کار دەکەن، ئەمانە دەچنە دەرەوە و شت بە دکتۆرەکان دەفرۆشن
و هەوڵ دەدەن دکتۆرەکان دەرمانیان لێ بکڕن
دەتوانین بزانین چەند بە باشی شتەکان دەفرۆشن
کە کاری ئەندامانی تیمەکەیە.
هەندێ لە تیمەکان، پارەمان بە هەندێ لە ئەندامانی دا کە بۆ خۆیانی خەرج بکەن
وتمان "لەو شتەدا خەرجی بکە کە دەتەوێ"
رێک وەک چۆن بە خوێندکارەکانی زانکۆمان وت لە کەنەدا.
بەڵام بۆ تیمەکانی تر وتمان "ئەمە ١٥ یۆرۆیە
ئەم هەفتەیە بۆ هاوکارێکی تیمەکەتی خەرج بکە
دیارییەکیان بۆ بکڕە و بیاندەرێ
ئێستا ئەو تیمانەمان هەیە کە پارەکەیان لە خۆیاندا خەرج کردبو
و ئەو تیمانەمان هەیە کە لایەنگری کۆمەڵایەتیین هەیە
کە ئێمە پارەمان دانێ بۆ ئەوەی تیمەکە کەمێک باشتر بکەن
هۆکاری ئەوەی کە (پیناتا)یەکی بێمانام لەوێ داناوە
ئەوەیە کە یەکێک لە تیمەکان پارەکەیان کۆکۆدەوە و پیناتایەکیان پێ کڕی
هەمویان لە دەوری کۆبونەوە و پیناتاکەیان شکاند و نوقوڵەکان رژانە دەرێ و شتی لەو جۆرە.
ئەمە کارێکی زۆر بێمانا و لاوەکییە
بەڵام بیر لە جیاوازییەکە بکە لەگەڵ ئەو تیمەدا کە ئەم کارەی نەکردووە
کە ١٥ یۆرۆی وەرگرت و خستیە گیرفانییەوە
رەنگە قاوەیان بۆ خۆیان پێ کڕیبێت
یان ئەو تیمانەی کە ئەم ئەزمونە لایەنگری کۆمەڵایەتتەیان ئەنجام دا
کە هەمویان کۆبونەوە بۆ ئەوەی شتێک بکڕن و چالاکییەکی بە کۆمەڵ ئەنجام بدەن
ئەوەی دەیبینین ئەوەیە کە ئەو گروپانەی کە لایەنگری کۆمەڵایەتیین شتی زیاتر دەفرۆشن
لە چاو ئەو تیمانەدا کە پارەکە بۆ خۆیان هەڵدەگرن
و رێگەیەک بۆ بیرکردنەوە لەم بابەتە ئەوەیە
کە بەرامبەر هەر ١٥ یۆرۆیەک کە دەیدەیت بە کەسێک بۆ خۆی
و دەیخەنە گیرفانیان، هیچ شتێکی جیاوازی پێ ناکەن لەوەی پێشتر کردویانە
بۆیە هیچ سودێکی لێ نابینیت
لە راستیدا زیان دەکەیت چونکە ئەو پارەیە هانی نەداون باشتر کار بکەن
بەڵام کاتێ ١٥ یۆرۆیان دەدەیتێ لە ئەندامەکانی تری تیمەکەیاندا خەرجی بکەن
لە تیمەکەیاندا کاری باشتر دەکەن
بە راستیش سودێکی زۆر لە وەبەرهێنانی ئەم پارەیەدا بەدەست دەهێنیت
بۆت دەردەکەوێت کە رەنگە لە لای خۆت بڵێیت
ئەمە هەموی باشە
بەڵام بارودۆخێک هەیە کە زۆر گرنگە بۆ سیاسەتی گشتی
و بڕوا ناکەم لەوەدا سەرکەوتو بێت.
و ئەگەر ئەم کەسە نیشانم نەدات کە لەم بوارەدا سەرکەوتووە
ئەوە بڕوا بە هیچ قسەیەکی ناکەم.
و دەزانم هەموتان بیر لە تیپی خۆ لە تۆپ لادان دەکەنەوە
-پێکەنین
ئەمە رەخنەیەکی گەورە بو کە لێمان گیرا
کە وترا ئەگەر نەتوانن ئەمە لەسەر تیپی خۆ لە تۆپ لادان بسەلمێنن، هەمو شتەکەتان بێمانایە.
بۆیە چوین و ئەم تیپی خۆ لە تۆپ دزینەوانەمان دۆزییەوە
و چوینە ناویانەوە
و هەمان شتی پێشومان دوبارە کردەوە
لە هەندێ لە تیپەکاندا پارەمان دا بە کەسەکانی کە لە خۆیاندا خەرجی بکەن
لە تیپەکانی تردا پارەمان دانێ
کە لە ئەندامانی تری تیپەکەیاندا خەرجی بکەن.
ئەو تیپانەی کە پارەکەیان لە خۆیاندا خەرج کردبو
هەمان ئەو رێژەی بردنەوەیەیان بەدەست هێنا کە پێشتر هەیانبو
ئەو تیپانەش کە پارەمان دانێ بۆ ئەندامەکانی تری خەرج بکەن
بون بە تیپێکی جیاواز
لە راستیدا لە کۆتاییدا خۆلەکەیان بردەوە
لە هەمو ئەم بارودۆخە جیاوازانەوە
لە ژیانی تاکەکەسیتدا، لە ژیانی کارەکەتدا
تەنانەت شتە بێماناکانی وەک وەرزشە بەکۆمەڵەکان
دەبینین کە پارە خەرج کردن لە کەسانی تردا ئەنجامی گەورەتری دەبێت بۆت
وەک لەوەی لە خۆتدا پارەکە خەرج بکەیت
بۆیە تەنیا دەڵێم ئەگەر ئێوە وا دەزانن لە پارە ناتوانێت دڵخۆشی بکڕێت
ئەوا تۆ بە دروستی خەرجی ناکەیت
گرنگ نیە تۆ ئەم بەرهەمە بکڕیت یان ئەو بەرهەمە
ئەوە دڵخۆشترت ناکات
لە راستیدا ئەوەیە کە دەبێت واز لە بیرکردنەوە بهێنیت
سەبارەت بەوەی کە چ بەرهەمێک بۆ خۆت بکڕیت
و هەوڵ بدەیت هەندێ لەو پارەیە بە خەڵکی تر ببەخشیت.
ئێمەش خۆشبەختانە هەلێکمان هەیە بۆتان.
donorschoose.org رێکخراوێکی قازانجنەویستە
کە بەشێوەیەکی سەرەکی بایەخ بە قوتابخانە گشتییە کەمدەرامەتەکان دەدات
پرۆژەکانیان بڵاو دەکەنەوە
دەڵێن "دەمەوێت هەکلبێری فین بە خوێندکارەکانم بڵێمەوە بەڵام کتێبمان نیە"
یان "پێویستم بە وردبینێکە بۆ ئەوەی خوێندکارەکانم فێری زانست بکەم
بەڵام وردبینمان نیە."
ئێوە و من دەتوانین بچین ئەو شتەیان بۆ بکڕین
مامۆستاکە نامەیەکی سوپاست بۆ دەنوسێت. مناڵەکان نامەی سوپاست بۆ دەنوسن.
هەندێ جار وێنەی خۆیانت بۆ دەنێرن کە وردبینەکە بەکار دەهێنن.
ئەمە شتێکی زۆر نایابە.
بچۆرە سەر پێگە ئەلکترۆنییەکە و دەست بکەرەوە بە
فەرامۆش کردنی ئەوەی "چۆن دەتوانم پارە لە خۆمدا خەرج بکەم؟"
و زیاتر بیر بکەرەوە لەوەی "ئەگەر ٥ دۆلار یان ١٥ دۆلارم هەبێت
دەتوانم چی بکەم بۆ ئەوەی سود بە خەڵک بگەیەنم؟"
چونکە دواجار کاتێ تۆ ئەم کارە دەکەیت، بۆت دەردەکەوێت کە سودێکی زۆر زیاتر بە خۆت دەگەیەنیت.
سوپاس
-چەپڵە