Hoe kon Adolf Hitler,
de tiran die een van de grootste genocides in de menselijke geschiedenis arrangeerde,
aan de macht komen in een democratisch land?
Die geschiedenis begint ten tijde van het einde van de Eerste Wereldoorlog.
Na de succesvolle actie van de Geallieerden in 1918
wist Duitsland dat de oorlog verloren was
en ze tekenden een wapenstilstand om de gevechten te beëindigen.
Terwijl de imperiale overheid instortte,
verspreidde burgerlijkere onrust en arbeidersstakingen zich door het land.
Bang voor een communistische revolutie,
gingen grote partijen samenwerken om de opstanden te onderdrukken,
door het oprichten van de parlementaire Weimar Republiek.
Een van de eerste taken van deze nieuwe overheid
was het uitvoeren van het vredesverdrag zoals opgelegd door de Geallieerden.
Niet alleen hadden ze een tiende van hun land verloren
en moesten ze hun leger ontmantelen,
Duitsland moest verantwoordelijkheid nemen voor de oorlog en reparaties betalen,
wat hun zwakke economie nog meer schade toebracht.
De vele nationalisten en veteranen zagen dit als een grote vernedering.
Zij waren van mening dat de oorlog gewonnen had kunnen wonnen
als het leger niet was verraden door politici en betogers.
Deze opvattingen werden een obsessie voor Hitler
en zijn hypocrisie en paranoïde wanen leidden ertoe dat hij Joden de schuld gaf.
Zijn woorden vonden bijval in een bevolking vol antisemieten.
In die tijd waren honderdduizenden Joden
geïntegreerd in de Duitse maatschappij,
maar veel Duitsers bleven hen als buitenstaanders zien.
Na de Eerste Wereldoorlog leidde Joodse successen
tot ongegronde beschuldigingen van subversie en profiteren van de oorlog.
Het kan niet genoeg benadrukt worden dat deze complottheorieën
geboren werden uit angst,
boosheid
en hypocrisie,
in plaats van uit feiten.
Niettemin had Hitler succes met deze uitspraken.
Toen hij zich aansloot bij een kleine nationalistische politieke partij
verwierf hij met zijn manipulatieve publieke optredens al snel het leiderschap
en trok steeds grotere groepen mensen aan.
De combinatie van antisemitisme en populistische haatdragendheid
leidde de Nazi's ertoe zowel het communisme als het kapitalisme
te bestempelen als Joodse samenzweringen, bedoeld om Duitsland te vernietigen.
The Nazi partij was niet direct populair.
Nadat ze faalden in hun poging de overheid omver te werpen,
werd de partij verbannen
en Hitler werd gevangen genomen voor het plegen van verraad.
Maar toen hij een jaar later werd vrijgelaten,
begon hij de beweging onmiddellijk weer op te bouwen.
En toen, in 1929, vond de Grote Depressie plaats.
Dit leidde ertoe dat Amerikaanse banken hun leningen aan Duitsland terugtrokken
en de zwakke Duitse economie stortte in één nacht in.
Hitler maakte gebruik van de boosheid van burgers,
bood hen gemakkelijke zondebokken
en deed ze de belofte om de voormalige grootsheid van het land te herstellen.
De conventionele partijen bleken de crisis niet op te kunnen lossen
en de linkse oppositie werd getergd door interne strubbelingen.
Dus stroomde er het nodige gefrustreerde publiek naar de Nazi's,
waardoor hun aandeel in het parlement in twee jaar van 3% tot 18% groeide.
In 1932 stelde Hitler zich verkiesbaar als president,
maar hij verloor van de oorlogsveteraan Generaal von Hindenburg.
Maar met 36% van de stemmen liet Hitler zien hoeveel volgers hij had.
Het jaar daarop wisten adviseurs en zakenmannen
Hindenburg ervan te overtuigen Hitler als kanselier aan te stellen,
om zo Hitler's populariteit voor hun eigen karretje te spannen.
Hoewel de kanselier slechts administratief hoofd van het parlement is,
breidde Hitler de macht bij deze positie langzaam uit.
Ondertussen vormden zijn aanhangers paramilitaire groepen
die betogers op straat bevochten.
Hitler wakkerde de angst aan voor een communistische opstand
en vertelde dat hij de enige was die de openbare orde kon herstellen.
Niet lang daarna, in 1933,
werd een jonge arbeider veroordeeld voor brandstichting in een parlementair gebouw.
Hitler gebruikte dit incident om de regering ervan te overtuigen
hem noodbevoegdheden te geven.
Binnen enkele maanden werden de persvrijheid afgeschaft,
andere partijen ontbonden,
en anti-Joodse wetten doorgevoerd.
Velen van Hitler's vroegere radicale volgers
werden gearresteerd en geëxecuteerd,
samen met potentiële tegenstanders,
en toen president Hindenburg in augustus 1934 overleed
was het duidelijk dat er geen nieuwe verkiezingen kwamen.
Wat zorgwekkend is, is dat Hitler voor zijn vroege maatregelen
de massa niet onder druk hoefde te zetten.
Zijn speeches gebruikten de angst en woede van mensen
om hen zo over te halen hemzelf en de Nazi-partij te steunen.
Ondertussen begonnen zakenmannen en intellectuelen,
die aan de goede kant van de publieke opinie wilden staan,
Hitler aan te bevelen.
Ze stelden zichzelf en anderen gerust
met de gedachte dat de extreme retoriek slechts show was.
Decennia later is Hitler's opkomst een waarschuwing
voor de kwetsbaarheid van democratie als het wordt omgeven door een boze groep
en een leider die hun woede wil voeden en hun angst wil uitbuiten.