Prezydent Stanów Zjednoczonych Ameryki.
Dla wielu jedno z najpotężniejszych stanowisk na świecie.
Ze wszystkich prezydentów USA oskarżonych o nadużycie władzy
tylko jeden opuścił urząd.
Czy Richarda Nixona należy pamiętać
za coś więcej niż skandal, który zakończył jego prezydenturę?
Dowiedzmy się, stawiając przed sądem niechlubną spuściznę prezydenta
w "Historii kontra Richard Nixon".
Sędzia: "Cisza!
Kto jest dzisiaj oskarżony, Kolejny aferzysta?".
Obrona: "Nie, Wysoki Sądzie.
To Richard Milhous Nixon, 37. prezydent USA,
urzędujący w latach 1969-1974".
Sędzia: "Chwila.
To dziwna liczba lat jak na rządy prezydenta".
Obrona: "Prezydent Nixon zrezygnował dla dobra narodu.
Ułaskawił go prezydent Ford, który przejął po nim władzę".
Oskarżenie: "Zrezygnował, bo groził mu impeachment,
i nie chciał, żeby ujawniono pełny zakres jego zbrodni".
Sędzia: "Zbrodni?".
Oskarżenie: "Afera Watergate była jednym z największych nadużyć
władzy prezydenta w historii.
Ludzie Nixona włamali się do siedziby Krajowego Komitetu Partii Demokratycznej,
żeby założyć podsłuchy i zbierać haki na przeciwników
w kampanii reelekcyjnej".
(Odchrząknięcie)
Obrona: "Ustalono, że prezydent nie zarządził tego włamania".
Oskarżenie: "Ale gdy tylko się o tym dowiedział,
zrobił wszystko, żeby to ukryć. Kłamał na ten temat całymi miesiącami".
Obrona: "Tak, ale to było dla dobra kraju.
Zrobił tak dużo podczas urzędowania i mógłby zrobić o wiele więcej,
gdyby nie skandal przysłaniający jego osiągnięcia".
Sędzia: "Osiągnięcia?"
Obrona: "Tak, Wysoki Sądzie.
To prezydent Nixon
zaproponował utworzenie Agencji Ochrony Środowiska
i podpisał ustawę o polityce środowiskowej państwa.
Nie wspominając o ustawie o zagrożonych gatunkach,
ustawie o ochronie ssaków morskich,
rozszerzeniu ustawy o czystym powietrzu".
Sędzia: "Brzmi dość postępowo".
Oskarżenie: "Postępowo? Wątpliwe.
Kampania Nixona była skierowana do wyborców z Południa
przeciwnych ruchowi na rzecz praw obywatelskich".
Obrona: "Skoro mówimy o prawach obywatelskich,
pana prokuratora może zaskoczyć informacja, że Nixon podpisał Tytuł IX,
federalną ustawę edukacyjną zakazującą dyskryminacji płciowej,
zapewnił pokojową desegregację szkół
i obniżył wiek uprawniający do głosowania do 18 lat, żeby głosować mogli studenci".
Oskarżenie: "Nie przejmował się zbytnio studentami,
gdy Gwardia Narodowa zastrzeliła czterech podczas masakry na Uniwersytecie w Kencie.
Zamiast tego nazwał ich włóczęgami za protesty przeciw wojnie w Wietnamie,
do której zakończenia nawoływał w trakcie kampanii".
Obrona: "Ale to on ją zakończył".
Oskarżenie: "Zakończył ją dwa lata po objęciu urzędu.
Tymczasem jego kampania sabotowała rozmowy pokojowe ówczesnego prezydenta,
wzywając rząd Wietnamu Południowego do czekania na rzekomo lepsze warunki,
których nigdy nie było.
Przez cztery lata ciągnął wojnę,
w której 20 000 żołnierzy USA i ponad milion Wietnamczyków
zginęło bez sensu".
Sędzia: "Kandydat na prezydenta wtrąca się w negocjacje zagraniczne.
Czy to nie zdrada?".
Oskarżenie: "Tak, Wysoki Sądzie, wyraźne naruszenie Ustawy Logana z 1799 roku".
Obrona: "Zapominamy o wielu sukcesach Nixona
w polityce zagranicznej.
To on unormował stosunki z Chinami,
tworząc więzi gospodarcze trwające do dziś".
Oskarżenie: "Czy to na pewno dobrze?
Pamiętajmy o jego poparciu dla zamachu stanu w Chile,
w wyniku którego demokratycznie wybranego prezydenta Allende
zastąpił brutalny dyktator wojskowy".
Obrona: "To była część walki z komunizmem".
Oskarżenie: "Przecież zarzucaliśmy komunizmowi właśnie tyranię i przemoc.
Może chodziło o strach przed buntem niższych klas przeciwko bogatym?".
Obrona: "Prezydent Nixon nie mógł przewidzieć przemocy reżimu Pinocheta,
a antykomunizm nie oznacza zaniedbywania biednych.
Amerykańskim rodzinom zaproponował gwarantowany dochód podstawowy,
co wciąż jest radykalną koncepcją.
Naciskał nawet na kompleksową reformę opieki zdrowotnej,
taką, jaką przyjęto 40 lat później".
Sędzia: "Wciąż nie wiem, o co chodziło z tym włamaniem.
Był aferzystą czy nie?".
Obrona: "Wysoki Sądzie, Prezydent Nixon mógł naruszyć przepis czy dwa,
ale jakie to ma znaczenie w porównaniu ze wszystkim, czego dokonał?".
Oskarżenie: "Miało znaczenie dla demokracji.
Cały sens ideałów, które Nixon chciał promować za granicą,
opierał się na odpowiedzialności przywódców wobec ludzi.
Ale kiedy z jakiegoś powodu przywódcy stają ponad prawem,
ideały zostają podważone".
Sędzia: "Jeśli ludzie przestaną odpowiadać przed sądem, stracę pracę".
Wielu polityków złamało zasady w imię osiągnięcia celu,
ale łamanie prawa i tuszowanie tego zagraża podstawom państwowości.
Ci, którzy to zrobią, muszą pamiętać, że całe ich dziedzictwo zostanie skażone,
kiedy historia zostanie postawiona przed sądem.