ในปี ค.ศ. 1997 การแข่งฟุตบอลระหว่าง ฝรั่งเศสกับบราซิล
นักเตะวัยหนุ่ม โรเบอร์โต้ คาร์ลอส (Roberto Carlos)
ได้เตะลูกโทษที่ระยะ 35 เมตร
โดยไม่มีช่องให้ยิงประตูได้ตรง ๆ
คาร์ลอสตัดสินใจเตะลูกโทษที่ไม่น่าเป็นไปได้
เขาเตะหลบกำแพงฝ่ายตรงข้าม
แต่แทนที่บอลจะพุ่งออกกรอบประตู มันกลับโค้งกลับมาทางซ้าย
และเข้าประตูไปอย่างสวยงาม
กฎการเคลื่อนที่ข้อแรกของนิวตันกล่าวไว้ว่า
วัตถุจะเคลื่อนที่ไปทิศทางเดียวกับความเร็ว
นอกจากมีแรงอื่นมากระทำ
ตอนที่คาร์ลอสยิงประตู เขาได้กำหนดทิศทางกับความเร็วให้บอล
แล้วอะไรที่ทำให้ลูกบอลเปลี่ยนทิศทาง
จนได้ประตูที่มหัศจรรย์ที่สุด ในประวัติศาสตร์ของกีฬานี้ล่ะ?
เคล็ดลับคือการปั่น
คาร์ลอสใช้เท้าเตะที่มุมขวา ด้านล่างของลูกบอล
มันลอยขึ้นสูงไปทางขวา แต่หมุนรอบตัวเองไปด้วย
ลูกบอลเริ่มลอยไปตรงอย่างเห็นได้ชัด
แต่อากาศที่กระทบทั้งสองด้าน ทำให้ลูกบอลวิ่งช้าลง
ในด้านหนึ่งอากาศเคลื่อนที่ในทาง ตรงกันข้ามกับการหมุน
ทำให้มีความดันสูงขึ้น
อีกด้านหนึ่งอากาศเคลื่อนที่ในทางเดียวกับ กับการหมุน
ทำให้ความดันต่ำลง
ความดันที่ต่างกันทำให้ลูกฟุตบอล โค้งไปยังด้านที่ความดันต่ำกว่า
ปรากฎการณ์แบบนี้เรียกว่า ปรากฏการณ์แมกนัส (Magnus effect)
การเตะแบบนี้ มักจะถูกเรียกว่า การเตะไซด์โค้ง (Banana kick)
มักถูกใช้อยู่เป็นประจำ
และเป็นหนึ่งในส่วนประกอบ ที่ทำให้การแข่งขันนั้นสวยงามยิ่งขึ้น
แต่การเตะลูกบอลให้โค้ง อย่างแม่นยำตามที่ต้องการ
อ้อมทั้งกำแพงฝ่ายตรงข้าม และเลี้ยวเข้าประตูอีกครั้งเป็นเรื่องยาก
สูงเกินไปบอลก็จะลอยเหนือประตู
ต่ำเกินไปบอลจะตกพื้นสนามก่อนเริ่มโค้งได้
โค้งมากไปบอลจะอ้อมเลยประตู
โค้งน้อยไปก็ชนกำแพงที่ฝ่ายตรงข้าม ตั้งแนวกันไว้
ช้าเกินไปก็อาจจะไม่โค้งเลย
เร็วเกินไปก็ตีโค้งช้าเกินไป
หลักการฟิสิกส์แบบเดียวกัน
สามารถใช้อธิบาย การทำประตูอีกแบบที่แทบเป็นไปไม่ได้
การทำประตูจากลูกเตะมุม
ปรากฎการณ์แม็กนัสได้ถูกอธิบายครั้งแรก โดยเซอร์ไอแซก นิวตัน (Isaac Newton)
จากการสังเกตขณะเล่นเทนนิส ย้อนหลังไปในปี 1670
มันสามารถถูกปรับใช้ กับลูกกอล์ฟ จานร่อน และเบสบอลได้
ในทุกกรณี สิ่งที่เกิดขึ้นเหมือน ๆ กัน
การหมุนของลูกสร้างความดันที่แตกต่างกันขึ้น
ทำให้เกิดลูกหมุนโค้งจากทิศทางเดิม
ตอนนี้ลองตอบคำถาม
ตามหลักทฤษฏี คุณสามารถที่จะเตะบอลได้แรงมาก
จนลูกฟุตบอลย้อนกลับมาคุณได้หรือไม่ (แบบการขว้างบูมเมอแรง)
เสียใจด้วย ทำไม่ได้
แม้ว่าลูกฟุตบอลจะรับแรงนั้นได้
หรือไม่ได้ชนกับสิ่งกีดขวางใด ๆ
ในขณะที่อากาศทำให้ลูกบอลช้าลง
มุมของมันจะถูกเบี่ยงเบนมากขึ้น
ทำให้มันโค้งเป็นวงเล็กลง ๆ
จนหยุดนิ่ง
และเพื่อที่จะได้วงเกลียวเช่นนี้
คุณต้องให้มันหมุนเร็วกว่าเดิม จากลูกเตะของคาร์ลอส
ถึง 15 เท่า
โชคดีกับการฝึกละกันนะ