Το 1997 σε ένα παιχνίδι ανάμεσα στη Γαλλία και τη Βραζιλία,
ένας νεαρός Βραζιλιάνος παίκτης, ο Ρομπέρτο Κάρλος,
ξεκίνησε να εκτελέσει ένα φάουλ από απόσταση 35 μέτρων.
Μην έχοντας οπτική επαφή με την εστία,
ο Κάρλος αποφάσισε να επιχειρήσει κάτι φαινομενικά αδύνατο.
Το λάκτισμά του έστειλε την μπάλα δίπλα από τους παίκτες,
αλλά λίγο πριν φύγει άουτ, άλλαξε πορεία προς τα αριστερά
και κατέληξε στα δίχτυα.
Σύμφωνα με τον 1ο νόμο του Νεύτωνα για την κίνηση,
ένα κινούμενο αντικείμενο διατηρεί την κατεύθυνση και ταχύτητά του
μέχρι να εφαρμοστεί σε αυτό μια δύναμη.
Όταν ο Κάρλος κλώτσησε την μπάλα, της έδωσε κατεύθυνση και ταχύτητα,
αλλά ποια δύναμη έκανε την μπάλα να αλλάξει κατεύθυνση
και να σκοράρει ένα από τα πιο μεγαλοπρεπή γκολ στην ιστορία του ποδοσφαίρου;
Το κόλπο ήταν στο φάλτσο.
Ο Κάρλος κλώτσησε την μπάλα στο κάτω δεξί τμήμα της μπάλας,
στέλνοντάς την ψηλά και δεξιά, αλλά επίσης περιστρεφόμενη γύρω από τον άξονά της.
Η μπάλα ξεκίνησε την πτήση της σε μια φαινομενικά ευθεία πορεία,
με τον αέρα να ρέει και από τις δύο πλευρές και να την επιβραδύνει.
Από τη μία πλευρά, ο αέρας κινούνταν αντίθετα από την περιστροφή της μπάλας,
προκαλώντας αύξηση της πίεσης,
ενώ από την άλλη πλευρά, ο αέρας κινούνταν σύμφωνα με την φορά της περιστροφής,
δημιουργώντας μια περιοχή χαμηλότερης πίεσης.
Η διαφορά πίεσης έστριψε την μπάλα προς τη ζώνη της χαμηλότερης πίεσης.
Αυτό ονομάζεται «φαινόμενο Μάγκνους».
Αυτού του είδους το λάκτισμα που αναφέρεται και ως «εκτέλεση μπανάνα»
επιχειρείται συχνά
και είναι ένα από τα στοιχεία που κάνει όμορφο αυτό το άθλημα.
Αλλά η καμπύλωση της πορείας της μπάλας με την απαιτούμενη ακρίβεια
για να ελιχθεί μετά το τείχος και να καταλήξει στο τέρμα είναι δύσκολη.
Αν πάει πολύ ψηλά, θα φύγει πάνω από την εστία.
Αν πάει πολύ χαμηλά, θα χτυπήσει στο έδαφος πριν αλλάξει πορεία.
Αν πάει πολύ πλάγια, δεν θα φτάσει ποτέ στο τέρμα.
Αν δεν πάει αρκετά πλάγια, θα σταματήσει στο τείχος.
Αν δεν πάει πολύ δυνατά, θα αλλάξει πορεία πολύ νωρίς ή καθόλου.
Αν πάει πολύ δυνατά, θα αλλάξει πορεία πολύ αργά.
Η ίδια Φυσική κάνει δυνατό
το σκοράρισμα ενός άλλου φαινομενικά αδύνατου γκολ,
του γκολ απευθείας από κόρνερ.
Το φαινόμενο Μάγκνους περιγράφηκε για πρώτη φορά από τον Ισαάκ Νεύτωνα,
που το παρατήρησε παίζοντας τένις το 1670.
Εφαρμόζεται επίσης στο γκολφ, το φρίσμπι και το μπέιζμπολ.
Σε κάθε περίπτωση συμβαίνει το ίδιο πράγμα.
Το σπιν της μπάλας δημιουργεί μια διαφορά πίεσης στη ροή του περιβάλλοντα αέρα,
που την καμπυλώνει προς την κατεύθυνση της περιστροφής.
Ορίστε και μια ερώτηση.
Μπορείτε, θεωρητικά, να κλωτσήσετε μια μπάλα αρκετά δυνατά,
ώστε να επιστρέψει πίσω σε σας σαν μπούμερανγκ;
Δυστυχώς όχι.
Ακόμα κι αν η μπάλα δεν διαλυθεί από το χτύπημα,
ή χτυπήσει σε εμπόδια,
καθώς ο αέρας την επιβραδύνει,
η γωνία εκτροπής θα αυξανόταν,
κάνοντάς την να κινηθεί σπειροειδώς σε όλο και μικρότερους κύκλους,
μέχρι τελικά να σταματήσει.
Αλλά για να καταφέρετε αυτήν τη σπειροειδή κίνηση,
θα πρέπει να κλωτσήσετε την μπάλα με περισσότερη από 15πλάσια ταχύτητα
από όσο την κλώτσησε ο Κάρλος στο αθάνατο σουτ του.
Καλή τύχη μ' αυτό!