Bazı denizanaları mavi balinadan bile daha büyük,
bazıları ise neredeyse bir kum tanesi kadar.
Bir türü Dünya'nın en ölümcül zehirlerinden birini salgılarken
bir diğeri tür biyoloji alanında çığır açacak keşiflerin sırrını saklıyor.
En az yarım milyar yıldır okyanusun sakinleri olan bu canlılar,
denizlerdeki değişikliklerden etkilenmeden çoğalmaya ve hayatta kalmaya devam ediyor.
Denizanaları yumuşak vücutlu deniz canlılarıdır.
Okyanusta serbest dolaşan hayvanlar anlamına gelen
ve çeşitlilik gösteren jelanitimsi zooplankton grubuna dâhiller.
1000'den fazla denizanası türü var
ve birçok farklı tür de sıklıkla denizanası ile karıştırılıyor.
Denizanalarının belirgin bir özelliği saydam şemsiyeye benzeyen
ve mezoglea denilen hassas ve yumuşak bir maddeden oluşan yapısı.
İki deri katmanı arasında bulunan mezoglean yapının
%95'inden fazlası su olmakla birlikte protein lifleri ile bir arada tutulur.
Bu yapıyı kasıp gevşeterek ileri doğru hareket edebilirler.
Beyinleri ya da omurgaları yok,
ancak şemsiye yapısının içindeki sinir ağı
gelişmemiş bir sinir sistemi oluştuyor,
bu sayede okyanustaki akıntıları ve diğer canlıların temasını hissedebilirler.
Denizanalarının standart bir sindirim sistemi de yok.
Bu jelatinimsi etoburlar şemsiyelerinin alt kısmındaki bir delik yoluyla
plankton ve diğer küçük deniz canlılarını yiyerek beslenirler.
Besinler hücrelerin iç katmanları tarafından sindirilirken
atıklar ağız yoluyla dışarı atılır.
Ancak denizanasının bu basit anatomisi
bazı çok dikkat çekici yeteneklere sahip olmasını engellemez.
Kutu denizanasının bir türünün 24 gözü var.
Sinir sistemiyle renkleri görebildikleri ve görüntü oluşturabildikleri düşünülüyor.
Gözlerinden dördü yukarı doğru kıvrılmış konumda olur.
Bu da denizanasının su yüzeyinden yukarıyı gözetleyerek
beslendiği alan olan tropik bitkilerin gölgelerini aramasını sağlar.
Aslında bu, çevresini 360 derece açıyla görebilen
tek yaratık olabilir.
Denizanasının zehri avını yakalamasına ve kendini savunmasına yardımcı olur,
bu onun en bilinen en kötü özelliği.
Denizanasının epidermisinde
nematosist denilen hücreler zehirli zıpkınlar gibi kıvrılmıştır.
Temasla tetiklendikleri zaman tahrip edici bir güçle vururlar.
Mike Tyson'ın en güçlü yumruğundan 550 kat daha fazla baskı uygulayarak
kurbanına zehir enjekte eder.
Bazı denizanası sokmaları sadece hafifçe kaşındırırken
bazıları cilde ciddi zararlar verir.
Kutu denizanasının zehri bir insanı 5 dakikadan kısa bir sürede öldürebilir,
bu da onları dünyadaki en zehirli hayvanlardan biri yapar.
Bazı denizanalarının ise daha az ölümcül süper güçleri var.
Bir denizanası türü tedirgin olduğunda yeşil renkte parlar,
bunu, kısaca GFP olarak bilinen
yeşil floresan protein adlı bir biyo floresan bileşen sayesinde yapar.
Bilim insanları GFP genini ayrıştırdılar
ve onu başka hücrelerin DNA'sına nasıl yerleştireceklerini çözdüler.
Bu biyokimyasal bir uyarı ışığı gibi işlev göstererek
genetik modifikasyonları işaret eder
ya da kritik moleküllerin yolunu açığa çıkarır.
Bilim insanları GFP'nin parlamasını kanser hücrelerinin çoğalmasını izlemek,
Alzheimer hastalığının gelişimini takip etmek
ve sayısız birçok biyolojik süreci aydınlatmak için kullandılar.
GFP'den teknikler ve araçlar geliştirmek
2008'de üç bilim insanına Nobel Ödülü kazandırdı,
2014'te de üç bilim insanına daha.
Ancak Dünya'nın en başarılı organizması denizanasıdır.
Çok eski fosiller denizanalarının en az 550 milyon yıldır
denizlerde yaşadığını gösteriyor
ve belki 700 milyon yıl kadar geriye de gidiyor olabilirler.
Bu diğer çok organlı hayvanlardan çok daha uzun bir süre.
Diğer deniz canlıları hayatta kalmak için mücadele ederken
gittikçe daha sıcak ve daha asidik olan okyanus koşullarında
denizanaları gelişmekte
ve muhtemelen sayıları da artmaktadır.
Bazıları bir gecede 45.000 yumurta bile bırakabilir.
Ayrıca bazı denizanalarının hayatta kalma yöntemi
size bilim kurgu gibi gelebilir.
Ölümsüz denizanası hasta olduğunda, yaşlandığında ya da stres altındayken
mücadele veren hücreleri kimlik değiştirebilir.
Minik şemsiyeye benzeyen yapı ve tentaküller bozularak
olgunlaşmamış poliplere dönüşürler,
bu da ebeveynin yepyeni klonlarını ortaya çıkarır.
Bildiğimiz kadarıyla ölümle yüzleştiğinde
kaçacak bir delik bulabilen tek hayvanlar bu denizanaları.
%95'i sudan oluşan ve dinozorlardan bile eski bir tür için
oldukça gelişmiş ve karmaşık canlılar.