وقتی کشیش جیم جونز "معبد مردم" را در سال ۱۹۵۵ پایه گذاری کرد،
تعداد کمی میتوانستند پایان تلخ آن را تصور کنند.
این حرکت مذهبی تدریجی مورد علاقه و حمایت
بعضی از برجسته ترین سیاستمداران سان فرانسیکو قرار گرفته بود،
اما در سال ۱۹۷۷، در میان افشا شدن شستشوهای مغزی و سوء استفادهها
جونز به همراه صدها تن از پیروانش
برای تأسیس شهرک "جونز تاون" به کشور گویان نقل مکان کرد.
این بهشت خیالی که تبلیغ شده بود، مستعمرهای شبیه کمپهای زندانیان بود،
و وقتی نماینده کنگره برای بازرسی شرایط به آنجا رفت،
جونز آخرین نقشهاش را عملی کرد.
در ۱۸ نوامبر سال ۱۹۷۸ ۹۰۹ زن، مرد و بچه کشته شدند
بعد از آنکه مجبور به آشامیدن نوشیدنی(کول اید) سمی شده بودند.
بعد از این حادثه، این صحنه دهشتناک تصویری ابدی شد
ازعاقبت پیروی کورکورانه و افراطی از یک نفر،
"آنها نوشیدنی کول اید را خوردند."
امروزه هزارها مکتب افراطی (کالت) در نقاط مختلف جهان وجود دارد.
مهم هست که دو نکته را در موردشان بدانیم.
اول اینکه همه این فرقهها مذهبی نیستند.
بعضی از آنها سیاسی هستند،
بعضی پایه درمانی دارند،
و بر خود شناسی تمرکز دارند،
و غیره.
همچنین ازطرف دیگر،
همه مذاهب جدید لزوماً یک فرقه افراطی نیستند.
پس دقیقاً تعریف و معنای امروزی فرقه افراطی چیست؟
و چرا مردم عضو آنها می شوند؟
در تعریف کلی، فرقه افراطی گروه یا حرکتی است
با سرسپردگی مشترک به یک ایدئولوژی افراطی
که معمولا در یک رهبر فریبنده و جذاب تجسم پیدا کرده است.
و در حالی که تعداد کمی از آنها به کشندگی جونزتاون یا دروازه های بهشت هستند،
که به خودکشی دسته جمعی ۳۹ نفر در سال ۱۹۹۷ ختم شد،
اکثر فرقههای افراطی مشخصات اساسی مشترکی دارند.
یک فرقه معمولی به درجه بالایی از تعهد از سوی اعضا
و داشتن سلسله مراتب درجه بندی شده نیازمند است،
تا هواداران از همه جا بیخبر و اعضای جدید را
از فعالان داخلی جدا کند.
فرقهها ادعا می کنند که جواب بزرگترین سوال های زندگی را
از طریق تعلیماتشان،
به وسیله دستورالعمل لازم برای تغییر ارائه میدهند
که اعضای جدید را به مومنین واقعی تبدیل میکند.
و مهم تر از همه اینکه از سیستم رسمی و غیر رسمی تأثیر و کنترل
برای مطیع نگه داشتن اعضایشان استفاده میکنند،
و تحمل بسیارکمی نسبت به مخالفت های درونی یا بررسیهای موشکافانه خارجی دارند.
شاید این سوال پیش بیاید که آیا بعضی از این تعاریف
شامل مذهب های شناخته شده هم می شود یا نه؟
در واقع کلمه ی "کالتوس" در ابتدا برای افرادی استفاده می شد
که برای پرستش خدایان به خصوص
و برگزاری مراسم مذهبی و حفظ و نگهداری از معابد پرورش می یافتند.
ولی با گذشت زمان، معنای آن به وقف کردن افراطی تبدیل شد
بسیاری از مذاهب از یک فرقه شروع شدند
اما بعدها با گسترششان درتارو پود جوامع بزرگ تنیدند و با آن یکپارچه شدند.
در مقابل، فرقههای امروزی اعضای خود را از بقیه افراد جامعه جدا می کنند.
به جای فراهم کردن راهنمایی و دستور العمل برای زندگی بهتر اعضا
یک فرقه به دنبال کنترل مستقیم آنها است.
از روابط شخصی و خانوادگی گرفته
تا مسائل مالی و برنامه ریزی ها و تصمیمات زندگی
فرقهها اطاعت محض از رهبران انسانی خودشان را خواستارند
که معمولاً افرادی متقاعد کننده
و اقتدارگرا هستند و رگه هایی از خود شیفتگی دارند
و انگیزه آنها پول، سکس، قدرت یا هر سه اینها است.
با اینکه رهبر فرقه اعضای اولیه گروه را شخصاً با دلربایی جذب می کند،
ادامه گسترش گروه مثل طرح های هرمی است،
و اعضای قدیمی اعضای جدید را جذب می کنند.
تخصص فرقهها این است که می دانند چه کسانی را هدف قرار بدهند
معمولا تمرکز بیشتر روی افرادی است که در یک منطقه جدید هستند،
یا اخیراً در زندگی شخصی یا کاریشان چیزی یا کسی را از دست دادهاند.
تنهایی و علاقه به پیدا کردن مفهوم
موجب حساس شدن فرد نسبت به افراد صمیمی با وعده جامعه همدل میشود.
پروسه عضو گیری میتواند بسیار نامحسوس باشد،
شاید چندین ماه برای برقراری رابطه لازم باشد
در واقع بیش از دو سوم اعضا از طریق دوستان،
اعضای خانواده،
یا همکاران به فرقهها میپیوندند
افرادی که رد کردن دعوتشان آسان نیست.
بعد از عضو شدن، اعضا تحت آموزشهای گوناگونی قرار میگیرند.
بعضی با گرایش طبیعی ما به تقلید رفتارهای اجتماعی یا اطاعت از دستورات بازی میکنند.
بقیه روشها ممکن هست شدید تر باشد
و از مسائلی مثل عذاب وجدان، شرم و ترس برای متقاعد کردن اجباری فرد استفاده کنند.
و در بسیاری از موارد افراد به خاطر تمایل به تعلق داشتن به گروه
یا امید به دستیابی به پاداش وعده داده شده با دل خوش به عضویت گروه در میآیند.
در محیط فرقه با تفکر انتقادی برخورد میشود،
و به این وسیله بیان شک و تردید ابراز شک و تردید دشوار خواهد بود
بخصوص وقتی که اطرافیانتان ایمان و سرسپردگی کامل از خود نشان میدهند.
این تناقض و تضاد درونی، که ناهماهنگی شناختی نامیده میشود،
افراد را گرفتار نگه میدارد،
و هر توافق و مصالحه، اقرار به فریب خوردگی را دردناکتر میکند.
و با وجود اینکه اکثر فرقهها اعضای خود را به کام مرگ نمیکشند،
هنوز هم میتوانند زیان آور باشند.
با انکار کردن آزادی اندیشه، بیان، مشارکت و پیوستگی،
فرقه رشد روانی و احساسی اعضایش را متوقف میکند،
بخصوص برای بچهها این قضیه مشکل بزرگی هست
زیرا در مرحله مهمی از زندگی از فعالیتهای طبیعی رشد محروم میشوند.
با این وجود، خیلی از اعضای فرقهها نهایتاً راه فراری پیدا میکنند،
خواه از طریق درک و فهم خودشان،
کمک خانواده و دوستان،
یا زمانی که فرقه به خاطر رسوایی یا فشارهای خارجی از هم میپاشد.
تشخیص خیلی از فرقهها سخت است،
و بعضی از آنها، با اعتقادات هر چقدر هم عجیب،
در سایه آزادی مذهب محافظت میشوند.
اما وقتی اعمال آنها شامل آزار و اذیت،
تهدید،
فعالیتهای غیر قانونی،
یا سوء استفاده میشود،
قانون میتواند مداخله کند.
باور داشتن به چیزی نباید به قیمت از دست دادن خانواده و دوستان تمام شود،
و اگر کسی به شما میگوید که روابط خود را فدا کنید
یا ارزشهای اخلاقی را برای هدفی والاتر زیر پا بگذارید،
آنها در واقع دارند برای اهداف شخصی خودشان از شما بهره برداری میکنند.