Flatulans, veya gaz çıkarmak, oldukça normal günlük bir olaydır.
Siz de dahil olmak üzere birçok insan,
bir günde 500-1500 mililitre arası gaz üretir
ve on ile yirmi kez gaz çıkartabilir.
Peki, bu bedensel gaz nereden geliyor?
Küçük bir kısmı uykumuzda veya başka zamanlarda hava yutmamızdan gelebilir
ama büyük kısmı bağırsaklarımızda bizim sindiremediğimiz yiyecekleri
sindirirken bakteriler tarafından üretilir.
Bağırsaklarımız, bizimle simbiyotik bir ilişki içinde yaşayan
trilyonlarca bakteriye ev sahipliği yapar.
Biz onlara yaşayacakları güvenli bir ev ve yemeleri için yiyecek sağlarız.
Karşılığında, onlar da bizim yiyeceklerimizden enerji elde etmemize,
B ve K vitaminleri üretmemize,
bağışıklık sistemimizi güçlendirmemize yardım ederler
ve gastrointestinal bariyer fonksiyonu, hareketliliği
ve çeşitli organ sistemlerinin gelişmesinde önemli bir rol oynarlar.
Açıkça görünüyor ki bu bakterileri mutlu etmek bizim yararımıza.
Bağırsak bakterileri beslenmelerini temel olarak kalın bağırsaklara gelen
karbonhidratlar ve proteinler gibi sindirilmemiş yiyeceklerden sağlarlar.
Kısa zincirli yağ asitleri
ve elbette gaz gibi çok çeşitte bileşikler üretmek için
bu sindirilmemiş gıdaları fermente ederler.
Hidrojen ve karbondioksit, bakteri fermantasyonunun
en yaygın gazlı ürünleridir ve kokusuzlardır.
Bazı insanlar bağırsaklarında bulunan
bir takım mikroplar nedeniyle metan da üretirler.
Ama aslında metan da kokusuzdur.
Peki o zaman bu kadar kötü kokan ne?
Kötü koku, genellikle hidrojen sülfit
ve metantiyol, diğer bir adıyla metil merkaptan gibi
uçucu kükürt bileşiklerinden kaynaklanır.
Ancak bu gazlar, hacmin %1'inden azını oluştururlar
ve çoğunlukla kükürt içeren aminoasitlerin sindirilmesi ile görülürler,
bu da yüksek proteinli beslenenlerin gazının kötü kokusunu açıklayabilir.
Artan gaz, genellikle yüksek miktarda
fasulye, mercimek, süt ürünleri, soğan, sarımsak, pırasa, turp,
patates, yulaf, buğday, karnabahar, brokoli, lahana ve brüksel lahanası gibi
sindirilemeyen karbonhidrat içeren yiyecekler yedikten sonra fark edilir.
İnsanlarda bunları sindirebilen enzimler olmadığından
kompleks karbonhidratları fermente edebilen bakteriler işi devralır
ve bu genellikle normalden fazla gaz salınımına sebep olur.
Ancak kendinizi rahatsız veya şişkin hissediyorsanız
bu durum gazın gastrointestinal
yolda hareketinin bozulmuş olduğunu gösterebilir.
Gaz ve şişkinlik için bazı yiyecekleri suçlamamak
ve onlardan kaçınmamak önemlidir.
Kompleks karbonhidratları sindiren bu bakterileri aç bırakmak istemezsiniz,
yoksa bağırsaklarınızın mukus astarındaki şekerleri yemeye başlayacaklardır.
Kişisel gazınız ne yediğinize
ve bağırsaklarınızdaki bakteri türlerine bağlı olarak değişecektir.
Örneğin, aynı şekerden klostridyum bakterisi
karbondioksit, bütirat ve hidrojen üretirken
propionibakterium karbondioksit, propiyonat ve asetat üretir.
Aynı zamanda, metanojenler metan üretmek için
diğer bakteriler tarafından üretilen hidrojen ve karbondioksiti kullanabilir,
bu da hidrojen ve karbondioksit kullanarak toplam gaz hacmini azaltabilir.
Bağırsak bakterileri arasında,
sindirilmeyen yiyecekleri doğrudan tüketerek
veya diğer bakterilerin ürettiklerini kullanarak
gelişmelerini sağlayan karmaşık bir ağ vardır.
Bu etkileşim, üretilen gazın miktarını ve türünü büyük ölçüde belirler
dolayısıyla gaz üretimi,
bağırsak bakterilerinizin iş başında olduğunun bir işaretidir.
Ancak bazı durumlarda insanlar normalden fazla bir şişkinlik yaşayabilir.
Yaygın bir örnek laktoz intoleransıdır.
Çoğu insan, süt ve süt türevlerinde bulunan bir şeker olan laktozu
parçalamak için gereken enzime sahiptir.
Ama bazı insanlarda, bu enzim ya hiç yoktur
ya da gastrointestinal enfeksiyondan sonra olduğu gibi daha az miktarda bulunur.
Bu nedenle laktoz ürünlerini sindiremezler ve bakteriyel fermantasyon nedeniyle
artan şişkinlikle birlikte karın ağrısı yaşayabilirler.
Ama unutmayın, gazın büyük çoğunluğu
bağırsakta bakteriyel fermantasyonun doğal bir sonucu olarak üretilir
ve bağırsaklarımınızın sağlıklı bir şekilde çalıştığını gösterir.
Gaz miktarı ve türü,
diyetinize ve bağırsaklarınızdaki bakterilere göre değişebilir.
Gaz çıkartırken nezaket kurallarına uyun ve bakterilerinizi affetmeye çalışın.
Sadece size yardımcı olmaya çalışıyorlar.