Mijn naam is Harry Baker. Harry Baker is mijn naam.
Als jij ook Harry Baker heette, deelden we die naam.
(Gelach)
Een kleine inleiding.
Ik ben dus Harry.
Ik studeer wiskunde en schrijf gedichten.
Ik wil beginnen met een liefdesgedicht over priemgetallen.
(Gelach)
De titel is '59'.
Ik wilde het aanvankelijk 'prime time love' noemen.
Die reactie is waarom ik me bedacht.
(Gelach)
'59' dus.
59 ontwaakt aan de verkeerde kant van het bed.
Beseft dat al zijn haar aan één kant zit.
Net binnen de minuut snapt hij dat het komt door hoe hij sliep.
Hij vindt wat kleren en kleedt zich.
Na een steelse blik in de spiegel is hij licht geïmponeerd
over zijn ruwe franje, zo ongedwongen nonchalant.
Een blik uit het raam biedt hem duizelingwekkend zicht
op 60 van de overkant.
60 was oogverblindend.
Met fijn gevijlde nageltjes, gekleed tot in perfectie.
Nooit een ongepast geluid.
Onberispelijk, stipt op tijd en afgestemd op alles
met haar thermometer op 'super cool'.
59 wilde haar vertellen dat hij haar lievelingsbloem kende.
Hij dacht elke seconde, minuut, elk uur aan haar.
Maar wist dat het vergeefs was, geen schijn van kans.
Want al woonde ze aan de overkant, hun werelden verschilden.
59 bewonderde het ronde van 60
maar 60 vond 59 maar... oneven. (Gelach)
Een van zijn lievelingsfilms was '101 Dalmatiërs'.
Zij zag liever het vervolg.
Hij zwijmelde bij het idee van een 'onmogelijke liefde'.
Ze zouden dat onevene wel even vereffenen
want ze hadden elkaar... terwijl zij net als haar moeder dacht
dat dit partiële differentiaal onoplosbaar was.
En hoewel hij dacht: jongen denk toch na,
je wil per se het meisje met de stomme mama...
bood een simpele som troost.
Je haalt 59 weg bij 60, en wat rest is 'die ene'.
Na twee maanden mokken
vond hij na 61 dagen 61.
Zijn sleutels verloren, zijn ouders niet thuis,
dus op een dag na school betrad hij een huis.
Het huisnummer hing op half zeven
maar hij dacht dat fix ik wel even.
Toen ze hem binnenliet, begaf hij het ongeveer,
61 was als 60... met net een beetje meer.
(Gelach)
Ze had mooiere ogen, een toegankelijke smile,
en net als hij die ruwe franje, ongedwongen style,
En net als hij was alles binnen er een zootje,
en liep haar moeder graag rond in haar blootje.
Want zij was als hij en dus tof.
Hij dacht: ze vindt me vast leuk als ze ziet hoe ik ben,
Deze keer was anders, die meid was het einde.
Hij raapte moed en vroeg haar tal.
Ze zei: "Ik ben 61"... Hij grijnsde en zei: "Ik ben 59.
Vandaag was geweldig.
Wil je morgen bij mij?"
Ze zei: "Tuurlijk."
Zijn eigenzinnigheid trok haar
en dus stemde ze in.
Hij was uiteindelijk slechts één minuut te vroeg.
Dat maakte niet uit want zij was één minuut te laat.
Vanaf dat moment kletsten ze non-stop.
Dat ze van 'X-Factor' hielden, dat ze twee factoren hadden.
Dat dat niet uitmaakte, kenmerkendheid maakte hen beter.
Aan het einde van de avond wisten ze dat het voorbestemd was.
Op een dag had ze het over die bekakte 60.
59 keek naar zijn schoenen,
bloosde en zei: ik ben een oen en
de zin van die verliefdheid was dat wij elkaar vonden.
61 nam het goed op, was niet snel jaloers.
Ze keek hem in de ogen en vertelde hem teder
"Jij bent 59, ik 61, en samen zijn we dubbel wat 60 ooit kan zijn."
(Gelach)
59 had nu tranen in zijn ogen,
Was zo gelukkig met dit unieke meisje in zijn leven.
Hij zei haar: mijn essentie als priemgetal
is dat slechts één ander en ikzelf mijn hart kunnen delen.
En zijn hart behoorde haar toe.
Ze zei: "Dat geldt ook voor mij." Die films klopten maar half.
Dat was geen echte liefde, daar was amper iets van waar.
Als het over echte liefde ging, waren zij het ultieme priempaar.
Dank je wel.
(Applaus)
Dat was mijn eerste gedicht,
geschreven voor een priemgetallendichtavond. (Gelach)
Die bleek eigenlijk een priemgetallenwedstrijd te zijn.
Ik werd toen de priemgetallenwedstrijdwinnaar,
of zoals ik het meestal noem: een premier. (Gelach)
Zodoende ontdekte ik 'poetry slams'.
Als je niet weet wat een poetry slam is:
dat verzon men 30 jaar geleden in Amerika
om mensen te verleiden dichtavonden bij te wonen,
door toevoeging van de opwindende benaming 'slam'.
(Gelach)
Elke deelnemer kreeg drie minuten,
waarna willekeurige toeschouwers scoreborden omhoog hielden,
wat tot een numerieke score leidde.
Dit betekende dat
als het ware een muur wegviel tussen performer en publiek
en een band werd geschapen met de toehoorder.
Ook betekent het dat je kan winnen.
En als winnaar kan je jezelf 'slam-kampioen' noemen,
alsof je een worstelaar bent.
En als je verliest, kun je zeggen: "Wat? Dichtkunst is subjectief.
Daar kun je geen getal aan vasthangen."
(Gelach)
Maar ik vond het geweldig.
Ik raakte betrokken,
werd de Britse slam-kampioen
en mocht naar Parijs voor het wereldkampioenschap dichten.
Dat was helemaal het einde.
Er waren mensen van over de hele wereld die in hun eigen taal dichtten
en beoordeeld werden door vijf Franse vreemden.
(Gelach)
Op een of andere manier won ik
en ik heb sindsdien over de hele wereld mogen reizen,
maar het betekent ook dat het volgende stuk
technisch gezien
het beste gedicht ter wereld is.
(Gelach)
Dus...
(Applaus)
... volgens vijf Franse vreemden. (Gelach)
Dit heet 'Papiermensen'.
Ik hou van mensen.
Liefst papieren mensen.
Paars-papieren mensen... misschien paars-papieren mensenpop-ups.
Poppen paars-papieren mensenpop-ups op?
Of moet je die nog ondersteunen?
...hoor ik je roepen. Nou ik ...
Ik zou die paarse mensenpop-ups van papier waarschijnlijk
ondersteunen met een paarse mensenpop-up-paperclip,
maar uit voorzorg houd ik wat lijm achter de hand,
en een beetje plakband voor het ergste noodgeval.
Ik zou een pop-upmetropool kunnen bouwen,
maar heb geen zin in alle papiermens-politiek.
Papiermenspolitici met plenty plannen op papier,
en verbroken beloften zonder verontschuldiging.
Er was een kleine papieren ik, en een kleine papieren jij.
We keken dan papier-tv, je weet wel: pay-per-view.
(Gelach)
Dan zagen we pakpapieren rappers in hun villa's van papier-maché.
Opeengepakte papiermensauto's in een file op de A4.
(Gelach) Papier.
Er was een papieren prinses Kate, maar wij staren naar papieren Pippa,
en we leefden allemaal in angst voor Jack the Paper-Ripper.
Want papieren propaganda propageert gemene listen
in alle kranten plaatjes van fotogenieke terroristen.
Een kleine papieren ik. En een kleine papieren jij.
Een pop-up-populatie is vrijwel nooit probleemvrij.
Een pompeus papieren parlement reageert geheid
op alle papiermensprotesten met keihard snoeibeleid.
De vredige papierprotesten worden aan flarden geblazen
door de confettikanonnen van onze mannen in blauw.
En ja, er was papiergeld en dus papierbeluste lieden,
zoals graaiende papierbankiers die wij niets kunnen verbieden.
Terwijl zij vrolijk met papiergeld smijten
zie je anderen in armoe op papieren houtjes bijten.
Een waarlijk arme economie waarin zovele waarlijk armen,
stelselmatig genegeerd, hun geld naar oorlogen zien gaan.
Origami legers stijgen op in vouwvliegtuigen
en wij kunnen barsten, als we niet buigen.
Maar de grootste schande is dat er nooit iets aan verandert.
Alleen de poppetjes veranderen en wie de schuld krijgt,
ze noemen namen, maar die namen zijn van mensen.
De crux van alles zijn de mensen.
Ik hou van mensen.
Want zelfs als alle hoop vervliegt,
zijn het altijd enkel mensen die kunnen inspireren,
en op papier is onduidelijk hoe we dit overleven.
Maar onderin Pandora's doos leeft nog steeds hoop
en ik hoop nog steeds, want ik geloof in mensen.
Mensen als mijn grootouders.
Die elke dag sinds mijn geboorte
in de ochtend tijd vonden om voor mij te bidden.
Dat zijn 7892 dagen waarop iemand om mijn gaf,
en dat is groots.
Mensen als mijn tante die toneelspeelt met gevangenen.
Mensen die oprecht kunnen vergeven.
De vernederde en vertrapte Palestijnen.
Mensen die geen moeite schuwen om jou te dienen,
zonder zicht op tegendienst.
Mensen zijn potentieel oppermachtig.
Dat de mensen aan de macht zich als slachtoffer zien,
betekent niet dat wij dat moeten slikken.
Een papieren populatie is niet anders.
Er is een kleine papieren ik. En een kleine papieren jij.
In een pop-up-populatie poppen problemen ook vaak op,
maar al valt de wereld uit elkaar, wij houden vol.
Want wij zijn mensen.
Dank je.
(Applaus)
Heel erg bedankt. Ik heb nog tijd voor één gedicht.
Voor mij waren gedichten de ultieme grenzeloze ideeën.
Toen ik begon, werd ik geïnspireerd door mensen met geweldige verhalen.
Als 18-jarige vond ik mijn gelukkige leventje daarvoor te normaal,
maar ik kon werelden creëren waarin ik kon praten
over mijn ervaringen, dromen en overtuigingen.
Om hier vandaag te staan, is geweldig.
Bedankt dat jullie er zijn.
Als jullie er niet waren,
zou het een beetje lijken op de soundcheck van gisteren.
(Gelach)
En dit is veel leuker.
Het laatste gedicht heet 'De zonnejongen'.
Dank je wel voor je aandacht.
De ouwe zonneman was trots op zijn zoon.
Zijn ogen lichtten op wanneer hij hem zag rennen.
Niet vanwege prestaties of opgeloste problemen,
maar omdat hij ondanks alles zonnig bleef.
Dat was niet altijd zo geweest.
Ooit had hij getracht zijn licht te verbergen.
Elke ster heeft in donkere perioden
een feller licht nodig ter inspiratie.
Bij zijn geboorte in een nevel
was reeds zonneklaar dat hij niet doorsnee was.
Hij straalde toen al.
Koning Midas was hij niet,
maar wie hij ook aankeek, verkleurde wel wat brons.
Maar deze zon werd niet door allen geliefd.
Het was een gevalletje Jozef en zijn broers,
want zijn anders zijn had zijn voors en zijn tegens.
Jaloezie schiep vijanden onder wie hij overstraalde,
zoals de schaduwmensen.
De schaduwmensen moesten het zonnekind niet,
want hij belichtte hun duistere zijden.
Hij bescheen de plekken waar de schaduwmensen schuilden
dus beraamden zij gezamenlijk zijn ondergang.
Allereerst bespotten ze zijn zonnevlekken,
spatten hun drek op zijn dromen met vlijmscherpe woorden.
De boodschap was dat hij niet cool was.
Geen vrienden onder de populaire jongens in de klas.
"Je hoofd zit in de wolken, maar we halen je wel omlaag."
Zijn achtergrond was niets, en dat was wat hij waard was.
De universiteit kon hij vergeten
en een graad ook,
behalve de eerstegraads brandwonden van zijn al te naasten.
Hij had het hoog in de bol, zeiden ze.
Maar niet te hoog om op neer te kijken.
Zijn zelfbeeld verduisterde.
Zijn gemoed raakte bewolkt,
terwijl zijn tranen brandden.
Want de zonnejongen was van goud en zijn persoonlijkheid ook.
En van binnen voelde hij als lood.
Getroffen door de duistere woorden en vloeken
die als weerhaken zijn ziel doorboorden,
verhardde zijn hart en verduisterde zijn vonk.
Zodra men hem uitschold, koelden zijn vlammen.
"Misschien mogen ze me wel als ik minder hard straal..."
dacht hij, maar ze negeerden dit alternatieve verhaal.
Hij kreeg wat zij zeiden niet uit zijn systeem en
zo liet hij hen langzaam zijn licht ontnemen.
Het gevecht was bijna beslecht.
Elke dag voelde als een stomp in zijn zonnevlecht.
Maar opeens was daar juffertje Zonneschijn
die vrolijk haar ballade bracht over ieders innerlijke kracht,
die, sociale status ongeacht, kan schijnen in al haar pracht
zolang leeft vanuit je hart.
Juffertje Zonneschijn was een hete meid...
één wat langere blik en ze had je verleid.
Hij kreeg haar niet meer uit zijn bol.
Zij was ogenblikkelijk op zijn netvlies gebrand,
deze hemelse verschijning.
Zij accepteerde hem.
De nabijheid van dit meisje liet zijn zon weer schijnen.
Hij kon weer dromen.
Geen schaduw meer in zicht, waar zij was was zijn licht.
Zijn ogen lichtten op zoals je niet kon veinzen.
Haatgevulde woorden weken wanneer hij haar zag grijnzen.
Ze noemden elkaar sterremans en zonnestraaltje.
Gestaag ontrafelde de duister aangerichte schade.
Zij was er één uit septiljoen,
kleurde de koudbloedigste varanen vermiljoen.
Geliefd door miljarden, van Waikiki tot Leeuwarden,
Ze leerde de zonnejongen veerkrachtig te zijn.
Ze zei: "Alle duisternis ter wereld
kan het licht niet doven van één enkele kaars.
Wat kunnen ze dan beginnen tegen jouw licht?
Alleen jij kan besluiten het de dimmen.
Laat je niet kisten, snoer ze de mond met je vuur.
Zij opende de gordijnen voor de vensters van zijn ziel,
liet het zonlicht de pijn verdrijven.
In een heelal vol tegenspoed vonden zij elkaar.
De dagen werden nachten, de herinneringen bleven.
Ongeacht het weerbericht, werd het een zonnig leven
want zelfs achter de wolken kon deze jongen schijnen.
De zonnejongen was van goud, en zijn persoonlijkheid ook.
Innerlijk lichtte hij laaiend op
door het vuur van inspiratie, hem gegeven
door het meisje dat in hem geloofde.
Dank je wel.
(Applaus)