Şeker sizinle saklambaç oynuyor.
Gazozları, dondurmayı, şekerlemeyi ve üstünde
şekerf ibaresi olan büyük beyaz paketleri
düşününce, oyunu kazanmanın kolay olduğunu düşünebilirsiniz.
İnsanlar, ilave şekerlerin yarısını bu içeceklerden
ve abur cuburdan alıyor,
o nedenle şeker yalnızca
görünürde saklanıyormuş gibi gelebilir,
fakat şahit koruma programındaki kişi gibi,
diğer yarısı en az şüpheleneceğiniz yerlerde saklanıyor.
Ketçapın, sosisin, makarna sosunun, soya sütünün,
spor içeceklerin, parmak balıkların ve yer fıstığı ezmesinin
içeriklerini bir kontrol edin.
Bu ürünlerin çoğunda gizlenmis şeker bulacaksınız.
Hatta, marketlerdeki
600,000 ürünün dörtte üçünde ilave şeker
bulabilirsiniz.
Peki şeker nasıl gizleniyor?
Ürünlerin etiketine bakmak yetmez mi?
O kadar kolay değil.
Aynı arkadaşınız Robert'a
Bob, Robby, Bobby veya Roberto diye seslenebileceğiniz gibi
ilave şekerin de bir sürü takma ismi vardır.
Çok derken, 5 ya da 6 taneden bahsetmiyoruz,
56 tane desek.
Kahverengi pirinç şurubu, arpa maltı,
demerara, Florida Kristalleri, muscovado (kahverengi şeker),
ve tabii ki yüksek fruktozlu mısır şurubu var,
bazen HFCS veya mısır şurubu olarak da adlandırılır.
Şekerin aldatıcı takma adlarının bile takma adları var.
Üzüm veya elma konsantrasyonu da, 55 şeker ikizi gibi
vücudunuzda benzer etkiye sahiptir.
Buharlaştırılmış organik şeker kamışı suyu kulağa sağlıklı da gelse
siz onu buharlaştırdığınızda,
şeker elde edersiniz!
Kimyasalligi olarak degerlendirdigimizde, hepsi aynı.
Daha da aldatıcı tarafı,
bir üründe çeşitli ilave şekerler
kullanıldığı zaman,
ürünün uzun içindekiler listesinde kaybolurlar,
böylece şeker içeriği sorun değilmiş gibi görünebilir,
ama hepsini biraraya koydugunuzda
şeker başlı başına en büyük içerik olabilir.
şu anda, FDA (Gida ve ilac kurulu), günlük tavsiye edilen
şeker tüketimine dair bir limit vermiyor,
bu nedenle bir şişe gazozun içindeki 65 gram şekerin
az mı çok mu olduğunu söylemek zor.
Ama Dünya Sağlık Örgütü günlük şeker tüketim
limitinin, toplan kalorinizin %5'i ya da toplamda
25 gram olması gerektiğini söylüyor.
Yani 65 gram bu değerin iki katından fazla.
Peki, şeker nedir?
Glikozla fruktoz arasında fark nedir?
İkisi de karbonhidrattır
ve karbon, hidrojen ve oksijenden oluşan
aynı kimyasal bileşime sahiptir.
Ama ikisi de farklı yapıya sahiptir
ve vücudumuzda çok farklı etki gösterirler.
Glikoz, yeryüzündeki nerdeyse tüm canlılar için
en iyi enerji kaynağıdır.
Vücuttaki tüm organlar tarafından metabolize edilebilir.
Diğer yandan fruktoz,
başlıca karaciğer tarafından metabolize edilir
ve karaciğeriniz bu tatlı, tatlı fruktozla
aşırı yüklendiğinde,
fazlalıklar yağa çevrilir.
Taze meyveler de aslında fruktoz içerir,
fakat dogaldirlar,
ve meyvede bulunan fiberin hazmı yavaşlatması
sayesinde aşırı yüklenmeye sebep olmazlar.
Bu da karaciğerinize, işini yapması için gereken
zamanı verir.
Kurabiyeleri sert, şekerlemeleri kıtır
yapan şey şekerdir.
Ekmek kabuğuna bile güzel rengini veren şekerdir.
Aynı zamanda harika bir koruyucudur;
çürümez veya buharlaşmaz,
böylece eklendiği yiyecekler, daha kolay
saklanır, uzun yolculuklara dayanır
ve daha ucuz olmaya yatkındır.
İşte bu nedenle şeker her yerde gizleniyor.
Aslında, ilave şekerin konmadigi yiyeceklerin
listesini yapmak çok daha kolay:
Bunlar sebzeler, yumurtalar, etler,
balık, meyve, çiğ fındık, evyeniz bile.
Basitçe gazoz ve spor içecekleri yerine su tercih etmek
gizli ilave şekerden kaçınmak için harika bir yoldur.
En azından,
yiyecek etiketlerine dikkat etmeyi deneyin,
böylece şeker alımınızı sağlıklı bir düzeyde tutabilirsiniz.
Çünkü bu saklambaç oyununda,
her ilave şeker görmeyişinizde,
siz kazanırsınız!