Neden uğraşayım?
Oyun hileli.
Oyum sayılmayacak.
Seçimler berbat.
Oy vermek enayilerin işi.
Belki bunları düşünmüşsünüzdür.
Belki söylemişsinizdir bile.
Ve eğer öyleyse, yalnız değilsiniz ve tamamen haksız da sayılmazsınız.
Bugün kamu politikası oyunu birçok yönden şikeli.
Yoksa federal vergi muafiyetinin yarısından fazlası
nasıl en zengin Amerikalıların yüzde beşine akacak?
Ve seçimlerimiz de çoğu zaman berbat.
Siyasi yelpazede birçok kişi için,
A sergisi 2016 başkanlık seçimidir.
Fakat herhangi bir yılın seçim sandıklarına bakabilir
ve sönük pek çok şey görebilirsiniz.
Fakat tüm bunlara rağmen, oy vermenin önemli olduğunu düşünüyorum.
Ve kulağa çılgınca gelebilir ama
oy vermeyi zevkli hâle getirebileceğimize inanıyorum.
Bugün, bunu nasıl ve neden yapabileceğimiz hakkında konuşmak istiyorum.
Amerikan tarihinde oy vermenin eğlenceli olduğu zamanlar vardı,
oylamada gözükmek sıkıcı bir görevden daha fazlasıyken.
Bu zamana "Amerikan tarihinin çoğu" denir.
(Gülüşmeler)
Devrimden İnsan Hakları Çağı'na,
Birleşik Devletler'in enerjik,
oldukça katılımcı ve kaba bir seçim kültürü vardı.
Sokak tiyatroları, açık hava tartışmaları, ziyafetler, içkiler,
geçit törenleri ve şenlik ateşleri vardı.
19. yüzyıl boyunca, göçmenler ve kentsel siyasi oluşumlar
oy verme kültürünün canlı kalmasını sağladı.
Bu kültür her yeni seçmen dalgasıyla büyüdü.
Kalkınma sırasında, yeni Afro-Amerikalı seçmenler,
yeni Afro-Amerikalı vatandaşlar,
güçlerini kullanmaya başladı,
yıl dönümü şenlikleri yaptılar ve
yeni kazanılan oy kullanma hakkı özgürlüklerini kutladılar.
15-20 yıl sonra, kadın seçme hakkını savunanlar
kavgalarına tiyatrallık ruhu getirdiler ve
beyaz elbiseler içinde yürüyerek oy hakkı talep ettiler.
Ve İnsan Hakları Hareketi,
eşit yurttaşlık sözünün yerine getirilmesini istedi ve
Jim Crow tarafından ihanete uğradı.
Oy vermeyi tam merkeze koydu.
Freedom Summer'dan Selma yürüyüşüne,
o nesil aktivistler, oy vermenin önemini biliyordu.
Güç iddiasında bulunmanın anahtarının
güç gösterisi yapmak olduğunu da biliyorlardı.
Selma ve Oy Hakkı Kanunu'ndan bu yana yarım yüzyıl geçti
ve onlarca yıldan beri,
yüz yüze oy verme kültürü
neredeyse ortadan kayboldu.
Televizyon ve sonra da internet tarafından öldürüldü.
Koltuklar meydanların yerini aldı.
Ekranlar vatandaşları seyircilere dönüştürdü.
Ve sosyal medyada siyasi capsler paylaşmak güzel ama
bu daha sessiz bir vatandaşlık biçimidir.
Sosyolog Sherry Turkle buna "hep birlikte yalnız olmak" diyor.
Bugün ihtiyacımız olan şey
hep birlikte beraber olacağımız bir seçim kültürüdür,
şahsen,
sesli ve tutkulu şekilde.
Böylece "sebzeni ye" veya "görevini yap" yerine,
oy vererek "grubumuza katıl" veya
daha iyisi "partimize katıl" diyebiliriz.
Hayal edin, şu anda ülke çapında,
yurt genelinde değil de yerel mekânlarda,
yüz yüze görüşme ve seçim propagandası yapılabilecek
toplu bir çaba olsaydı:
Adaylar ve hedefleriyle alay edilip övüldüğü
hiciv tarzında açık hava gösterileri;
vatandaşların yaptığı kürsü konuşmaları;
barlarda yapılan toplumsal tartışmalar;
siyasi sanat ve el yapımı poster ve duvar resimleriyle dolu sokaklar;
adaylarını temsil eden rakip sanatçıların grup konserlerindeki dalaşı.
Şimdi, tüm bunlar size 18. yüzyıldan kalma gelebilir
ama aslında, çağdaş olduğu söylenen
Broadway'in "Hamilton"undan
daha 18. yüzyıl olmak zorunda değil artık.
Gerçek şu ki, tüm dünyada,
bugün, milyonlarca insan bu şekilde oy veriyor.
Hindistan'da, seçimler çok renkli, toplumsal meselelerdir.
Brezilya'da seçim günü festival, karnaval atmosferinde geçer.
Tayvan ve Hong Kong'ta,
seçim zamanı göz alıcı, dikkat çekici
sokak tiyatroları yapılıyor.
Amerika'da bunun için kimin vakti var diye sorabilirsiniz.
Ben de derim ki,
ortalama bir Amerikalı günde beş saat televizyon izliyor.
Kimde bu şevk var diye sorabilirsiniz.
Ben de derim ki,
duyulmak ve görülmek isteyen herhangi bir vatandaş,
bir malzeme, bir konuşma konusu olarak değil,
bir katılımcı, bir kurucu olarak.
Peki bunu nasıl hayata geçireceğiz?
Hayata geçirerek.
Bu nedenle bir grup meslektaşımla
"Oy Verme Sevinci" adında bir proje başlattık.
Birleşik Devletler çağında dört şehirde --
Philadelphia, Miami,
Akron, Ohio, ve Wichita, Kansas --
Sanatçıları ve aktivistleri, eğitimcileri, politikacıları,
komşuları ve vatandaşları oy verme kültürünü
yerel yollarla geliştirecek
projeler üretmeleri için bir araya getirdik.
Miami'de, bunun anlamı ateşli DJ'lerle gece partileri anlamına geliyor
ve içeri girmenin tek yolu kayıtlı seçmen olduğunuzu göstermek.
Akron'da bunun anlamı, mahalle mahalle dolaşan
düz yataklı kamyonun arkasında
siyasi oyunların icra edilmesidir.
Philedelphia'da,
eski sömürge şehir genelinde oy verme temalı çöpçü avı oyunu.
Ve Wichita'da, Kuzey Ucu'nda karışık kaset
ve canlı grafiti sanatı yapmaktır.
Bunun gibi 20 proje var
ve güzellik ve çeşitliliklerinde fevkaladeler
ve insanları değiştiriyorlar.
Onlardan birkaçını size anlatayım.
Miami'de, Atomico adındaki genç bir sanatçıyı
canlı ve coşkulu "Oy verdim" çıkartma serisi yapması için görevlendirdik.
Ama şu var ki, Atomico hiç oy vermemiş.
Kayıt bile olmamış.
Bu çıkartmalar için çizim yapmaya koyulduğunda
siyaset hakkındaki yılgınlığından da kurtulmaya başladı.
Kendisini kaydettirdi
ve sonra, gelen ön seçim için eğitim aldı
ve seçim gününde sadece çıkarma dağıtmıyor
seçmenlerle konuşarak insanları oy vermeye teşvik ediyor
ve yoldan geçenlerle seçim hakkında konuşuyordu.
Akron'da, Wandering Aesthetics adındaki bir tiyatro şirketi
kamyonda oyunlar sahneye koyuyor.
Ve bunu yapmak için, halka açık çağrı yaparak
konuşma, monolog, diyalog, şiir,
sesli okunabilecek ve icra edilebilecek
herhangi bir şey istediler.
Düzinelerce başvuruları var.
Onlardan biri bir şiir.
Hartville, Ohio'dan, tamamı İspanyol kökenli
göçmen işçiler olan ESL sınıfından
dokuz öğrenci tarafından yazılmış.
Bu şiirden size okumak istiyorum.
Adı "Oy Verme Sevinci."
"İlk defa oy vermek istiyorum,
çünkü İspanyol kökenliler için işler değişiyor.
Eskiden hayaletlerden korkardım.
Şimdi insanlardan korkuyorum.
Artık daha fazla şiddet ve ırkçılık var.
Oy vermek bunu değiştirebilir.
Sınır duvarı bir şey değil.
Sadece bir duvar.
Utanç duvarı bir şey.
Bu utanç duvarını yıkmak için
oy vermek çok önemli.
Benim bir özlemim var.
Oy vermek bana bir ses ve güç veriyor.
Ayağa kalkıp bir şey yapabilirim."
"Oy Verme Sevinci" projesi sadece sevinç meselesi değil.
Bir özlem meselesi.
Hissetmek ve inanmak meselesi
ve bu sadece bizim organizasyonumuzun işi değil.
Şu anda tüm ülke çapında,
göçmenler, genç insanlar, gaziler, farklı geçmişleri olan insanlar
seçim etrafında böyle tutku, neşe yaratmak için
kırmızı ve mavi eyaletlerde,
kentsel ve kırsal toplumlarda, her siyasi kökenden
insanlarla bir araya geliyor.
Ortak noktaları ise basitçe şu:
çalışmaları yerinde kemikleşmiş.
Çünkü unutmayın, tüm yurttaşlıklar yereldir.
Siyaset sadece başkanlık seçimi olursa,
ekranlara bağırıp çağırırız ve sonra yorgun düşeriz.
Ama siyaset bizimle, komşularımızla
ve toplumumuzdaki diğer insanlarla
bir araya gelip ortak ses ve hayal gücü deneyimi yaratmakla ilgili olursa
bu şeyin önemli olduğunu hatırlamaya başlarız.
Bunun özerk yönetim unsurları olduğunu hatırlamaya başlarız.
Bu da beni başladığım yere döndürüyor.
Neden uğraşayım?
Bu soruya cevap vermenin tek yolu var.
Oy vermek önemlidir, çünkü inancın hayata geçmiş hâlidir.
Bir toplumu geliştiren karşılıklı faydalarının ruhunu besler.
Oy verdiğimizde, kızgınlıkla olsa bile,
müşterek, yaratıcı bir inanç sıçramasının bir parçası oluruz.
Oy vermek, sahip olmak istediğimiz gücü üretmemize yardımcı olur.
Demokrasi ve tiyatronun antik Yunan ile
aynı zamanda ortaya çıkması tesadüf değil.
Her ikisi de bireyi kendi dünyasından çıkarır.
Her ikisi de büyük, ortak halk ritüeli deneyimi yaratıyor.
Her ikisi de tüm bağlarımızın hayali olduğunu
ve yeniden canlandırılabileceğini hatırlatarak
hayal gücüne hayat veriyor.
Şu anda,
hayal gücünün anlamı hakkında düşündüğümüzde,
bu aslında temelde çok önemli
ve bu ruhu ve bu hissi
alma kabiliyetimiz de öyle,
çünkü dışarıda sadece teknik uzmanlık meselesi olmayan
daha büyük bir şey var.
Yalnızca vakit geçirmek veya bilgi sahibi olma meselesi değil.
Bu bir ruh meselesi.
Müsaadenizle "Neden uğraşayım?" sorusuna bir cevap vereyim
ki belki biraz daha az manevi ve biraz daha isabetli olabilir.
Neden oy vermekle uğraşayım?
Çünkü oy vermemek diye bir şey yok.
Oy vermemek
tiksindiğiniz ve karşı olduğunuz her şeye oy vermektir.
Oy vermemek
ilkeli, pasif direniş davranışı kılığına bürünebilir.
Ama aslında oy vermemek
çıkarları sizinle çatışan
ve sizin yokluğunuzdan faydalanmaktan
çok memnun olacak kişilere gücü bilfiil teslim etmektir.
Oy vermemek enayilerin işidir.
2010 yılında Çay Partisi'ni yaratan kişilerin
siyasetin çok kirli, oy vermenin çok karmaşık olduğuna
karar vermeleri durumunda bu ülkenin nerede olacağını
hayal edin.
Oylarımızın bir yekûn tutmasının imkânı yok.
Öncelikle kendilerini susturmadılar.
Ortaya çıktılar
ve bu çıkış sırasında Amerikan siyasetini değiştirdiler.
Donald Trump ve Bernie Sanders takipçilerinin
siyasi statükoyu altüst etmemeye ve daha önce mümkün olan
Amerikan siyasetinin çerçevesini ortadan kaldırmaya
karar verdiklerini hayal edin.
Bunu oy vererek yaptılar.
Şu anda, bölünmüş,
çoğu zaman karanlık bir zamanda yaşıyoruz.
Sol ve sağ arasında çokça devrim konuşmaları yapılıyor.
Ve bu, olağan demokrasiyi aksatmak için gereken bir devrim.
Olay şu:
Olağan demokrasi zaten devrim için gerekenleri veriyor.
2012 başkanlık seçiminde,
genç seçmenler, Latin seçmenler,
Asya-Amerikalı seçmenler, düşük gelirli seçmenler,
hepsi yüzde 50'den az ile katılım gösterdi.
2014 ara seçimlerinde katılım yüzde 36'ydı
ki bu 70 yılın en düşüğüydü.
Ve ortalama yerel seçimlerinizde,
katılım yüzde 20 dolaylarında.
Yüzde 100 katılımı tasavvur edin.
Yüzde 100'ü hayal edin.
Yüzde 100'ü harekete geçirin
ve bir gecede alın size devrim.
Bir gecede, bu ülkenin siyasi öncelikleri dramatik bir şekilde değişir
ve her hükûmet düzeyi radikal olarak tüm insanlara
daha duyarlı hâle gelir.
Yüzde 100'ü harekete geçirmek için ne gerekli?
Oy vermeyi zorlaştırmak için ülkenin dört bir yanında
çaba gösterenleri hemen
geri püskürtmek zorundayız.
Fakat aynı zamanda,
aktif bir şekilde insanların ait olmak, parçası olmak
ve birlikte deneyim edinmek isteyeceği,
olumlu bir oy verme kültürü yaratmalıyız.
Bunu amaç yapmak zorundayız.
Bunu keyifli yapmak zorundayız.
Yani evet, hadi bu devrimi yapalım,
bir ruh ve fikir,
politika ve katılım devrimi,
kinizme karşı bir devrim,
kendinden menkul güçsüzlük hissine karşı bir devrim.
Hadi bu devrimi oy vererek gerçekleştirelim
ve bunu yaşarken
biraz eğlenelim.
Çok teşekkür ederim.
(Alkışlar)