تا ئەو جێگەیەی بتوانین بەدواداچوون بۆ بوونی خۆمان دەکەین،
مرۆڤەکان لەلایەن مردن و زیندووبوونەوە سەرنجیان ڕاکێشراوە.
نزیکەی هەموو ئاینەکانی جیهان لێکدانەوەیان بۆ مردن و زیندووبوونەوە هەیە،
و لە ئەفسانە هەرکۆنەکانمانەوە
تا نوێترین و بەناوبانگترین فلیمە سینەمایەکان، مردوو بەردەوام زیندودەبێتەوە.
بەڵام هەر بەڕاست زیندووبوونەوە بونی هەیە؟
و جیاوازی ڕاستەقینە نێوان دروستکراوێکی زیندوو و لاشەیەکی مردوو چییە، بەهەرحاڵ؟
بۆ ئەوەی تێبگەین مردن چییە، سەرەتا پێویستە تێبگەین ژیان چییە.
تیۆرێکی کۆن کە بیرۆکە بوو پێیان دەگووت زیندە بەخشیەتی،
کەوا بانگەشەی ئەوەی دەکرد شتە زیندووەکان بێهاوتان
چونکە زیندووەکان پڕن لە مادە و وزەی تایبەت،
کەوا کرۆکی ژیان بوونە.
ئەگەر پێیگوترابێت کیو ئای،
خوێن، سەرچاوەی ژیان،
یان چەکوش،
باوڕبوون بە کرۆکێکی وایە لە هەموو جیهان ئاسای بوو،
و هێشتاش بەردەوامە لەسەر چێرۆکە دروستکراوەکان
کەوا هەرچۆنێک بێت دەتوانی کەسێکی زیندوو لە وانی دیکە ونبکەن،
یاخود هەندێک پێکهاتەی سەرچاوە جادوویەکان دەتوانن دووبارە کەسە ونبووەکە بگەڕێنەوە.
زیندەی بەخشیەتی لە جیهانی ڕۆژئاوا دەستی بە پوکانەوە کرد
شۆڕشی زانستی لە سەدەی ١٧ بەدوای داهات.
ڕێنێ دێیکارتس پەرەی بە بیرۆکەکەی دا
کەوا لاشەی مرۆڤ لە بنەڕەتدا لەگەڵ هەر ئامێرێکی دیکە هیچ جیاوازیەکی نییە،
بەهۆی ڕۆحێکی دروستکراوی خودای هاتۆتە ژیان لە لیکە ڕژێنی لوولەی مێشک جێگیرکراوە.
لە ساڵی ١٩٠٧، دکتۆردەنکن مەکدووگەڵ بانگەشەی ئەوەی کرد کە ڕۆح کێشی هەیە،
بەخێرای نەخۆشەکانی دەکێشا پێش و دوای مردنی تا بیسەلمێنیت .
هەرچەندە تاقیکردنەوەکانی گومان لێکراوبوون هەروەکو تەواوی تاقیکردنەوە زیندەبەخشیەکان.
هێشتا بەدواداچوون بۆ تیۆرەکەی لە ناو کلتورە باوەکان بوونی هەیە.
بەڵام لە کوێ ئەو هەموو تیۆرە گومانلێکراوە بە جێمان دەهێڵێت؟
ئێستا ئەوەی ئێمە دەزانین ئەوەیە کە ژیان
هیچ مادەیەک یاخود پڕشنگداری جادووی تێدا نییە،
بەڵام پڕۆسەی زیندەوەرزانی بەردەوام لە جێبەجێکردنی کردارەکانی خۆی.
و بۆ تێگەیشتن لەم کردارانە،
پێویستە سەرنجی ئاستی خانە تایبەتیەکانمان بدەین.
لە هەریەک لەناو ئەم خانانە،
کاردانەوەکانی کمیایی بە بەردەوامی ڕوودەدەن،
لەلایەن ئۆکسجین و گلوکۆزەوە هێزیان پێدەدرێت کەوا لاشەمان
بۆ گەردە هەڵگری وەزە دەگۆڕێت کە ناسراوە بە"ATP."
خانەکان ئەم وزەیە بۆ هەمووشتێک بەکاردێنن لە چاکبوونەوە
تا گەشە کردن
تا دووبارە بەرهەم هێنانەوە.
نەک تەنها وزەیەکی زۆری دەوێت تا گەردەکانی پێویستی دروست بکات،
بەڵکو زیاتری دەوێت تا بۆ ئەم شوێنەیانەی پێویستە لێیبن بمانبات.
دیاردەی جیهانی ئینترۆپی
واتا گەردەکان هەرمەکانە بڵاودەبنەوە،
لە ناوچە چڕیە بەرزەکان بۆ ناوچە چڕیە نزمەکان دەجوڵێن،
یاخود تەنانەت بۆ گەردی بچووکتر و ئەتۆم دابەش دەبن.
هەربۆیە بە بەردەوامی خانەکان لەسەر ئینترۆپی بەردەوامن
بە بەکارهێنانی وزە تا پارێزگاری لە گەردەکانیان بکەن
لە هەموو پێکهاتە ئاڵۆزەکان
و پێویستە تا فەرمانە زیندەوەرییەکان ڕووبدات.
دابەشبوونی ئەم ڕیزکراوانە کاتێکە کە تەواوی خانە بۆ ئینترۆپی خۆی بە دەستەوە دەدا
کە ئەنجامەکانی کۆتای مردنە.
ئەمە هۆکارێکە زیندەوەرەکان ناتوانن بە ئاسانی پڕشنگی ژیانیان بۆ بگەڕێتەوە.
تازە ئەوان مردوون.
دەتوانین دەست لەسەر سینگی کەسێک دابنێن تا هەناسەی بۆ بگەڕێنینەوە،
بەڵام ئەو باش نابێت
ئەگەر زۆربەی کردارەکانی دیکە لە سوڕی ئامێری هەناسەکە بەژداریان کردبێت
چیتر کاراناکەن.
بەهەمان شێوە، کارەبا لێدانی ئامێری دیفای بەرلەیتەر
دڵە لە کارکەوتووەکە ناخاتەوە کار.
بەڵام خانەکانی ماسولکە هەماهەنکی دەکەن لە ئاسایکردنەوەی لێدانی دڵ
هەربۆیە دەنگی لێدنی دڵێکی ئاسایان دەست دەکەوێتەوە.
ئەمە کەسێک لە مردن ڕزگار دەکات، بەڵام مردوو زیندوو ناکاتەوە،
یاخود دڕندەیەک دووانە بەیەکەوە لە لاشەی مردووەکە.
کەواتە وادەردەکەویت کە هەموو موعجیزە تەندروستی هەمەجۆرەکانمان
دەتوانێت مردن دوابخات یان ڕێگری لێبکات بەڵام ناتوانێت مردوو زیندوو بکاتەوە.
بەڵام بەم شێوەیەش ئاسان نییە
چونکە پێشکەوتنە نەگۆڕەکان لە تەکنەلۆژیا و تەندروستی
گەیشت بە دیاریکردنی نەخۆشیەک وەک لە هۆشچوون،
کە باسی مەرجەکانی گەڕانەوە بۆ ڕەسەنیەت دەکات،
لەسەر خەڵکانێک کە پێشتر بە مردوو هەژمارکراون.
لە داهاتوو، خاڵی نەگەرانەوە لەوانەیە زیاتر باسی لێبکرێت.
هەندێک ئاژەڵ بەوە ناسراون کە زۆر دەژین
یاخود لە هەلومەرجە سەختەکان ڕزگاریان دەبێت
بە هێواشکردنەوەی کردارە زیندەوەریەکانیان
بۆ خاڵیک کە لە ڕاستیدا وەستاون.
و توێژینەوەی ئینتۆ کراێۆنس هیوای هەمان دەست کەوت دەخوازێت
کەسە مردووەکان دەبەستن و دواتر دەیانبوژێنەوە
کاتێک تەکنەلۆژیایی نوێتر دەتوانێت یارمەتیان بدات.
دەبینن، ئەگەر خانەکان ببەسترێن تەنها کەمێک لە گەردە بچووکەکان دەجوڵێن،
و بڵاوەپێکردن بە تەواوەتی دەوەستێت.
تەنانەت ئەگەر هەموو کرداری شانە پڕ لە خانەکانی کەسێک دابەشبووبوون،
لەوانەیە هێشتا بتوانێت بە کۆمەڵێک زۆری نانۆبۆت خۆی لە مردن لابدات،
جوڵاندنی هەموو گەردەکان بۆ شوێنە گونجاوەکانیان،
لە هەمان کاتدا بەATP لە هەموو خانەکان بدات،
بەم هۆکارەی بە ئاسانی لاشەکە لەم شوێنە بەجێڵدراوە هەڵبگیرێتەوە.
هەربۆیە ئەگەر وابیربکەینەوە ژیان وەکو تیشکێکی جادووی نییە،
بەڵام دۆخەکە زۆر ئاڵۆزە، ڕێکخستنی توانای بەردەوامی خودە،
مردن تەنها کرداری بەرزکردنەوەی ئینترۆپییە
کەواتە ئەم هاوسەنگییە ناچالاکە لەناو دەبات.
و لە خاڵێک کەوا بەتەواوەتی کەسێک مردووە
وادەردەکەویت نەگۆڕێکی جێگیر نەبێت،
بەڵام بابەتێکی سادەیە چەندە لەم ئینترۆپیانەمان پێویستە
تا بتوانین لە ژیان بمێنینەوە.