Chúng ta đọc tiểu thuyết với nhiều lý do.
Để giải trí,
để tìm ra hung thủ
để đi đến những hành tinh mới mẻ lạ lẫm,
để được sợ hãi,
để cười,
để khóc
để suy nghĩ
để cảm nhận,
để say mê trong chốc lát và quên đi thực tại chúng ta đang ở đâu.
Vậy còn viết tiểu thuyết thì sao?
Làm sao để bạn thu hút độc giả vào câu chuyện của mình?
Với một cốt truyệt thú vị? Có thể.
Các nhân vật lôi cuốn? Chắc vậy.
Lối viết văn trau chuốt? Có lẽ.
"Đôi chân của Billie là những sợi mì. Chân tóc của cô ấy là những cây kim có độc.
Chiếc lưỡi của cô ấy là một miếng giẻ cứng và đôi mắt cô ấy như những túi thuốc tẩy."
Dòng miêu tả trên có làm bạn cảm thấy buồn nôn như Billie?
Chúng ta hiểu rằng đôi chân của Billie không phải là những sợi mì.
Với Billie, chúng mềm nhũn như những sợi mì được nấu chín.
Đó là một cách so sánh ngụ ý, là một phép ẩn dụ.
Vậy, tại sao không viết đơn giản như thế này?
"Billie cảm thấy buồn nôn và yếu ớt."
Có thể là cách miêu tả thứ hai không sinh động như cách thứ nhất.
Mấu chốt của tiểu thuyết là làm say mê quyến rũ
một ảo ảnh nhất thời rằng bạn đang sống trong thế giới của chính câu chuyện đó.
Tiểu thuyết kích thích các giác quan,
giúp chúng ta tạo ra những bản sao sinh động
về những trải nghiệm của các nhân vật.
Sân khấu và màn ảnh kích thích một vài giác quan của chúng ta một cách trực tiếp
Chúng ta thấy và nghe được sự tương tác giữa các nhân vật và bối cảnh.
Nhưng với một tác phẩm văn xuôi,
tất cả những gì bạn có là những kí tự tĩnh tại trên một nền tương phản.
Nếu thực sự bạn miêu tả một câu chuyện với một ngôn ngữ không cảm xúc,
sức quyến rũ e rằng không đủ mạnh.
Độc giả của bạn sẽ không cảm nhận được mấy ngoài việc giải nghĩa các dòng văn.
Cô ấy sẽ hiểu Billie đang cảm thấy thế nào
nhưng cô ấy sẽ không thể cảm nhận được điều tương tự
Cô ấy vẫn sẽ đọc, không chìm đắm vào trong thế giới của câu chuyện,
khám phá sự thật về cuộc sống của Billie cùng lúc Billie nhận ra điều tương tự.
Tiểu thuyết chơi đùa với các giác quan của chúng ta:
vị giác
khứu giác
xúc giác
thính giác
thị giác
và cảm giác của sự chuyển động.
Nó cũng chơi đùa với khả năng trừu tượng hoá và tạo ra các sự liên kết phức tạp.
Hãy nhìn vào câu sau.
"Thế giới tĩnh lặng như tờ,
ngoại trừ tiếng ầm ầm của cánh buồm và tiếng bóng nước phập phồng dưới thân tàu."
Các từ "tĩnh lặng", "ầm ầm" và "phập phồng"
kích thích thính giác.
Chú ý rằng Buckell không dùng các từ tượng thanh chung chung.
Mỗi từ ông ấy chọn gợi lên một tính chất đặc thù của âm thanh.
Sau đó, như một hoạ sĩ phối các lớp màu
để tạo nên bố cục của một bức vẽ,
ông ấy thêm vào lớp khác, chuyển động, "tiếng ầm ầm của cánh buồm,"
và xúc giác, "tiếng bóng nước phập phồng dưới thân tàu"
Cuối cùng, ông ấy cho chúng ta một ý niệm trừu tượng
bằng cách liên kết từ "tĩnh lặng" với từ "ma quỷ"
Không phải "tĩnh lặng như một con ma,"
nó sẽ tạo một phép so sánh xa vời
giữa người đọc và trải nghiệm của họ.
Thay vào đó, Buckell tạo nên phép ẩn dụ "tĩnh lặng như tờ"
để ngụ ý, hơn là một phép so sánh công khai.
Các nhà văn luôn được bảo phải tránh rập khuôn sáo rỗng
vì người đọc sẽ ít hứng thú với những hình ảnh được sử dụng quá nhiều lần,
ví dụ như "đỏ tựa hoa hồng"
Nhưng khi nói
"Tình yêu...khởi nguồn từ bãi biển."
"Nó bắt đầu từ một ngày khi Jacob thấy Anette trong bộ váy anh đào chín mọng"
và não của họ bị cuốn vào một nhiệm vụ hấp dẫn
để luận ra chiếc váy anh đào chín mọng trông như thế nào.
Bất thình lình, họ cũng trên bãi biển như sắp sa vào lưới tình.
Họ cảm nhận câu chuyện cả bằng bản năng lẫn nhận thức,
gặp gỡ nhà văn giữa một cuộc chơi giàu tưởng tượng
về việc tạo ra một thế giới sinh động đầy các giác quan.
Vì thế khi bạn viết, hãy lựa chọn từ ngữ thật kỹ lượng
để kích thích thính giác, thị giác, vị giác, xúc giác, khứu giác và chuyển động
Sau đó tạo ra những ngụ ý bất ngờ giữa các yếu tố trong câu chuyện,
và cho trí tượng tượng người đọc bay xa.