In de vroege morgen van 2 mei 2000 gebeurde iets
dat een diepgaand gevolg had
op de werking van onze samenleving.
Ironisch: bijna niemand merkte het op.
Het was een stille, niet merkbare verandering,
tenzij je precies wist waar je moest kijken.
Die bewuste morgen gaf VS-president Bill Clinton
opdracht voor het omzetten van een schakelaar
in de om de aarde draaiende satellieten van het Global Positioning System.
Onmiddellijk veranderde in elke gps-ontvanger van burgers wereldwijd
de foutmarge zo groot als een voetbalveld
in een foutmarge zo groot als een kleine kamer.
Deze verandering in meetprecisie
had een groot effect op ons.
Voordat deze schakelaar werd omgezet,
bestonden in auto-navigatiesystemen geen draai-na-draai richtingaanwijzingen,
omdat een gps toen nog niet kon aangeven
in welke wijk je reed, laat staan in welke straat.
Voor geo-positionering is precisie belangrijk,
en die is de afgelopen 10 jaar alleen maar beter geworden.
Met meer basisstations, meer grondstations,
betere ontvangers en betere algoritmes
vertelt gps je niet alleen in welke straat je bent,
maar ook in welk deel van de straat.
Het precisieniveau
gaf ruimte aan vele innovaties.
Velen van jullie zijn naar hier gekomen
met behulp van je TomTom of je smartphone.
Papieren kaarten zijn overbodig geworden.
We bevinden ons aan het begin van een nieuwe revolutie
in de precisie van geo-positionering.
Wat als ik jullie zou vertellen dat de 2-meter positionering
van onze huidige mobieltjes en onze TomToms
lachwekkend is vergeleken met wat mogelijk is?
Het is al enige tijd bekend dat
de draaggolffase van het gps-signaal
in combinatie met een internetverbinding,
de overgang van meterniveau naar centimeterniveau mogelijk maakt.
Zelfs millimeterniveau-positionering kan.
Waarom hebben we deze mogelijkheid niet op onze telefoons?
Ik geloof alleen door een gebrek aan fantasie.
Fabrikanten hebben deze draaggolffasetechniek niet
ingebouwd in hun goedkope gps-chips
omdat ze er niet zeker van zijn wat het publiek zou doen
met geo-positionering die zo precies is,
dat je er de rimpels mee in je handpalm kunt aanwijzen.
Maar jullie en ik, en andere vernieuwers,
zien wel de mogelijkheden van deze volgende stap in precisie.
Stellen jullie zich bijvoorbeeld een augmented-reality-app voor
die een virtuele wereld met millimeterniveauprecisie
over de fysieke wereld heen legt.
Ik zou hier dan een 3D-structuur kunnen bouwen,
op de millimeter nauwkeurig, enkel zichtbaar voor jullie,
of mijn vrienden thuis.
We zijn op zoek naar dit niveau van positionering,
en ik geloof dat binnen een paar jaar
op dit niveau van hyperprecisie
draaggolffase-positionering goedkoop wordt en overal beschikbaar komt.
De gevolgen zullen fantastisch zijn.
De Heilige Graal is natuurlijk de gps-dot.
Herinner je je de film 'De Da Vinci Code'?
Hier zien jullie professor Langdon die een gps-dot onderzoekt
terwijl zijn compagnon hem vertelt dat het een opsporingsapparaat is
met een precisie van dertig centimeter waar ook ter wereld,
maar wij in de echte wereld weten
dat de gps-dot onmogelijk is.
Een gps werkt niet binnenskamers,
en ze maken deze apparatuur niet zo klein,
vooral wanneer deze apparaten hun metingen
over een netwerk moeten sturen.
Nu is het zo dat deze bezwaren een paar jaar geleden
heel terecht waren, maar de wereld is veranderd.
Er is een sterke trend naar miniaturisatie,
naar hogere gevoeligheid. Een paar jaar geleden,
zag een gps-apparaat er nog uit als deze onhandige doos
links van de sleutels.
Vergelijk dit met het apparaat dat een paar maanden geleden is uitgebracht
en wordt verpakt in iets ter grootte van een sleutelhanger
en als jullie kijken naar een 'state of the art'
complete gps-ontvanger, die maar een centimeter
breed is en gevoeliger dan ooit,
dan begrijpen jullie dat de gps-dot spoedig
geen fictie meer zal zijn.
Wat kunnen we doen met een wereld vol gps-dots?
Niet alleen verlies je nooit meer je portemonnee of sleutels,
of je kind wanneer je in Disneyland bent.
Je zal die gps-dots per dozijn kunnen aanschaffen
en op al je waardevolle spullen plakken.
Onlangs kon ik 's ochtends mijn schoenen niet vinden
en als gewoonlijk moest ik mijn vrouw vragen waar ze lagen.
Ik zou mijn vrouw niet meer hoeven lastigvallen voor zoiets onbenulligs.
Ik zou dan aan mijn huis kunnen vragen waar mijn schoenen lagen.
(Gelach)
Degenen onder jullie die naar Gmail zijn overgestapt,
herinneren zich vast hoe verfrissend het was om
e-mail niet meer te hoeven organiseren maar de berichten gewoon te zoeken.
De gps-dot zal hetzelfde doen voor je spullen.
Natuurlijk is er een keerzijde aan de gps-dot.
Ik kreeg een paar maanden geleden
een telefoontje in mijn kantoor.
De vrouw aan de andere kant van de lijn, laten we haar Carol noemen,
was in paniek.
Blijkbaar had een ex-vriend uit Californië
haar in Texas gevonden. HIj volgde haar overal.
Je vraagt je misschien af waarom ze uitgerekend mij belde.
Dat vroeg ik me ook af.
Er bleek een technisch kantje te zitten aan de zaak van Carol.
Telkens haar ex-vriend kwam opdagen,
op de meest onwaarschijnlijke tijden en de meest onwaarschijnlijke locaties,
had hij een open laptop bij.
Geleidelijk realiseerde Carol zich dat hij een
gps-opsporingsapparaat in haar auto had geplaatst.
Daarom vroeg ze mijn hulp om het apparaat uit te schakelen.
"Ik zou naar een goede automonteur gaan
en vragen of hij je auto wil onderzoeken", zei ik.
"Dat heb ik al gedaan", vertelde ze.
"Hij zag niks bijzonders
en hij zei dat hij de auto helemaal uit elkaar zou moeten halen."
"Oké, dan ga je beter naar de politie", zei ik.
"Dat heb ik al gedaan", antwoordde ze.
"Ze zijn er niet zeker van dat mijn geval ernstig genoeg is,
en bovendien zijn ze technisch niet in staat om het apparaat te vinden."
"Dan kun je naar de FBI gaan."
"Met hen heb ik ook gesproken, en hetzelfde verhaal."
We bespraken de mogelijkheid dat ze naar mijn laboratorium zou komen
om haar auto op radiosignalen te onderzoeken.
Ik was er niet zeker van of dat iets zou opleveren,
omdat sommige apparaten zo zijn ingesteld
dat ze alleen uitzenden in een veilige zone
of wanneer de auto rijdt.
Daar stonden we dan.
Carol is niet de eerste, en zeker niet de laatste,
die zich in zo'n beangstigende en
zorgwekkende situatie bevindt, veroorzaakt door een gps-volgsysteem.
Ik bekeek haar zaak diepgaander en
ontdekte tot mijn verrassing dat het niet helemaal onwettig is
om een volgsysteem in iemands auto te plaatsen.
Vorige maand besliste het Hooggerechtshof dat een politieman
een vergunning moet hebben als hij voor langere tijd een volgsysteem wil gebruiken,
maar de wet is onduidelijk over burgers.
We moeten ons niet alleen zorgen maken om Big Brother,
maar ook om Big Neighbour [Buurman]. (Gelach)
Carol had nog een alternatief kunnen kiezen,
een erg effectief hulpmiddel: de Wave Bubble.
Dit is een open-source gps-storingsapparaat,
ontwikkeld door Limor Fried,
een masterstudent aan het MIT. Ze noemt het
een tool voor het heroveren van onze persoonlijke ruimte.
Het omzetten van een schakelaar maakt een bubbel om je heen
waarbinnen gps-signalen niet doordringen.
Ze worden uitgefilterd door de bubbel.
Limor ontwierp dit apparaat, omdat zij zich, net als Carol,
bedreigd voelde door gps-volgsystemen.
Daarna plaatste ze haar ontwerp op het web.
Als je geen tijd hebt om je eigen apparaat te bouwen,
dan kun je er een kopen.
Chinese fabrikanten verkopen nu duizenden
bijna identieke apparaten op het internet.
Mogelijk vinden jullie die Wave Bubble een leuk idee.
Ik wil er een hebben voor als iemand ooit een volgsysteem in mijn auto plaatst.
Je moet wel beseffen dat dit onwettig is
in de Verenigde Staten.
Waarom?
Omdat het helemaal geen bubbel is.
Ze stoort signalen en stopt niet aan de rand
van je persoonlijke ruimte of aan de buitenkant van je auto.
Ze verstoort onschuldige gps-ontvangers kilometers om je heen. (Gelach)
Als je Carol of Limor bent
of iemand die zich bedreigd voelt door een gps-volgsysteem,
dan voelt het oké om de Wave Bubble aan te zetten
maar de gevolgen kunnen werkelijk rampzalig zijn.
Stel dat je kapitein bent op een cruiseschip
dat zich een weg baant door een dikke mist
en sommige passagiers achterin het schip zetten een Wave Bubble aan.
Ineens wordt je gps-scherm zwart
en zijn er alleen nog jij en de mist
en wat je misschien nog van de radar kunt aflezen.
Als je tenminste nog weet hoe je die moet bedienen.
De vuurtorens worden niet meer onderhouden,
en LORAN, het enige backupsysteem voor gps,
werd vorig jaar stopgezet.
Onze moderne samenleving heeft een bijzondere relatie met gps.
We vertrouwen er bijna blind op.
Het is diep geworteld in onze systemen en infrastructuur.
Sommigen noemen het de onzichtbare toepassing.
Het aanzetten van een Wave Bubble veroorzaakt niet alleen ongemak.
Het kan dodelijk zijn.
Maar er blijkt voor het beschermen van je privacy
en ten koste van algemene gps-betrouwbaarheid,
nog iets krachtigers te bestaan
dat zelfs nog meer ontwrichtend is dan een Wave Bubble.
Dat systeem heet de gps-spoofer.
Het idee achter de gps-spoofer is simpel.
In plaats van het verstoren van gps-signalen, boots je ze na.
Je imiteert de signalen en als je dat goed doet
dan weet het apparaat dat je aanvalt niet eens dat het wordt gespooft.
Ik vertel jullie hoe het werkt.
In elke gps-ontvanger zit een piek
die correspondeert met de authentieke signalen.
Deze drie rode stippen staan voor de volgpunten
die proberen zich te centreren op die piek.
Maar als je een vals gps-signaal zendt
dan verschijnt er een andere piek. Als je deze twee signalen perfect
op elkaar kunt leggen dan kunnen de volgpunten het verschil niet meer vaststellen.
Ze worden gekaapt door het sterkere namaaksignaal.
De oorspronkelijke piek wordt weggedrukt.
Op dat moment is het 'game over'.
De valse signalen besturen dan de gps-ontvanger.
Is dit echt mogelijk?
Kan iemand werkelijk de timing
en positionering van een gps-ontvanger manipuleren,
zomaar, met een spoofer?
Het korte antwoord is: ja.
De sleutel is dat civiele gps-signalen
volledig open zijn.
Er is geen encryptie. Ze hebben geen authenticatie.
Ze zijn volledig open en kwetsbaar voor een spoofingaanval.
Tot zeer kort geleden
maakte niemand zich zorgen om gps-spoofers.
Men dacht dat dit voor een hacker te ingewikkeld
of te duur zou zijn om te bouwen.
Ik en een schoolvriend
zagen het anders.
Wij wisten dat het niet zo heel moeilijk was,
en we wilden de eersten zijn die er eentje bouwden
om zo het probleem voor te zijn
en te helpen tegen gps-spoofing.
Ik herinner me nog levendig de week dat het lukte.
We bouwden het bij mij thuis - wat betekent dat
ik wat extra hulp kreeg van mijn zoon Ramon van drie.
Dit is Ramon - (Gelach)
- die wat extra aandacht wil van papa.
We begonnen met een warboel van kabels
en computers, maar we kregen het toch
verpakt in een kleine doos.
Het Frankensteinmoment,
toen de spoofer eindelijk tot leven kwam
en ik een glimp opving van zijn afschuwelijke mogelijkheden,
kwam laat op een avond toen ik de spoofer testte
met mijn iPhone.
Ik toon jullie wat materiaal van dat
allereerste experiment.
Ik vertrouwde dit kleine blauwe stipje
met zijn vertrouwenwekkende halo volledig.
Het leek of ze tegen me spraken.
Alsof ze zeiden: "Hier ben je, hier ben je." (Gelach)
En: "Je kunt ons vertrouwen."
Er scheelde iets aan de wereld.
Het was bijna een gevoel van verraad,
toen dat kleine blauwe stipje startte bij mijn huis,
snel richting noorden ging
en mij achterliet. Ik bewoog niet.
In die kleine bewegende stip
zag ik het potentieel voor chaos.
Ik zag vliegtuigen en boten van hun route afwijken,
met een kapitein die veel te laat merkt dat er iets verkeerd was.
Ik zag een van een gps afgeleid tijdsignaal
van de New York Stock Exchange
gemanipuleerd door hackers.
Je kunt je nauwelijks voorstellen
wat voor verwoesting je kunt veroorzaken
als je met een gps-spoofer weet om te gaan.
Er is niettemin één geruststellende eigenschap
aan de gps-spoofer.
Het is het ultieme wapen tegen een invasie van gps-dots.
Stel dat je gevolgd wordt.
In dat geval kan je de volger voor de gek houden
en doen alsof je op je werk bent terwijl je feitelijk met vakantie bent.
Of, in het geval Carol, je ex-vriend naar een
lege parkeerplaats lokken
waar de politie hem opwacht.
Wat mij fascineert is het dreigende conflict
tussen privacy aan de ene kant
en de noodzaak van een schoon radiospectrum aan de andere kant.
We kunnen gps-storingsapparatuur en spoofers niet tolereren,
maar gegeven het gebrek aan effectieve wettige middelen
die onze privacy beschermen tegen de gps-dot,
kun je mensen niet echt kwalijk nemen dat ze ze
willen gebruiken.
Ik hoop dat we in staat zullen zijn om dit
conflict op te lossen met een
nieuwe technologie.
Houd je ondertussen maar vast
want het gaat echt interessant worden.
Binnen een paar jaar
zullen velen van jullie de trotse eigenaar zijn van een gps-dot.
Misschien wel een hele zak vol.
Je raakt nooit meer je spullen kwijt.
De gps-dot gaat je leven wezenlijk reorganiseren.
Maar zal je de verleiding kunnen weerstaan
om je medemens te volgen?
Of zal je de verleiding kunnen weerstaan
om een gps-spoofer of een Wave Bubble aan te zetten
om je eigen privacy te beschermen?
Zoals zo vaak zien we net achter de horizon
belofte en gevaar.
Ik ben heel benieuwd waar dit ons brengt.
Bedankt voor jullie aandacht. (Applaus)