Cảm ơn.
Tôi chỉ có 18 phút để giải thích
điều diễn ra trong nhiều giờ, nhiều ngày,
tốt nhất là nên bắt đầu thôi.
Hãy bắt đầu bằng một đoạn phim từ Listening's Post của Al Jazeera.
Richard Gizbert: Na Uy là đất nước có khá ít sự phủ sóng truyền thông.
Thậm chí, cuộc bầu cử tuần rồi cũng trôi qua một cách lặng lẽ.
Và quả là truyền thông của Nauy nên được tóm lại là:
chẳng quá gay cấn.
Cách đây vài năm,
Kênh truyền hình quốc gia Na Uy - NRK
quyết định sẽ tường thuật trực tiếp một chuyến tàu dài 7 tiếng -
chỉ đơn giản là 7 tiếng ghi hình
một đoàn tàu chạy trên đường ray.
Theo ghi nhận, có hơn 1 triệu người Na Uy yêu thích chương trình đó.
Thế là một loại chương trình thực tế mới ra đời,
đi ngược lại tất cả những nguyên tắc về chương trình truyền hình.
Không cốt truyện, không kịch bản,
không kịch tích, không cao trào,
và nó được gọi là Slow TV (Truyền hình Chậm).
Hai tháng trước,
người dân Na Uy đã theo dõi một chuyến hải trình dọc bờ biển,
ở đó, sương mù dày đặc che phủ bờ biển.
Các nhân viên ở Đài Truyền hình Quốc gia Na Uy
đang cân nhắc về việc phát sóng chương trình đêm đan lát trên toàn quốc.
Khi mới nhìn vào, nó có vẻ rất nhám chán,
bởi vì đúng là như vậy
nhưng thử nghiệm này có điều gì đó
thu hút người dân.
Chúng tôi gửi tới Oslo chương trình Listening's Post của Marcela Pizarro
để xem nó thế nào nhưng trước hết, cảnh báo:
Khán giả có thể sẽ thấy một số hình ảnh trong phóng sự là rất buồn chán.
(Cười)
Thomas Hellum: Rồi sau đó là câu chuyện dài tám phút trên Al Jazeera
về một số chương trình truyền hình kì cục ở nước Na Uy nhỏ bé.
Al Jazeera. CNN. Chúng tôi làm điều đó như thế nào?
Quay lại năm 2009,
khi một đồng nghiệp của tôi nảy ra một ý tưởng tuyệt vời.
Ý tưởng của anh đến từ đâu?
Phòng ăn trưa.
Anh ấy nói, tại sao không làm một chương trình phát thanh
đánh dấu ngày quân Đức chiếm đóng Na Uy vào năm 1940.
Kể lại câu chuyện vào đúng thời điểm trong đêm.
Chà. Ý tưởng tuyệt diệu, chỉ có điều
đó là thời điểm vài tuần trước khi cuộc xâm chiếm diễn ra.
Thế là, chúng tôi ngồi lại phòng ăn trưa và bàn luận.
Loại chuyện nào khác có thể kể với diễn tiến câu chuyện?
Điều gì khác có thể diễn ra trong một thời gian thật dài?
Vậy là một người trong chúng tôi nghĩ tới tàu hỏa.
Đường sắt Bergen kỷ niệm 100 năm thành lập vào năm đó.
Chuyến tàu chạy từ phía tây Na Uy đến phía đông Na Uy,
và thời gian tàu chạy kéo dài chính xác như cách đây 40 năm,
hơn bảy tiếng đồng hồ. (Cười)
Chúng tôi tìm gặp biên tập thường trú tại Oslo, và nói rằng
chúng tôi muốn làm phim tài liệu về chuyến tàu Bergen Railway
và muốn ghi hình toàn bộ hành trình,
câu trả lời là:
"Vâng, thế chương trình sẽ kéo dài bao lâu?"
"Ồ", chúng tôi nói "toàn bộ hành trình"
"Ý chúng tôi là chương trình cơ"
Rồi cứ thế, nói đi nói lại.
May thay, họ gặp chúng tôi với những nụ cười rất rất sảng khoái,
vào một ngày nắng ráo tháng Chín,
chúng tôi bắt đầu chương trình như dự kiến sẽ kéo dài bảy tiếng bốn phút.
Trong thực tế, hóa ra nó kéo dài bảy tiếng 14 phút
do sự cố tín hiệu ở ga cuối cùng.
Chúng tôi có bốn máy quay,
ba máy chĩa ra ngoài quay cảnh thiên nhiên xinh đẹp.
Một số đoạn phỏng vấn hành khách, một số đoạn đưa thông tin.
(Video) Thông báo: Đoàn tàu sắp vào Ga Haugastøl
TH: Đó là toàn bộ nội dung,
nhưng tất nhiên,
160 đoạn đường hầm cũng đem đến cơ hội chiếu lại vài thước phim tư liệu.
Bình luận viên: Một chút lả lơi trong khi chờ tiêu hóa thức ăn.
Phong cảnh đồi núi cuối cùng trước khi đến đích hành trình.
Chúng ta đi qua Ga Mjølfjell.
Và lại một đường hầm mới.
(Cười)
TH: Tới đó thì chúng tôi nghĩ, tuyệt ta có một chương trình thật tuyệt.
Nó phù hợp với 2000 người sưu tập tàu hỏa ở Na Uy.
Chúng tôi lên sóng vào tháng 11 năm 2009.
Thế mà không, nó còn hấp dẫn hơn thế nữa.
Đây là năm kênh ti vi lớn nhất ở Na Uy vào một ngày thứ Sáu thông thường,
và nếu bạn nhìn vào kênh NRK2 ở đây,
hãy xem điều gì xảy ra khi họ phát chương trình Bergen Railway:
1,2 triệu người Na Uy đã xem một phần của chương trình này.
(Vỗ tay)
Một điều thú vị nữa là:
Người dẫn chương trình ở kênh chính,
sau khi cung cấp tin tức cho chúng tôi,
đã nói: "Và trên kênh thứ hai của chúng ta,
đoàn tàu hiện đang tiến gần tới Ga Myrdal."
Hàng nghìn người đã nhảy lên chuyến tàu đó
chuyển qua kênh của thứ hai để xem chúng tôi. (Cười)
Đây cũng là một thành công lớn xét về khía cạnh truyền thông xã hội.
Thật tuyệt vời khi được thấy hàng nghìn người sử dụng Facebook và Twitter
nói về cùng một điều,
bàn tán với nhau như thể họ đã cùng nhau đi chung một chuyến tàu.
Tôi đặc biệt thích vị khán giả này. Một ông cụ 76 tuổi.
Ông đã xem toàn bộ chương trình,
ở ga cuối, ông đứng dậy, cầm lấy cái mà ông tưởng là hành lý của mình,
và cụng đầu vào thanh treo rèm,
rồi nhận ra mình đang ở trong phòng khách nhà mình.
(Vỗ tay)
Đó quả là một chương trình truyền hình sống động.
Bốn trăm ba mươi sáu phút, từng phút một trong một đêm thứ Sáu,
trong đềm đầu tiên đó,
tin đầu tiên từ Twitter viết rằng: Có gì phải sợ nữa?
Tại sao phải dừng lại ở 436 khi có thể kéo dài nó hơn nữa,
tới 8040 phút, phút từng phút,
làm một chuyến hành trình biểu tượng ở Na Uy,
chuyến hành trình ven biển Hurtigruten từ Bergen đến Kirkenes,
gần 3000 ki-lô-mét, vượt qua gần hết chiều dài bờ biển.
Nó có 120 năm lịch sử hết sức thú vị,
thật sự đã là một phần trong cuộc sống ở dọc bờ biển này.
Thế là chỉ một tuần sau chuyến tàu Bergen Railway,
chúng tôi gọi điện cho công ty Hurtigruten
để lên kế hoạch cho chương trình tiếp theo.
Chúng tôi muốn làm điều gì đó khác biệt.
Bergen Railway là một chương trình được ghi lại.
Khi ngồi lại trong phòng biên tập,
chúng tôi xem bức ảnh này -- đó là Ga Al --
chúng tôi thấy nhà báo này.
Chúng tôi đã gọi nói chuyện với anh ấy,
khi tàu chúng tôi rời nhà ga,
anh ấy đã chụp hình chúng tôi và vẫy tay vào máy quay,
chúng tôi nghĩ:
Sẽ ra sao nếu nhiều người biết chúng tôi phát hình trực tiếp?
Liệu sẽ có nhiều người đến?
Mọi chuyện sẽ như thế nào nhỉ?
Rồi chúng tôi quyết định chương trình tiếp theo sẽ được phát trực tiếp.
Chúng tôi muốn hình của mình ở vịnh hẹp xuất hiện cùng lúc trên màn hình TV.
Đây không phải là lần đầu tiên đài NRK phát sóng về một chuyến tàu thủy.
Quay trở lại năm 1964,
khi đó những người phụ trách đóng bộ và cà vạt,
đài NRK đã cho hết toàn bộ thiết bị để phát sóng trực tiếp một chuyến tàu,
200 mét sau khi rời bến gửi tín hiệu trở lại,
còn ở trong phòng kỹ thuật, họ nói chuyện với các nhân viên kỹ thuật
ở trên boong tàu, họ đã có màn thư giãn tuyệt diệu.
Hành trình trên tàu thủy không phải là điều chưa từng có.
Nhưng năm ngày rưỡi liên tục, trực tiếp, chúng tôi cần được giúp đỡ.
Và chúng tôi hỏi các khán giả, các bạn muốn xem gì?
Các bạn muốn chúng tôi ghi lại điều gì? Các bạn muốn nó sẽ ra sao?
Các bạn có muốn một trang web? Các bạn muốn cho gì lên đó?
Chúng tôi nhận được một vài câu trả lời,
họ đã giúp đỡ chúng tôi rất nhiều trong việc xây dựng chương trình.
Tháng Sáu năm 2011,
23 người chúng tôi đã lên chuyến tàu dọc bờ biển Hurtigruten
rồi khởi hành.
(Nhạc)
Tôi có rất nhiều ký ức sâu đậm trong thời gian đó,
tất cả là về con người.
Như người đàn ông này,
anh ấy là trưởng nhóm nghiên cứu ở trường đại học Tromsø.
(Cười)
Tôi sẽ cho bạn xem một mẩu trang phục,
cái này đây.
Một kỷ niệm khó quên.
Nó thuộc về một anh chàng tên là Erik Hansen.
Những người như hai người này đã theo sát chương trình của chúng tôi
cùng với hàng nghìn người khác dọc suốt hành trình
chính họ đã làm nên diện mạo của chương trình.
Họ đã tạo nên những câu chuyện.
Đây là Karl. Cậu bé học lớp chín.
Giấy viết: "Cháu sẽ bị muộn học một chút vào ngày mai"
Cậu lẽ ra phải đến trường lúc 8 giờ sáng.
Cậu đến lúc 9 giờ sáng nhưng không nhận được thông báo của giáo viên
vì giáo viên của cậu cũng bận xem chương trình.
(Cười)
Chúng tôi đã làm điều này như thế nào?
Vâng, chúng tôi dùng một phòng họp trên chuyến tàu Hurtigruten.
Biến nó thành một phòng điều hành hoàn chỉnh.
Làm cho mọi thứ hoạt động, dĩ nhiên rồi,
sau đó, chúng tôi mang theo 11 máy quay.
Đây là một trong số đó.
Đây là bản nháp của tôi vẽ từ tháng Hai,
khi đưa hình nháp này cho dân chuyên nghiệp
ở đài truyền hình Na Uy NRK,
bạn sẽ nhận lại được những thứ tuyệt đỉnh,
những giải pháp thật sự sáng tạo.
(Video) Bình luận viên: Cho nó chạy lên chạy xuống.
Nó là cái máy khoan quan trọng nhất ở Na Uy.
Nó điều chỉnh độ cao của bệ đỡ máy quay trong các sản phẩm trực tiếp của NRK,
một trong các máy quay ghi lại những hình ảnh tuyệt diệu
từ tàu MS Nord-Norge.
8 dây cáp giữ cho máy quay ổn định.
Quay phim: Việc của tôi là tìm ra các giải pháp cho máy quay phim.
Chúng chỉ là các công cụ được dùng trong các hoàn cảnh khác nhau.
TH: Một chiếc máy quay nữa. Nó thường được dùng trong thể thao.
Nó được chế tạo để quay cận diện người dân
từ khoảng cách 100 ki-lô-mét,
như hình này. (Cười)
Mọi người đã gọi và hỏi thăm tình hình của anh chàng này.
Anh ấy ổn. Mọi thứ đều tốt cả.
Chúng tôi cũng có thể ghi hình những người vẫy tay,
những con người dọc hành trình, hàng nghìn người,
họ đều cầm điện thoại trong tay.
Khi bạn quay hình họ, họ hiểu ngay:
"Bố ơi, ta đang trên ti vi đây" rồi họ bắt đầu vẫy tay lại.
Quả là chương trình vẫy tay trong năm ngày rưỡi,
mọi người cảm thấy vô cùng hạnh phúc
khi có thể gửi những tin nhắn nồng ấm đến những người thân yêu của mình.
Đó là một thành công to lớn trên lĩnh vực truyền thông xã hội.
Vào ngày cuối cùng, chúng tôi gặp Hoàng hậu Na Uy,
và Twitter đã không kham nổi lượng truy cập.
Trên trang web, chúng tôi cũng
trong suốt tuần này, đưa lên hơn video của 100 năm lịch sử
tới 148 quốc gia,
trang web vẫn còn đó và sẽ còn đó mãi mãi
bởi Hurtigruten đã được lựa chọn
là một phần của hồ sơ danh sách di sản UNESCO của Na Uy.
Nó cũng nằm trong Sách kỷ lục thế giới Guinness
với danh hiệu bộ phim tài liệu dài nhất từng có.
(Vỗ tay)
Xin cảm ơn.
Nó đúng là một chương trình dài,
một vài người chỉ xem một phần, như ngài Thủ tướng.
Một vài người xem nhiều hơn một chút.
Dòng chữ viết "Tôi chưa hề lên giường trong năm ngày liền".
Ông cụ đã 82 tuổi và hầu như ngủ rất ít.
Ông xem liên tục bởi vì biết đâu có gì xảy ra,
mặc dù có thể là không. (Cười)
Đây là số người xem suốt hành trình.
Bạn có thể thấy vịnh Trollford nổi tiếng,
một ngày sau đó, lượng người xem cao nhất từng có của NRK2.
Theo dõi bốn kênh truyền hình lớn nhất ở Na Uy trong tháng Sáu năm 2001,
chúng trông như thế này,
là nhà sản xuất truyền hình, thật vui khi đưa được
Hurtigruten lên vị trí dẫn đầu.
Và đây:
3,2 triệu người Na Uy xem một phần của chương trình này,
chúng ta chỉ có 5 triệu người ở đây.
Ngay cả hành khách trên chuyến tàu Hurtigruten -
(Cười)
cũng lựa chọn xem ti vi thay vì quay một góc 90 độ
để nhìn ra ngoài cửa sổ.
Chúng tôi đã trở thành một phần trong phòng khách của mọi nhà
với chương trình ti vi kì cục này,
với âm nhạc, thiên nhiên, con người.
Và bây giờ, Slow TV đã trở thành một từ "hot",
chúng tôi bắt đầu tìm kiếm những ý tưởng khác,
để có thể làm Slow TV tiếp theo.
Chúng tôi có thể chọn một thứ dài rồi làm thành chủ đề,
như chuyến tàu hỏa và tàu thủy Hurtigruten,
hoặc chọn một chủ đề rồi kéo dài nó ra.
Dự án gần đây nhất, một chương trình camera giấu kín
theo dõi những chú chim 14 tiếng trên màn hình vô tuyến,
thực ra là 87 ngày trên trang web.
Chúng tôi đã làm chương trình trực tiếp 18 tiếng về câu cá hồi.
Thực tế là phải mất ba tiếng mới bắt được con cá đầu tiên,
chậm thật.
Chúng tôi cũng làm hành trình chèo thuyền 12 tiếng qua Kênh Telemark xinh đẹp,
và làm một chuyến tàu khác với đường sắt phía bắc,
và vì không thể làm trực tiếp, chúng tôi đã ghi hình qua bốn mùa
để khán giả có thể thấy những trải nghiệm khác nhau trên đường.
Dự án tiếp theo của chúng tôi đã thu hút sự chú ý từ bên ngoài Na Uy.
Đây là từ Colbert Report trên kênh Comedy Central.
(Video) Stephen Colbert: Tôi đã chú ý tới một chương trình rất nổi tiếng ở Na Uy
có tên gọi "Đêm đốt củi trên toàn quốc"
trong đó, hầu hết người ta mặc áo rét nói chuyện và chặt củi ở trong rừng,
sau đó là tám tiếng ngọn lửa được đốt trong lò (Cười)
Nó đã hạ bệ các chương trình nổi tiếng khác của Na Uy
như "Bạn nghĩ là mình có thể ngồi xem sơn khô"
và "Cuộc đua kỳ thú trên núi băng"
gần 20 phần trăm dân số Na Uy xem chương trình này,
20 phần trăm.
TH: Đấy, khi mà đốt lửa và chặt củi có thể trở nên hay ho đến thế,
tại sao đan lát lại không?
Thế là chương trình tiếp theo,
chúng tôi đã ghi hình trực tiếp hơn 8 tiếng từ con cừu tới cái áo len.
Jimmy Kimmel trên chương trình ABC anh ấy rất thích nó
(Nhạc)
(Video) Jimmy Kimmel: Ngay cả những người trong chương trình cũng lăn ra ngủ,
cuối cùng, những người đan len đều thất bại trong việc phá kỷ lục thế giới.
nhưng hãy nhớ một câu ngạn ngữ Na Uy
rằng thắng hay thua đều không quan trọng,
thật tình không có gì quan trọng cả, ai rồi cũng phải chết.
(Cười)
TH: Đúng vậy. Thế tại sao chương trình này lại nổi bật?
Nó khác biệt hoàn toàn với những chương trình truyền hình khác.
Chúng tôi đưa khán giả lên một hành trình thực sự xảy ra trong thực tế,
và họ có cảm giác mình thật sự ở đó,
cùng ở trên tàu hỏa, trên thuyền, hay đan lát với nhau,
tôi nghĩ, lý do họ cảm thấy như vậy
là vì chúng tôi không chỉnh sửa dòng thời gian.
Chúng tôi đi theo trình tự thời gian thật,
điều quan trọng nữa, những gì chúng tôi muốn truyền tải trong Slow TV
là điều gì đó liên kết tất cả chúng ta, liên kết khán giả.
Và ở một mức độ nào đó, xuất phát từ văn hóa của chúng ta.
Đây là hình ảnh từ mùa hè năm ngoái
khi chúng tôi du lịch dọc bờ biển một lần nữa trong bảy tuần.
Tất nhiên là phải chuẩn bị rất nhiều việc điều phối.
Đây là kế hoạch làm việc của 150 người vào hè năm ngoái,
nhưng quan trọng hơn là những gì bạn không lên kế hoạch.
Bạn không thể lên kế hoạch cho những gì sẽ diễn ra.
Bạn chỉ việc mang theo máy quay.
Giống như một sự kiện thể thao sẵn sàng xem điều gì xảy ra kế tiếp.
Đây chính là toàn bộ trình tự thực hiện
cho Hurtigruten, trong 134 giờ vỏn vẹn trên một trang giấy.
Chúng tôi không biết gì hơn khi rời Bergen.
Bạn để cho khán giả tự viết nên những câu chuyện của riêng họ,
Tôi sẽ cho bạn một ví dụ, đây là cảnh từ mùa hè năm ngoái,
với tư cách là một nhà sản xuất,
đây là một hình ảnh đẹp, và bạn có thể chuyển sang cảnh tiếp theo.
Nhưng đây là Slow TV,
nên bạn phải giữ hình đó tới khi bắt đầu cảm thấy nôn nao trong bụng,
rồi lại cố nhín thêm chút nữa, và khi giữ nó lâu như vậy,
tôi cam chắc rằng vài bạn giờ đã chú ý đến con bò.
Vài người để ý đến lá cờ.
Một vài người bắt đầu tự hỏi, người nông dân có nhà không?
Anh ta đi đâu rồi? Có ai trông chừng bò không?
Con bò đó đi đâu thế?
Ý của tôi là càng nhìn lâu vào hình ảnh
và giữ như thế trong 10 phút,
bạn sẽ bắt đầu tự tạo ra câu chuyện riêng trong đầu.
Đó là Slow TV.
Với chúng tôi Slow TV là cách hay để kể một câu chuyện trên ti vi.
Chúng tôi nghĩ mình có thể tiếp tục làm việc đó,
không quá thường xuyên, một hay hai lần trong năm,
để tiếp tục tạo cảm giác đó là một sự kiện,
và chúng tôi cho rằng ý tưởng thú vị của một Slow TV
là khi mọi người nói rằng:
"Thôi nào! Anh không thể đưa thứ đó lên truyền hình được đâu"
Khi mọi người cười, đó có thể là một ý tưởng chậm hay ho
vì sau hết, cuộc sống chỉ thú vị khi có một chút kì cục.
Xin cảm ơn.
(Vỗ tay)