Xin chào, tên tôi là Tiến sỹ Scott E. Page. Tôi hiện là giáo sư nghiên cứu về các hệ thống phức hợp,
khoa học chính trị và kinh tế tại Đại học Michigan, Ann Arbor. Và tôi muốn
chào mừng bạn đến với khóa học online miễn phí có tên Model Thinking. Trong buổi học mở đầu
này, trước hết tôi chú trọng 4 việc. Việc đầu tiên tôi là tôi muốn
giải thích cho bạn tại sao, cá nhân tôi lại cho rằng, thật sự là rất quan trọng
và thú vị khi tham gia một khóa học về mô hình. Thứ hai là tôi muốn
giới thiệu tổng quan về cấu trúc khóa học. Những gì chúng ta sẽ tìm hiểu,
một chút thôi, và những điều đó sẽ được cấu trúc như thế nào. Việc thứ ba là, tôi sẽ nói
một sơ qua về một khóa học online. Trước đây, tôi chưa bao giờ dạy một khóa học online
nào cả, và bạn có thể cũng chưa bao giờ tham gia 1 khóa học như thế. Vì vậy, hãy nói một chút về vệc
cấu trúc khóa học sẽ như thế nào, khóa học sẽ bắt đầu ra sao, những gì được trình bày trên trang web
hoặc đại loại thế. Và điều cuối cùng, tôi sẽ nói, về việc
tôi sẽ tổ chức mỗi một bài học cụ thể như thế nào. Mỗi bài học sẽ tập trung vào một mô hình riêng hoặc
một nhóm mô hình. Tôi muốn giúp bạn cảm nhận một cách chính xác việc chúng ta sẽ
tìm hiểu những mô hình đó như thế nào, phân tích chúng, và suy ngẫm về chúng. Bạn hình dung ra chứ? Vậy hãy bắt đầu.
Về lí do đầu tiên, tôi nghĩ thế này. Để trở thành một công dân thông minh của thế giới,
tôi cho rằng bạn cần phải hiểu được các mô hình. Tại sao lại thế?
Ví dụ, khi xét đến giáo dục khai phóng, tôi nghĩ rằng một số người trong chúng ta
thường sẽ nghĩ đến những quyển sách kinh điển, những giá sách trải dài với những cuốn sách mà
tất cả mọi người đều biết đến. Và vào lúc mà những cuốn sách tuyệt vời đó được tạo ra,
tôi sẽ nói về điều này trong những bài học sắp tới, phần lớn tri thức của loài người
không chứa mô hình trong đó. Mô hình là một hiện tượng khá mới mẻ. Vì thế, nếu như
bạn tìm hiểu về chúng, thì dù bạn xuất phát từ ngành nhân chủng học cho tới động vật học
hay bất cứ ngành nào. Khi vào đại học, bạn sẽ phát hiện ra là, trời ơi, mình đang học
về các mô hình trong khóa học này. Và chúng ta sẽ nói thêm một chút, về một số lí do tại sao
chúng ta lại sử dụng mô hình. Mô hình ở khắp mọi nơi. Và do đó, để tham gia
vào một cuộc tranh luận trong thời đại ngày nay, việc bạn cần phải sử dụng và hiểu được
các mô hình là rất quan trọng. Lí do thứ 2, lí do mà các mô hình có mặt khắp mọi nơi,
từ nhân chủng học cho tới động vật học là, các mô hình rất hữu ích.
Chúng giúp chúng ta trở thành những người tư duy tốt và rõ ràng hơn. Bất cứ khi nào, nếu một ai đó đã từng tham gia một cuộc đua ngựa
thì xét trên việc lập mô hình, sẽ có những người sử dụng mô hình để đưa ra quyết định, và cũng có
những người khác không sử dụng, và kết quả là nhóm người đã sử dụng mô hình lại thực hiện tốt hơn.
Như vậy, mô hình giúp bạn trở thành một người tư duy tốt hơn. Lí do là vì chúng loại bỏ
sự thiếu nhất quán về mặt logic. Chúng là điểm tựa. Chúng ta đôi khi khá thiếu suy xét,nghĩ ra những điều ngốc nghếch, không thể nghĩ một cách logic xuyên suốt từ đầu đến cuối.
nghĩ ra những điều ngốc nghếch, không thể nghĩ một cách logic xuyên suốt từ đầu đến cuối.
Mô hình, trong một chứng mực nhỏ, ràng buộc chúng ta vào một định hướng cụ thể nào đó. Và nhờ làm như vậy,
chúng ta suy nghĩ tốt hơn, về những gì chúng ta làm. Lí do thứ 3 là để sử dụng và
hiểu về dữ liệu. Thế giới bên ngoài có rất nhiều dữ liệu, đúng không? Khi tôi bắt đầu trở thành một nhà khoa học xã hội, cần phải có một sự nỗ lực thật sự cho ai đó để
một nhà khoa học xã hội, cần phải có một sự nỗ lực thật sự cho ai đó để
nắm bắt một tập dữ liệu. Ngày nay, có đến cả tấn dữ liệu như thế. Tôi coi đó là một luồng dữ liệu,
nhưng bạn tôi, những nhà khoa học về máy tính,họ gọi nó là búi dữ liệu, bởi vì .
nó thô sơ và hỗn tạpDo đó, mô hình, chúng
sẽ nhận các dữ liệu đó, cấu trúc chúng lại thành thông tin, và sau đó
chuyển thông tin đó thành tri thức. Và như vậy, nếu không có mô hình, tất cả những gì chúng ta có là
cả một loạt số liệu đơn thuần. Với mô hình, chúng ta thực sự lấy được thông tin và
tri thức, và cuối cùng thậm chí là sự khôn ngoan. Ít nhất, chúng ta có thể hi vọng, đúng không nhỉ?
Lí do thứ 4, ý cuối cùng trong mục những lí do chính. Và cũng nhân đây, tôi dự định rằng
trong bốn bài học tới, tôi sẽ tìm hiểu qua và xem xét mỗi một trong
số 4 lí do sâu hơn. Tuy nhiên hện tại thì tôi chỉ muốn nêu chúng ra ở đâyở bài giảng đầu tiên
. Vậy, lí do thứ 4: là để quyết định, vạch chiến lược, và thiết kế.
Khi bạn muốn tạo một quyết định thì dù
bạn là tổng thống Mỹ hoặc bạn đang điều hành Hội Phụ Huynh ở địa phương bạn
đi chăng nữa thì cũng sẽ rất hữu dụng nếu xây dựng hoặc cấu trúc các thông tin theo một cách
giúp cho việc ra quyết định tốt hơn. Như vậy, chúng ta sẽ học về những điều như là mô hình cây để ra quyết định,
lí thuyết trò chơi và những thứ tương tự thế, để giúp ta đưa ra quyết định và vạch chiến lược tốt hơn
Và thêm nữa, ở phần kết thúc của lớp học, chúng ta sẽ nói về các vấn đề thiết kế.
Bạn có thể sử dụng các mô hình để thiết kế những thứ như là các thể chế và
chính sách hoặc những điều tương tự vậy. Do đó, mô hình rất hữu hiệu trong việc giúp đưa ra lựa chọn và
thực hiện hành động. Vậy, những điều trên là điểm thứ 4. Bây giờ, chúng ta hãy nói một chút về
tổ chức khóa học, nó sẽ như thế nào. Khóa học này sẽ không phải là
một khóa học thông thường.Không phải chỉ bởi vì nó là trực tuyến, mà bởi vì cấu trúc
của nó rất khác biệt. Phần lớn các khóa học, ví như nếu bạn tham gia một lớp toán học,Nó
sẽ bắt đầu ở đây, và phát triển dần, với mỗi thứ được xây dựng từ những thứ được xây dựng trước đó
Sự khó khăn của một khóa học như thế là nếu như bạn, giống như bỏ lỡ
một đoàn tàu, bạn sẽ tụt lại phía sau. Chính là như thế. Bạn sẽ bị lạc. Bởi vì bạn biết rằng
mọi thứ, những gì tôi làm ở bài 6, bạn cần phải biết về bài 5.
Và để hiểu bài 5bạn phải nắm được bài 4. Khóa học này sẽ rất
khác biệt. Khóa học này sẽ đôi chút giống giống như một chuyến đi đến vườn thú. Như vậy chúng ta sẽ học về những chú hươu cao cổ, và chúng ta sẽ học về những con tê giác
Như vậy chúng ta sẽ học về những chú hươu cao cổ, và chúng ta sẽ học về
những con tê giác rồi thì chúng ta sẽ đi qua lồng sư tử…như vậy, nếu như bạn không hiểu rõ
về những con tê giác,thì nó cũng chẳng ảnh hưởng lắm đến bạn khi chúng ta đi qua lồng sư tử, đúng chứ?Như vậy,
điều này giống như chuyển từ một chủ đề sang chủ đề kế tiếp. Chúng có thể hơi liên quan đến nhau
rằng tất cả đều là động vật, nhưng bạn không cần hiểu thật đầy đủ về hươu cao cổ
mới có thể chuyển sang tê giác. Nhưng rõ ràng là, chúng ta không tìm hiểu về hươu và
tê giácchúng ta học về các mô hình và..Vậy những kiểu mô hình nào. Chúng ta
sẽ học về các mô hình ví dụ như mô hình hành động chung. Chúng là các mô hình trong đó mỗi cá nhân
phải quyết định đóng góp bao nhiêu cho cộng đồng
chúng ta sẽ học những thứ ví như là trí tuệ đám đông. Ví dụ như những nhóm
người thực sự thông minh như thế nào? Chúng ta còn học về những mô hình có tên kỳ lạ như
[inaudible] mô hình và mô hình Markov. Đây là mô hình quá trình.
Những mô hình này nghe có vẻ rắc rối, nhưng thật sự thì chúng rất hay
và thú vị. Chúng ta sẽ học những mô hình lý thuyết trò chơi, và một vài nội dung khác gọi là
trò chơi Colonel Blotto, là trò chơi trong đó bạn phải quyết định cần huy động bao nhiêu nguồn lực
trong những tình huống khác nhau. Đây có thể xem như một mô hình
thú vị về chiến tranh.Nó còn có thể là một mô hình hấp dẫn
của những cuộc đọ sức, trận đấu hay cuộc biện hộ, đại loại thế. Chúng ta sẽ
làm việc với cả một nhóm các vấn đề. Tất cả những thứ từ sự tăng trưởng kinh tế đến
các điểm bùng phát. Có cả tá vấn đề trong đó. Vì thế, điều này sẽ
rất rất thú vị. Hình thức nào? Nó hoạt động như thế nào?Một khóa học
trực tuyến cuối cùng sẽ như thế nào? Hãy suy nghĩ về điều đó. Nhưng trước hết,
đó là những video này. Ngay bây giờ, bạn đang xem một trong số chúng. Tôi sẽ cố gắng để các đoạn bài giảng
dài khoảng 8 đến 15 phút. Đôi khi, một vài video kéo dài khoảng
16 phút nhưng chủ yếu thì các đoạn sẽ chỉ dài khoảng 15 phút. Và trong video
nói “ Thành phố nào là thủ phủ của bang Delaware?”. Đáng nhẽ những cụm từ như thế không xuất hiện, nhưng
sẽ có những câu hỏi. Có thể như video dừng lại bất chợt và
đây là một cách để tạo phấn khích cũng như sự tập trung của các bạn vào bài giảng.
Như vậy, các bài giảng sẽ dài
8-15 phút. Với mỗi video, tại một số thời điểm sẽ
xuất hiện những câu như vậy khoảng 3, 4 lần. Ngoài ra, bạn sẽ đọc thêm.
Bạn có thể tìm những liên kết trên trang Wiki.Không phải
là những bài viết từ những cuốn sách tôi đã và
đang viết, mà là những gì Tôi đang viết thực tế về khóa học này. Và chúng
hoàn toàn miễn phí. Nhà xuất bản Đại học Princeton rất rộng rãi
trong việc để rất nhiều nội dung trong sách của tôi ra bên ngoài. Do vậy, bạn có thể
tải xuống miễn phí những gì bạn cần tìm. Tôi đưa một số bài tập lên.
Bạn sẽ thấy một ít bài tập về nhà.Vì vậy,
hãy chắn chắc bạn đang theo dõi kịp bài học. Bạn cần biết những gì đang diễn ra
trong khóa học, và cuối cùng là sẽ có một vài đợt kiểm tra để
giúp bạn ôn tập và nắm vững vấn đề
Bạn sẽ lắng nghe tôi và suy nghĩ, Scott hiểu những mô hình nhưng đó không phải
là điều đáng nói, mà quan trọng là bạn hiểu các mô hình ra sao. Do vậy
mà cần đến những bài kiểm tra,nhưng sẽ rất thú vị. Và cuối cùng là
diễn đàn thảo luận. Có 40 đến 50000 người trong lớp học
do vậy các giờ học chính thức có thể rất đa dạng. Chúng ta sẽ thảo luận trên diễn đàn nơi
mọi người hỏi các câu hỏi. Tôi sẽ trả lời một số câu. Một vài
sinh viên cao học của tôi có thể trả lờimột số khác. Những sinh viên khác có thể trả lời, nhưng sẽ có nơi
để các bạn chia sẻ ý tưởng, suy nghĩ và đưa ra lời khuyên.
Hy vọng điều đó sẽ hữu ích khi mọi người được làm việc cùng nhau.
Vậy, khóa học diễn ra như thế nào? Các phần trên
sẽ như thế nào?Khóa học sẽ có 21 bài học.Mỗi phần tập
trung vào một mô hình cụ thể. Và như vậy, chúng ta nói về mô hình và
tìm hiểu mô hình là gì? Giả thiết là gì? Có những phần nào?Mô hình
làm việc như thế nào? Những kết quả chính là gì? Có những ứng dụng nào?Như vậy,
chúng ta bàn luận mọi mặt về mô hình đó. Sau đó,
sẽ là đi vàonhững chi tiết kĩ thuật cụ thể. Đôi khi tôi sẽ trình bày mô hình trong cùng một bài học,
có khi nó lại ở bài sau. Sẽ có nhiều kiến thức chuyên môn và đôi chút
về toán học. Hiện tại, tôi cố đưa ra cách rõ ràng cho dù đó có là toán hay không
dễ, trung bình hay khó. Tôi sẽ để bạn biết trước.
Điều đó yêu cầu nhiều về đại số và một chút về
tư duy logic. Tôi hiểu rõ rằng sẽ cần phải nỗ lực hết sức như thế nào để có thể
hiểu hết mọi thứ. Và sẽ có một số
bài luyện tập bạn có thể làm thêm nữa. Và một điều nữa tôi muốn làm trong mỗi
phần là nói về ứng dụng của mô hình.
Ví dụmô hình Colonel Blotter, mô hình có thể dùng để mô phỏng chiến tranh hoặc
các cuộctranh tài thể thao hoặc tranh biện pháp lý. Phần lớn các mô hình được phát triển
cho một mục đích nào đó nhưng chúng ta có thể ứng dụng cho những mục đích khác. Do đó chúng ta sẽ nói nhiều
về việc làm thể nào để đạt được điều đó.Giờ chúng ta đã học mô hình và phạm vi áp dụng.Và
liệu mô hình còn đúng trong tình huống nào khác nữa hay không. Chính xác là như thế.Chính xác
thì nó được thiết lập và ứng dụng như thế nào. Học mô hình là một việc quan trọng.Điều đó
giúp bạn trở thành công dân thông minh hơn, một con người chín chắn hơn
trên thế giới. Bởi vì phần lớn những gì người ta nghĩ
và làm ngày nay đều dựa trên mô hình.Chúng giúp bạn tư duy mạch lạc. Đó là lí do tại sao
ngày càng nhiều người đang sử dụng mô hình. Nó giúp bạn sử dụng và hiểu dữ liệu, và giúp bạn
đưa ra quyết định sáng suốt hơn, vạch chiến lược tốt hơn, và thậm chí
tạo nhiều thứ tốt hơn. Vậy là khóa học sẽ rất hữu ích. Chúng ta sẽ nghiên cứu rất nhiều
chủ đề Không cần thiết phải được xây dựng từ trước.Sẽ có các
bài kiểm tra, bài giảng, và đại loại thế. Và đó sẽ là một khoảng thời gian tuyệt vời
Chào mừng bạn đến với khóa học. Nào hãy bắt đầu! Cảm ơn.