Balıkların başı belada.
1990'larda Kanada'nın Doğu Yakasındaki morina balığı nüfusu çöktü,
yoğun eğlence ve ticari amaçlı balık avcılığı,
Güney Florida'daki dev lagos nüfusunun çoğunu yok etti
ve çoğu ton balığı türünün nüfusu ortalama %50 düşerken,
Güney Atlantik mavi yüzgeçli orkinozu tükenmenin eşiğine geldi.
Bunlar yalnızca birkaç örnek.
Aşırı balık avcılığı dünyanın her yerinde yapılıyor.
Bu nasıl oldu?
Bazı insanlar balık avlamayı
bir botta rahatlamak ve sabırla oltayı çevirerek balığı almak olarak düşünürler.
Fakat market raflarını dolduran modern endüstriyel balık avcılığı
daha çok bir savaşa benziyor.
Kullandıkları teknolojiler aslında savaş için geliştirildi.
Radar,
su altı radarı,
helikopterler,
ve gözleyici uçaklar,
fabrika gemilerini küçülen balık gruplarına yönlendirmek için kullanılır.
Yüzlerce çengel veya dev ağ dizileri,
çok yüksek miktarlarda balıkla birlikte deniz kuşları, kaplumbağalar
ve yunuslar gibi diğer türlerin de etrafını sararlar.
Balıklar dev botlara taşınır,
taşıt üzerinde ani dondurma ve diğer işlemlerle de tamamlanır.
Bu teknolojilerin tümü, daha önce ulaşamadığımız derinlikten ve uzaklıktan
balık yakalamamızı sağladı.
Balık avlamanın mesafesi ve derinliği genişledikçe,
hedef aldığımız tür çeşitliliği de genişledi.
Örneğin, Patagonya diş balığı çok da lezzetli görünmez.
1970'lerin sonuna dek balık avcıları onu yok saymıştı.
Daha sonra, aslında bir morina türü olmasına rağmen, ABD'deki şeflere
yenilenen Şili deniz levreği adıyla pazarlandı.
Kısa zaman sonra tüm dünyadaki marketlerde ortaya çıktı
ve artık nefis bir tat olarak görülüyor.
Bu derin su balıkları ne yazık ki en az 10 yaşına gelmeden
üreyemiyorlar, bu da genç olanlar
yumurtlama şansı elde etmeden önce yakalandıklarında
onları aşırı avlanmaya karşı oldukça korumasız kılıyor.
Tüketicinin damak tadı ve fiyatların da zararlı etkileri olabilir.
Örneğin, köpek balığı yüzgeci çorbası Çin ve Vietnam'da o kadar
rağbet görüyor ki yüzgeç, köpek balığının en karlı kısmı haline geldi.
Bu yüzden çoğu balıkçı, botunu yüzgeç ile dolduruyor ve
ardında milyonlarca ölü köpek balığı bırakıyorlar.
Bu sorunlar diş ve köpek balıklarına mahsus değil.
Dünya balık nüfusunun neredeyse %31'i aşırı avlanılıyor
ve diğer %58'i de azami sürdürülebilirlik seviyesinde avlanılıyor.
Vahşi balıklar, 7 milyar insanın onları yediği hızda üreyemiyorlar.
Balık avcılığının ayrıca daha geniş ekosistemlere de etkisi var.
Vahşi karides tipik olarak okyanusun altına futbol sahası büyüklüğünde
ağlar atılarak yakalanıyor, bu da
denizin tabanındaki çevreleri bozuyor ya da tahrip ediyor.
Yakalananların genelde %5'i karides oluyor.
Geri kalanı, ölü olarak geri atılan istenmeyen hayvanlar oluyor.
Sahildeki karides çiftlikleri de bundan iyi değil.
Kara yengeçleri, karides çiftliklerine yer açmak için
buldozerle temizleniyor; sahildeki fırtına barınakları ve doğal su filtreleri
talan ediliyor ve balıklar ana üreme ortamlarından mahrum oluyor.
Bir balığa huzur vermek ve onu iyileşmeye bırakmak neye benziyor?
Korumanın birçok biçimi alabilir.
Ulusal sularda devletler balık avcılığının nasıl, ne zaman,
nerede ve ne kadar yapılacağına, belirli botları ve aletleri kısıtlayarak
sınırlar koyabilir.
Dip ağı gibi zararlı eylemlerin tamamı engellenebilir ve ekosistemlerin
düzelmeleri için, balık avcılığına tamamen kapatılmış
deniz bölgeleri oluşturabiliriz.
Yüzgeçlerin alınması gibi zararlı eylemleri azaltmakta, avcılık endüstrisini
sürdürülebilir
kılmakta tüketici bilincinin ve boykotların da bir rolü vardır.
Önceki girişimler, tükenmiş balık nüfusunun iyileşmelerine yardımcı oldular.
Birçok çözüm var.
Her bir balık avlama alanı için en iyi yaklaşım bilim,
okyanustan geçimini sağlayan yerli halka saygı ve vahşi hayvanlar olarak
balıklar baz alınarak düşünülmelidir.
Sonra yaptırımlar uygulanmalıdır.
Uluslararası işbirliğine de genelde ihtiyaç duyulmaktadır,
çünkü balıklar sınırlarımızı umursamazlar.
Aşırı avlanmayı bitirmeliyiz.
Ekosistemler,
gıda güvenliği,
iş alanları,
ekonomiler,
ve kıyı kültürleri buna bağlıdır.