Tập trung cao độ vào thứ gì đó
không dễ dàng, phải không?
Bởi lẽ sự tập trung của ta bị nhiều yếu tố khác nhau tác động,
sẽ khá ấn tượng nếu bạn thực sự tập trung được.
Nhiều người cho rằng sự tập trung chỉ liên quan đến điều ta đang hướng đến,
nhưng nó còn liên quan đến việc não bộ loại bỏ các thông tin xung quanh.
Có hai cách để hướng sự tập trung của bạn.
Một, đó là tập trung bằng mắt.
Bằng cách này, bạn hướng mắt của mình tới mục tiêu,
mục đích để tập trung vào điều đó.
Cách khác là tập trung không bằng mắt.
Trong cách tập trung này, bạn hướng sự chú ý đến điều gì đó
nhưng không di chuyển mắt.
Hãy liên tưởng đến việc lái xe.
Tập trung bằng mắt, đó là việc bạn quan sát
phía trước mặt mình,
nhưng sự tập trung không bằng mắt,
đó là việc bạn vẫn theo dõi diễn biến xung quanh mình
khi không thực sự nhìn vào chúng.
Tôi là nhà thần kinh học tính toán,
công việc của tôi liên quan đến nhận thức của não - máy tính,
tôi giúp não người và máy tính xích lại gần nhau
Tôi thích cách não bộ làm việc.
Điều đó rất quan trọng với ta
bởi ta có thể dựa vào chúng để xây dựng các thuật toán cho máy tính,
và dựa vào các thuật toán này,
máy tính có thể nhận diện khả năng làm việc của bộ não.
Nếu não có vấn đề khi làm việc,
những máy tính này có thể như một thiết bị trợ giúp
trong việc chữa bệnh.
Nhưng sẽ nảy sinh vài vấn đề,
nếu ta hiểu sai cách làm việc đó,
ta sẽ chọn sai thuật toán
và dẫn đến sai cách điều trị.
Đúng không?
Xét đến sự tập trung,
sự thực là ta có khả năng
thay đổi hướng chú ý của mình không chỉ bằng mắt,
mà còn bằng suy nghĩ --
điều đó biến cách tập trung không bằng mắt thành mô hình đáng để máy tính học tập.
Tôi muốn tìm hiểu cách các sóng não hoạt động
khi bạn dùng mắt hay không dùng mắt để tập trung.
Tôi đã làm một thí nghiệm.
Thí nghiệm có hai chiếc hộp nhấp nháy,
một chiếc có tần số nhấp nháy chậm hơn cái kia.
Tuỳ vào việc bạn tập trung vào hộp nhấp nháy bên nào,
một phần trong não bạn sẽ tạo ra sóng có tần số
giống với chiếc hộp đó.
Vì vậy, bằng cách phân tích sóng não của bạn,
chúng tôi có thể biết chắc chắn bạn đang tập trung
vào chiếc hộp bên nào.
Để khảo sát bộ não khi bạn đang tập trung bằng mắt,
tôi yêu cầu mọi người nhìn thẳng vào một trong hai chiếc,
và tập trung vào nó.
Không ngạc nhiên là trong tình huống này, chúng tôi thấy hình ảnh chiếc hộp đó
xuất hiện trong sóng não của họ,
chúng đến từ vùng sau gáy,
nơi chịu trách nhiệm xử lý các tín hiệu hình ảnh của não.
Nhưng tôi thực sự quan tâm
đến điều xảy ra trong não bạn khi bạn tập trung không bằng mắt.
Lần này tôi đã yêu cầu họ nhìn vào chính giữa màn hình
và không di chuyển mắt,
và hướng sự tập trung vào một trong hai chiếc hộp.
Khi chúng tôi làm vậy,
chúng tôi thấy cả hai chiếc hộp xuất hiện trong sóng não của họ,
nhưng điều thú vị là
chỉ duy nhất chiếc hộp mà họ tập trung vào
có sóng mạnh hơn,
vậy nên phải có một thứ trong não
phụ trách xử lý kiểu tín hiệu này,
tín hiệu đó thực ra đã kích thích thuỳ trán của não.
Thuỳ trán chịu trách nhiệm
về các chức năng nhận thức cấp cao hơn của con người.
Có vẻ như thuỳ trán làm việc như một máy lọc,
chỉ nhận các thông tin đến từ chiếc hộp bên phải,
chiếc mà bạn đang tập trung,
và cố gắng cản các thông tin từ chiếc hộp còn lại mà bạn bỏ qua.
Khả năng chọn lọc của bộ não là chìa khoá của sự tập trung,
điều một số người không có,
chẳng hạn những người bị Tăng động - Giảm tập trung.
Những người mắc chứng Tăng động không thể lọc các yếu tố gây mất tập trung
và đó là lý do họ không thể tập trung vào một việc duy nhất trong thời gian dài.
Nhưng nếu người này
có thể chơi một trò chơi điện tử nào đó
với bộ não đã được kết nối với máy tính,
và có thể rèn luyện bộ não của mình
trong việc lọc các yếu tố gây mất tập trung?
Chứng Tăng động chỉ là một ví dụ.
Ta có thể dùng cách giao tiếp não -máy tính này
trên nhiều lĩnh vực liên quan đến não.
Chỉ vài năm trước,
ông tôi bị đột quỵ, và từ đó ông mất hoàn toàn khả năng nói.
Ông hiểu mọi thứ người ta nói, nhưng chẳng có cách nào trả lời,
ông cũng không thể viết vì ông mù chữ.
Vậy nên ông đã ra đi trong im lặng.
Tôi nhớ điều tôi nghĩ lúc đó:
Giá như mình có một chiếc máy tính
có thể nói giúp ông?
Bây giờ, sau hàng năm nghiên cứu,
tôi thấy rằng điều đó có thể thành sự thực.
Tưởng tượng rằng ta hiểu được cách sóng não hoạt động
khi người ta nghĩ về hình ảnh, hay thậm chí là các ký tự,
chẳng hạn chữ A sẽ tạo ra loại sóng não
khác với chữ B, và cứ thế.
Một ngày nào đó, máy tính có thể giúp đỡ những người bị câm giao tiếp không?
Sẽ như thế nào nếu máy tính
giúp ta hiểu suy nghĩ của một người đang hôn mê?
Chúng ta chưa đạt được chúng,
nhưng hãy theo dõi.
Chúng ta sẽ đạt được chúng sớm thôi.
Cám ơn.
(Vỗ tay)