Hayvan üreme organlarının evrimsel tangosu.
Neye baktığınızı tahmin edebilir misiniz?
"Ördek vajinası" diyorsanız, doğru cevabı verdiniz.
Kuşların dış görünüşü dikkat çekici bir şekilde garip gelmese de;
üremek için bu tuhaf, çetrefilli,
burgu şekilli tertibatılarını kullanırlar.
Benzer şekilde, bu akıl almaz üreme organlarını böceklerde,
memelilerde,
sürüngenlerde,
balıklarda,
örümceklerde
ve hatta salyangozlarda görürüz.
Görünen o ki, çoğalma görevine dahil olanlar haricinde hiçbir organ
daha hızlı ve daha çeşitli şekillerde evrilmiyor.
Yüzeysel olarak tutarlı bir durum, çünkü evrim üreme üzerinden gerçekleşiyor.
Bir hayvan ne kadar çok döl bırakırsa, genleri o kadar yayılır.
Üreme organları, hayvanın çoğalma vasıtası olduğu için de,
oradaki herhangi bir gelişme direkt olarak kendini gösterir.
Yine de, böylesine cafcaflı alt takımların mantığı nedir?
Nihayetinde, üreme organlarının işlevi oldukça basit.
Penis bir miktar sperm yerleştirir
ve vajina da bunu alıp yumurtaya iletir.
Erkekteki pipetimsi alet ile
dişideki hunimsi aygıt, her hayvan için gayet yeterli.
Ama yine de biz böyle düşünmüyoruz.
Tavuk piresinin penisi patlamış bir sarkaçlı saat gibi,
pipet ile uzaktan yakından alakası yok.
Tüy-kanatlı böceklerin vajinası,
Dr. Seuss'un kitabındaki bir şeyleri andırıyor.
Hayvanlar âleminde
üreme organları, işlevleri bir yana,
olmaları gerekenden çok daha karmaşık bir yapıya sahiptir.
Üreme organı sperm depolamanın ve almanın ötesinde vazifelere sahip.
Çoğu erkek hayvan, çayır sinekleri gibi, penislerini kur aracı olarak da kullanır.
Güney Amerika'daki bazı türlerde,
erkeklerin penisi üzerinde, çiftleştiklerinde dişinin vücuduna
aktarılan bir ezgi üreten, minik bir raspa
ve oluklu kalıp bulunur.
Dişi çayır sineğinin bu ilginç serenattan etkilenmesi durumunda,
döllenmeye kapı açtıkları düşünülür.
Böylece, en müzikal penisler yayılarak böceklerdeki erkeklik organında
seri bir evrimin öncüsü olacaktır.
Benzer şekilde bazı böceklerin penis yanlarında, minik birer baget bulunur.
Çiftleşme sırasında eşlerini bunlarla sürter, dokundurur veya şaplak atarlar.
Koç ve boğa gibi bazı toynaklı memeliler,
çiftleşme sırasında uyarılma yaratmak için,
penisin sol tarafında bulunan kamçımsı uzvu kullanırlar.
Peki ya değerlendirme sadece çiftleşme sonucunda yapılabiliyorsa,
dişiler en başında eşlerini nasıl seçiyorlar?
İşte bu noktada, dişi adaptasyon gücü devreye giriyor.
Aslında döllenme, kavramına göre farklıdır
ve dişi organı bu ayrımdan faydalanır.
Mesela, bazı bok sineklerinde
vajina; diğer erkeklerin spermlerinin, ne kadar çekici olduklarına göre ayrıştığı
farklı cepler içerir.
Erkeklerin penislerini kur için kullanması
ve dişilerin kendi spermlerini yönetme biçimleri,
üreme organlarının bu karmaşık yapıda evrilmesine yol açan iki sebeptir.
Başka sebepler de var;
çünkü üreme organları aynı zamanla cinsel çekişmenin yaşandığı yerdir.
En iyi baba adayı ile yumurtalarını döllerse
ve dölleri arasında genetik çeşitlilik yaratırsa,
dişinin çıkarları en iyi şekilde sağlanmış olur.
Erkek içinse bu bir sorun, çünkü işler hiç de böyle değil.
Onun için en iyisi, bir dişinin bütün yumurtalarını
döllemek için onun spermini kullanmış olması.
Hakimiyeti yakalamak için oluşturulan evrimsel silahlanma yarışında,
adaptasyon döngülerine şahit oluyoruz.
Karadul örümceği vajina içinde kopup rakiplerin girişimlerini
tıkayan atılabilir penis ucuna sahiptir ve erkek tahtakuruları
şırınga benzeri penisleriyle sperm hücrelerini direkt rahme ileterek
dişinin üreme organını tamamen köprülerler.
Mağlup olmamak adına,
dişiler kendi önlemlerince evrildiler.
Bazı tahtakurularında,
dişiler tamamen yeni bir üreme organı dizisine evrildiler,
erkeğin genellikle nüfuz ettiği sağ el tarafında taarruza geçtiler.
Bu onlara, istenmeyen spermi üreme organlarıyla eleme gücünü
sürdürme imkanı sağlıyor.
Ördek vajinası saat yönündeki sarmal gibi şekillenmiş,
böylece erkek takımını şişirdiğinde, saat yönünün tersi penisini sarmaladığında
ve dişi reddettiğinde,
tek yapması gereken şey vajina kaslarını kasmak oluyor,
böylece penis çıkıveriyor.
Üreme organları sadece bizi cezbetmek için değil,
aynı zamanda milyon yıldır süren
ve milyonlarca yıl da sürecek olan
şiddetli bir evrimsel seks tangosunun sonucu olduğu için
bütün türlerde çok çeşitlilik gösterir.