Θα γίνετε πιο ευτυχισμένοι αν κερδίσετε το λαχείο;
Φανταστείτε ότι κερδίζατε αύριο ένα λαχείο αξίας πολλών εκατομμυρίων.
Αν ήσαστε σαν τους περισσότερους από εμάς, θα ενθουσιαζόσασταν,
μην μπορώντας να πιστέψετε την καλή σας τύχη.
Θα συνεχίζατε όμως, να νιώθετε το ίδιο μερικά χρόνια αργότερα;
Πιθανόν όχι.
Μια γνωστή έρευνα 22 τυχερών έδειξε ότι μερικούς μήνες αργότερα,
τα μέσα επίπεδα αναφοράς της ευτυχίας δεν είχαν αυξηθεί περισσότερο
από τα επίπεδα μίας ομάδας ελέγχου που δεν είχε κερδίσει το λαχείο.
Μερικοί ήταν λιγότερο ευτυχισμένοι απ' ό,τι πριν κερδίσουν.
Μετέπειτα έρευνες έχουν αποδείξει ότι η συναισθηματική μας ευημερία,
η συχνότητα και η ένταση που βιώνουμε συναισθήματα όπως η χαρά,
η λύπη,
η αγωνία,
ή ο θυμός,
μετά από ένα σημείο δεν βελτιώνεται ούτε με τον πλούτο ούτε με το κύρος.
Αυτό οφείλεται στο φαινόμενο, γνωστό ως ηδονική προσαρμογή,
ή ως ηδονικός διάδρομος.
Περιγράφει την τάση μας να προσαρμοζόμαστε σε νέες καταστάσεις
και να διατηρούμε μια σταθερή συναισθηματική ισορροπία.
Όσον αφορά την ευτυχία,
οι περισσότεροι από εμάς έχουμε μια βάση που παραμένει λίγο-πολύ σταθερή
κατά τη διάρκεια της ύπαρξής μας.
Φυσικά, το πρωτόγνωρο καλύτερο φαγητό,
η καλύτερης ποιότητας διακοπές,
και τα πιο όμορφα σπίτια,
μπορεί στην αρχή να σας κάνουν να νιώθετε σαν να πετάτε,
αλλά καθώς αρχίζετε να τα συνηθίζετε,
επανέρχεστε στην αρχική συναισθηματική σας κατάσταση.
Μπορεί να ακούγεται κάπως ζοφερό,
αλλά η ηδονική προσαρμογή μας κάνει λιγότερο ευάλωτους
στις αλλαγές,
συμπεριλαμβανομένων των αρνητικών.
Στην έρευνα των νικητών του λαχείου
έλαβαν μέρος και άτομα που είχαν υποστεί ατυχήματα και έμειναν παράλυτα.
Όταν τους ρώτησαν πόσο ευτυχισμένοι ήταν κάποιους μήνες μετά το ατύχημα,
ανέφεραν επίπεδα ευτυχίας κοντά στα αρχικά επίπεδα αναφοράς.
Ενώ η ηδονική προσαρμογή
μπορεί να καταστείλει την απόλαυση από τις θετικές αλλαγές,
φαίνεται να ενισχύει την ανθεκτικότητά μας στην ικανότητα ανάκαμψης από αντιξοότητες.
Υπάρχουν και άλλοι λόγοι που μπορεί να μην γίνουμε
πιο ευτυχισμένοι μακροπρόθεσμα αν κερδίσουμε το λαχείο.
Η διαχείριση μεγάλων χρηματικών ποσών μπορεί να είναι δύσκολη υπόθεση
και πολλοί νικητές του λαχείου καταλήγουν να τα ξοδέψουν ή να τα χάσουν γρήγορα.
Υπάρχει επίσης, ο κίνδυνος κοινωνικής απομόνωσης.
Μερικοί νικητές βιώνουν έναν ανεπιθύμητο καταιγισμό αιτημάτων για χρήματα
και έτσι, καταλήγουν να απομονώνονται από τους άλλους.
Ο πλούτος μπορεί επίσης, να μας κάνει πιο μοχθηρούς.
Οι συμμετέχοντες σε μια έρευνα παίξανε ένα στημένο παιχνίδι μονόπολης,
στο οποίο οι ερευνητές κάνανε γρήγορα πλούσιους μερικούς παίχτες.
Οι πλούσιοι παίχτες ξεκίνησαν να πατρονάρουν τους φτωχότερους
και να καταναλώνουν τα σνακ που υποτίθεται μοιράζονταν.
Επειδή, όμως μια μεγάλη εισροή χρημάτων
δεν μας εγγυάται την ευτυχία,
αυτό δεν σημαίνει ότι ότι τα χρήματα δεν μας κάνουν ποτέ πιο χαρούμενους.
Ευρήματα δείχνουν ότι προσαρμοζόμαστε σε εξωγενείς παράγοντες και σε υλικά αγαθά
όπως ένα καινούργιο αυτοκίνητο ή ένα μεγαλύτερο σπίτι,
πολύ πιο γρήγορα απ' ό,τι σε νέες εμπειρίες,
όπως η επίσκεψη σε ένα νέο μέρος ή η καλλιέργεια μίας νέας δεξιότητας.
Με αυτή τη λογική,
όσο περισσότερα χρήματα δαπανάμε σε εμπειρίες παρά σε αντικείμενα
τόσο πιο χαρούμενοι θα είμαστε.
Υπάρχει επίσης, και άλλος τρόπος να μετατρέψετε τα χρήματά σας σε ευτυχία:
δαπανήστε τα για άλλους ανθρώπους.
Οι συμμετέχοντες σε μια έρευνα λάβανε χρήματα
και τους ζητήθηκε ή να τα ξοδέψουν για τους ίδιους ή για κάποιον άλλον.
Αργότερα, το ίδιο βράδυ, οι ερευνητές κάλεσαν τους συμμετέχοντες
και τους ρώτησαν πόσο ευτυχισμένοι ήταν.
Τα επίπεδα της ευτυχίας αυτών που είχαν ξοδέψει τα χρήματα για άλλους
ήταν εξαιρετικά υψηλότερα απ' ό,τι αυτών που τα είχαν δαπανήσει για τους ίδιους.
Το παραπάνω πόρισμα αληθεύει σε όλον τον κόσμο.
Μια άλλη έρευνα εξέτασε τη γενναιοδωρία περίπου 200.000 ανθρώπων από 136 χώρες.
Σε πάνω από το 90% αυτών των χωρών,
αυτοί που κάνανε δωρεές ήταν πιο ευτυχισμένοι από εκείνους που δεν κάνανε.
Φαίνεται να είναι πιο εύκολο στα λόγια παρά στην πράξη.
Ας υποθέσουμε ότι αύριο πέφτουν από τον ουρανό ένα εκατομμύριο δολάρια.
Τι θα τα κάνετε;