หากมีพลังใดในการออกแบบ
นั่นก็คือพลังแห่งการสังเคราะห์
โจทย์ยิ่งซับซ้อนเท่าใด
ก็ยิ่งต้องการความเรียบง่ายเท่านั้น
ให้ผมเล่าให้ฟังสามกรณีนะครับ
ที่เราพยายามประยุกต์
พลังในการสังเคราะห์ของการออกแบบ
เริ่มที่ความท้าทายของโลก ในการสร้างพื้นที่เมือง
ความจริงก็คือ ผู้คนต่างอพยพเข้าเมือง
ถึงจะขัดกับความรู้สึกบ้าง แต่มันก็เป็นข่าวดีครับ
มีหลักฐานที่แสดงให้เห็นว่า ในเมืองผู้คนมีข้อได้เปรียบมากกว่า
แต่ก็มีปัญหา ที่ผมจะเรียกว่า
ภัยคุกคาม 3S
ขนาด ความเร็ว และการขาดแคลนรายได้
ซึ่งเราควรตระหนักถึงปรากฎการณ์เหล่านี้
ที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนในประวัติศาสตร์
เพื่อให้นึกภาพออกนะครับ
วันนี้ ในสามพันล้านคนที่อาศัยอยู่ในเมือง
มีหนึ่งล้านคนที่อยู่ใต้เส้นความยากจน
เมื่อถึงปี 2030 ในห้าพันล้านคน
ที่จะอยู่อาศัยในเมือง
สองพันล้านคนจะอยู่ใต้เส้นความยากจน
ซึ่งนั่นหมายความว่า เราจำเป็นต้องสร้าง
เมืองสำหรับคนหนึ่งล้านคนต่อสัปดาห์
ด้วยเงินหนึ่งหมื่นดอลลาร์ต่อครอบครัว
ในช่วง 15 ปีที่จะมาถึงนี้
เมืองสำหรับคนหนึ่งล้านคนต่อสัปดาห์
ด้วยเงินหนึ่งหมื่นดอลลาร์ต่อครอบครัว
ถ้าหากเราไม่แก้สมการนี้
ก็ไม่ได้แปลว่าผู้คนจะหยุดย้ายเข้ามาในเมือง
อย่างไรพวกเขาก็จะมาอยู่ดี
แต่พวกเขาจะอาศัยในสลัม ชุมชนแออัด
และที่อยู่อาศัยนอกระบบ
งั้นจะทำอย่างไรดี ครับ คำตอบนั้นอาจมา
จากชุมชนแออัดและสลัมนั่นเอง
คำใบ้อาจอยู่ในโจทย์ที่เราได้ตั้งไว้
10 ปีก่อน
เราได้ถูกขอให้ช่วยสร้างที่อยู่ สำหรับ 100 ครอบครัว
ที่ยึดครองพื้นที่กันอย่างผิดกฏหมาย
ในที่ดินขนาดครึ่งเฮคเตอร์บริเวณใจกลางเมือง
ที่ชื่อว่าอิกิเก ทางตอนเหนือของชิลึ
โดยใช้เงินอุดหนุนหนึ่งหมื่นดอลลาร์
ซึ่งเราต้องใช้ซื้อที่ดิน
สร้างโครงสร้างพื้นฐาน
และสร้างบ้าน ซึ่งในกรณีที่ดีที่สุด
ควรจะมีพื้นที่ประมาณ 40 ตารางเมตร
นะครับ พวกเขาพูดว่า
ราคาที่ดิน
ด้วยเหตุที่อยู่ใจกลางเมือง
จึงแพงเป็นสามเท่า
ของราคาปกติที่ครัวเรือนทั่วไปสามารถจ่ายได้
ด้วยความที่โจทย์มันยากนะครับ
เราเลยตัดสินใจให้ครอบครัว
ได้ร่วมทำความเข้าใจในข้อจำกัดพวกนี้ด้วย
เราเกระบวนการออกแบบโดยให้พวกเขามีส่วนร่วม
และทดลอบดูว่ามีอะไรบ้างในตลาด
บ้านเดียว
พอสำหรับ 30 ครอบครัว
ตึกแถว พอสำหรับ 60 ครอบครัว
["100 ครอบครัว"] ทางเดียวที่จะทำให้พออาศัยได้ทั้งหมด
คือการสร้างให้สูง
และพวกเขาขู่เราว่า
จะอดอาหารประท้วง
ถ้าเราริอาจจะสร้างแบบนั้นนะครับ
ทางออกก็คือ
เนื่องจากพวกเขาไม่สามารถ จะทำให้อพาร์ทเมนต์เล็ก ๆ
ขยายได้
ฉะนั้น ข้อสรุปที่ได้จากครอบครัว
และนี่สำคัญนะครับ ไม่ใช่ข้อสรุปของพวกเรา
จากครอบครัวเหล่านี้ ก็คือ เรามีปัญหา
เราต้องคิดขึ้นใหม่
แล้วเราทำอย่างไรล่ะครับ
ก็คือ ครอบครัวชนชั้นกลาง
อาศัยอย่างดี สมเหตุสมผล
ในพื้นที่ประมาณ 80 ตารางเมตร
แต่ถ้าไม่มีเงิน
สื่งที่ตลาดทำ
ก็คือลดขนาดบ้านลง
เป็น 40 ตารางเมตร
เราก็เลยพูดว่า
ถ้างั้น
แทนที่จะคิดถึง 40 ตารางเมตร
ว่าเป็นบ้านเล็กๆ
ทำไมเราไม่ลองมองว่า
เป็นครึ่งหลังที่ดี
เมื่อคุณเปลี่ยนคำในโจทย์เสียใหม่
เป็นบ้านครึ่งหนึ่งที่ดี
แทนที่จะเป็นบ้านหลังเล็ก
คำถามที่สำคัญคือ แล้วเราจะสร้างส่วนของครึ่งไหนครับ
และเราคิดว่า เราต้องใช้เงินจากรัฐ
สำหรับครึ่งหนึ่งที่ครอบครัว ไม่สามารถสร้างได้ด้วยตัวเอง
เราระบุเงื่อนไขในการออกแบบไว้ 5 ประการ
ซึ่งเป็นส่วนที่ยากของบ้านครึ่งหลังนั้น
และเรากลับไปคุยกับครอบครัว เพื่อทำ 2 อย่าง
คือ ร่วมกันลงแรง และแบ่งหน้าที่ครับ
การออกแบบของเราเป็นกึ่ง ๆ
ระหว่างตึกกับบ้าน
ด้วยความเป็นตึก มันสามารถจ่ายเงิน
สำหรับที่ดินราคาแพงและตั้งอยู่ในย่านที่ดีได้
และด้วยความเป็นบ้าน มันสามารถขยายได้ครับ
ซึ่งในกรณีที่ไม่ถูกไล่ออกไป
ยังนอกพื้นที่ระหว่างสร้างบ้าน
ครอบครัวต่าง ๆ จะยังสามารถ ติดต่อกันได้และทำงานเดิม
พวกเรารู้ว่าบ้านจะเริ่มขยายออกได้ในทันที
เราเลยเริ่มจากบ้านต้นแบบของชุมชน
ไปเป็นบ้านชนชั้่นกลาง ที่ครอบครัวต่างสร้างขึ้นเอง
ภายในไม่กี่สัปดาห์
นี่คือโครงการแรกของเราครับ
ที่อิกิเก เมื่อ 10 ปีที่แล้ว
นี่คือโครงการล่าสุดของพวกเราในชิลีครับ
ดีไซน์ต่าง หลักการเดิม
คุณสร้างกรอบ
และจากนั้น ครอบครัวก็รับช่วงต่อไป
ฉะนั้น จุดประสงค์ของการออกแบบ
คือการพยายามทำความเข้าใจ และพยายามให้คำตอบ
เรื่อง 3 ภัยคุกคาม
ขนาด ความเร็ว และความขาดแคลน
คือช่วยให้ผู้คนแสดงความสามารถ ในการสร้างเองได้
เราไม่สามารถแก้สมการ 1 ล้านคนต่อสัปดาห์ได้
จนกว่าเราจะใช้พลังในการก่อสร้างของผู้คน
ดังนั้น ด้วยการออกแบบที่เหมาะสม
สลัมและชุมชนแออัด ก็อาจไม่ใช่ปัญหา
แต่จะเป็นทางออกเพียงหนึ่งเดียวแทนครับ
กรณีที่สองคือ การออกแบบมีส่วนช่วย
ในเรื่องความยั่งยืนได้อย่างไร
ในปี 2012 เราได้ร่วมลงแข่งขัน
ออกแบบ แองเจลินี่ อินโนเวชั่น เซนเตอร์
ซึ่งจุดประสงค์คือ เพื่อสร้าง
สภาพแวดล้อมที่เหมาะสม สำหรับการสรรค์สร้างความรู้
เป็นที่ยอมรับว่า สำหรับจุดประสงค์เช่นนี้
การสรรค์สร้างความรู้
การปฏิสัมพันธ์ของผู้คนแบบซึ่งหน้า
เป็นเรื่องสำคัญ และเราเห็นด้วยครับ
แต่สำหรับเรา โจทย์ที่ว่า สภาพแวดล้อมที่เหมาะสม
เป็นโจทย์ที่ตีความตามตัวอักษรเลยครับ
เราต้องการพื้นที่สำหรับทำงาน
ที่มีแสงที่ดี มีอุณหภูมิเหมาะสม
และอากาศดี
เราก็เลยถามตัวเอง
ว่าตึกออฟฟิศทั่ว ๆ ไป
ช่วยเราให้รู้สึกเช่นนั้นหรือเปล่า
งั้น ตึกพวกนั้นเป็นอย่างไรบ้างครับ โดยทั่วไป
เป็นชั้น ๆ
ซ้อนกันขึ้นไป
ที่มีปล่องโครงสร้างแข็งแรงกลางอาคาร
มีลิฟท์ บันได ท่อน้ำ สายไฟ ทุก ๆ อย่าง
แล้วก็บุผิวนอกด้วยกระจก
เช่นนั้นครับ เมื่อแสงอาทิตย์ส่อง
ข้างในก็จะเกิดภาวะเรือนกระจกอย่างมาก
นอกจากนั้นนะครับ ลองคิดว่ามีคนหนึ่ง
ที่ทำงานอยู่บนชั้น 7
มาทำงาน เดินผ่านชั้น 3 ทุกวัน
โดยที่ไม่รู้เลยว่าคนในชั้นนั้น
ทำงานอะไรบ้าง
เราก็เลยคิดว่า ถ้าอย่างนั้น เราน่าจะเปลี่ยนแปลนนี้
กลับนอกออกใน
และสิ่งที่เราทำก็คือ
ทำโถงเปิดกันครับ
ทำแผ่นพื้นคอนกรีตอันแรงชนิดกลวง
พื้นรูปแบบเดิม
แต่มีผนังล้อมเป็นแนวเขต
เพราะฉะนั้น เมื่อแสงอาทิตย์ส่องมา
จะไม่กระทบกระจกโดยตรง แต่ไปโดนกำแพงแทน
และเมื่อคุณมีโถงเปิดภายใน
คุณจะสามารถเห็นได้ ว่าคนอื่นกำลังทำอะไร
จากภายในตึก และคุณจะได้
วิธีจัดการแสงที่ดีขึ้น
และเมื่อคุณกำหนดรูปทรงอาคารและผนัง
ให้เป็นขอบกั้น
คุณกำลังป้องกันรังสีจากดวงอาทิตย์ด้วย
คุณอาจจะเปิดหน้าต่าง
และได้การระบายอากาศ
เราทำช่องเปิดพวกนั้น
ในขนาดที่พวกมันสามารถทำหน้าที่
เหมือนกล่องสูง
พื้นที่ภายนอกอาคาร
ตลอดทั้งความสูงทั้งหมดของอาคาร
พวกนี้ไม่ใช่เรื่องยุ่งยากซับซ้อนเลยครับ
คุณไม่ต้องใช้โปรแกรมละเอียดละออ
มันไม่เกี่ยวกับเทคโนโลยี
นี่เป็นเพียงแค่สามัญสำนึกดั้งเดิมเก่าแก่
และเมื่อใช้สามัญสำนึก
เราลดลงจาก 120 กิโลวัตต์
ต่อตารางเมตร ต่อปี
ซึ่งเป็นปริมาณพลังงานที่ใช้ทั่วไป
ในการทำความเย็นของตึกบุกระจก
เป็นใช้ 40 กิโลวัตต์ ต่อตารางเมตร ต่อปี
ฉะนั้น ด้วยการออกแบบที่เหมาะสม
ความยั่งยืนก็ไม่ใช่อื่นใด นอกจาก
การใช้สามัญสำนึกอย่างแข็งขัน
กรณีสุดท้าย ผมอยากจะแบ่งปัน ว่าการออกแบบ
สามารถให้คำตอบที่ครอบคลุมยิ่งขึ้น
เกี่ยวกับภัยธรรมชาติอย่างไร
คุณคงพอรู้ครับ ประเทศชิลี ในปี 2010
โดนถล่มด้วยความแรง 8.8 ริคเตอร์
จากแผ่นดินไหวและสึนามิ
และเราถูกเรียกให้ไปทำงาน
ในการก่อสร้างเมืองกอนสติตูซิออนขึ้นมาใหม่
ซึ่งอยู่ทางตอนใต้ของประเทศ
เราได้รับเวลา 100 วัน หรือ 3 เดือน
ที่จะออกแบบเกือบทุกอย่าง
ตั้งแต่อาคารสาธารณะ จนถึงพื้นที่สาธารณะ
เส้นถนน การขนส่ง ที่อยู่อาศัย
และหลัก ๆ คือการปกป้องเมือง
จากซึนามิในอนาคต
นี่เป็นสิ่งใหม่สำหรับการออกแบบเมือง ในชิลีครับ
และมีอีกสองแบบที่คิด ๆ ไว้ครับ
อย่างแรก
ไม่สร้างอะไรเลยตรง กราวนด์ซีโร่
เงินสามสิบล้าน ใช้จ่ายหลัก ๆ
ในการเวนคืนที่ดิน
นี่เป็นสิ่งที่กำลังอภิปรายกันทุกวันนี้ ในประเทศญี่ปุ่น
และหากคุณมีประชากรที่มีระเบียบมาก ๆ
เช่นคนญี่ปุ่น นี่อาจเป็นไปได้ครับ
แต่เราก็รู้ว่าในชิลี
ไม่ว่าอย่างไรก็ตาม พื้นที่ตรงนี้จะต้องถูก ครอบครองอย่างผิดกฏหมายอยู่ดี
ฉะนั้นทางเลือกนี้จึงไม่ค่อยสมจริง และไม่เป็นที่ต้องการ
ทางเลือกที่สอง สร้างกำแพงใหญ่ ๆ
ใช้โครงสร้างหนักในการต้าน
พลังงานของคลื่น
ทางเลือกนี้โดนล็อบบี้อย่างง่าย
จากบริษัทก่อสร้างยักษ์ใหญ่
เพราะมันหมายถึงสัญญา ราคา 42 ล้านดอลลาร์
และเป็นที่ถูกใจทางการเมือง
เพราะไม่ต้องมีการเวนคืนที่ดิน
แต่ญี่ปุ่นก็ได้พิสูจน์แล้วว่า การพยายามต้าน
พลังของธรรมชาตินั้นสูญเปล่า
ดังนั้น ทางเลือกนี้จึงไม่ตอบโจทย์
และในกระบวนการสร้างที่อยู่อาศัยนั้น
เราต้องให้ชุมชนร่วม
หาทางออกสำหรับเรื่องนี้
และเราเริ่มทำการออกแบบ โดยให้ชุมชนมีส่วนร่วม
(วิดีโอ) [ภาษาสเปน] โทรโข่ง : พวกคุณต้องการเมืองแบบไหน
โหวตเพื่อชุมชน
ออกมาจากบ้านแล้วมาแสดงตัวเลือกของคุณ
มามีส่วนร่วม!
ชาวประมง : ผมเป็นชาวประมง
มีลูกน้องเป็นชาวประมง 25 คน
จะให้พาพวกเขาไปไหน ไปอยู่ป่า
ผู้ชาย : เรามีกำแพงคอนกรีตไม่ได้เหรอ
แน่นอน ต้องทำอย่างดี
ชายคนที่ 2:
และคุณมาที่นี่เพื่อบอกผมว่า ผมอยู่ที่นี่ไม่ได้น่ะเหรอ
ทั้งครอบครัวผมก็อยู่ที่นี่
ผมเลี้ยงลูกของผมที่นี่
และลูกของผมก็จะเลี้ยงลูก ของพวกเขาที่นี่ด้วย
หลานของผมด้วย และทุก ๆ คนก็ด้วย
และคุณมาทำอวดดีกับผม
คุณ คุณนั้นแหละ มาทำอวดดีกับผม
พื้นที่อันตราย ผมไม่ได้รับอนุญาตให้สร้าง
เขานั่นแหละเป็นคนพูด
ชายคนที่ 3: ไม่, ไม่, อย่า นิเอเบส
อเลฆานโดร อะราเบนา : ผมไม่ทราบว่าคุณอ่าน
ซับไตเติ้ลได้หรือเปล่า แต่คุณบอกได้ว่า
จากท่าทางของเขา
การออกแบบโดยมีส่วนร่วม
ไม่ได้ ฮิปปี้ โรแมนติก
เรามาช่วยกันวาดฝัน เมืองในอนาคตของเราด้วยกันเถอะนะ
อะไรประมาณนั้นครับ
อันที่จริง ~~ (ปรบมือ)
อันที่จริงครอบครัวไม่ได้
ช่วยกันหาทางคำตอบที่ใช่
แต่หลัก ๆ คือพยายามหาให้ถูกต้อง
ว่าอะไรคือโจทย์ที่เหมาะสม
ไม่มีอะไรแย่ไปกว่าการตอบคำถามที่ดีเยี่ยม
ต่อโจทย์ที่ผิด
ฉะนั้น จะเห็นได้ชัดเจนหลังจากกระบวนการนี้
ว่า เราพวกตื่นกลัว
และจะเลิกล้มเพราะมันเคร่งเครียดเกินไป
หรือเราจะเดินหน้าและถาม
มีอะไรอีกไหมที่กวนใจคุณ
คุณมีปัญหาอะไรอีกหรือเปล่า
และคุณต้องการให้เราช่วยเหลือ เพราะเมืองตอนนี้
ต้องคิดขึ้นใหม่จากซากปรักหักพัง
และพวกเขาพูดว่า
ได้ ดีมากที่ป้องกันเมืองจากซีนามิในอนาคต
เรารู้สึกประทับใจ แต่ลูกต่อไปที่จะมา อีกเมื่อไหร่ หืม อีก 20 ปี
แต่ทุก ๆ ปี เรามีปัญหา
น้ำท่วมจากฝนตก
ซ้ำร้าย เราอยู่บริเวณกลาง
พื้นที่ป่าของประเทศ
และพื้นที่สาธารณะของเราห่วยแตก
มันกิ๊กก๊อก และมีไม่เพียงพอ
และรกรากของเมือง อัตลักษณ์ของพวกเรา
ก็ไม่ค่อยเกี่ยวข้องเท่าไหร่กับตึกที่ถล่มไป
มันเกี่ยวข้องกับแม่น้ำ
แต่คนทั่วไปเข้าถึงแม่น้ำไม่ได้
เพราะริมฝั่งเป็นพื้นที่ส่วนบุคคล
ฉะนั้น เราเลยคิดว่า เราต้องสร้างทางเลือกที่สามขึ้นมา
และเราเริ่มจากการคิดว่า ต้องต่อต้านภัยคุกคามทางภูมิศาสตร์
มีคำตอบทางภูมิศาสตร์ครับ
จะเป็นอย่างไรถ้าระหว่างเมือง
และทะเล
เรามีป่า
ป่าที่ไม่ได้พยายามต้านทาน
พลังของธรรมชาติ
แต่ทุเลาลงด้วยความเสียดทาน
ป่าที่สามารถชะลอน้ำ
และป้องกันน้ำท่วมได้
เป็นการจ่ายหนี้ทางประวัติศาสตร์ของพื้นที่สาธารณะ
และอาจให้ ในที่สุด
ความเสมอภาคในการเข้าถึงแม่น้ำ
ครับ ข้อสรุปของการออกแบบโดยมีส่วนร่วม
ทางเลือกนี้ได้รับการยอมรับ ทั้งในทางการเมืองและทางสังคม
แต่ก็ยังมีปัญหาเรื่องค่าใช้จ่าย
48 ล้านดอลลาร์
ฉะนั้น เราจึงทำการสำรวจ
ระบบการลงทุนเพื่อสาธารณะ
และพบว่ามี 3 กระทรวง
ซึ่งมี 3 โครงการในพื้นที่เดียวกันนี้
โดยที่ไม่ได้รู้ถึงการมีอยู่ ของโครงการกระทรวงอื่นเลย
มูลค่ารวมทั้งหมด 52 ล้านดอลลาร์
ครับ พลังในการสังเคราะห์ของการออกแบบ
คือการพยายามใช้
ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัดที่สุดในเมือง อย่างคุ้มค่า
ซึ่งไม่ใช่เงิน แต่เป็นการประสานงาน
และด้วยการทำเช่นนี้ เราก็ได้ประหยัด
ไป 4 ล้านดอลลาร์ และนั่นก็เป็นเหตุผลที่ทุกวันนี้
ป่ากำลังถูกสร้างขึ้น
(เสียงปรบมือ)
ดังนั้น จงเป็นพลังแห่งการสร้างขึ้นด้วยตัวเอง
พลังของสามัญสำนึก
หรือพลังของธรรมชาติ พลังทั้งหมดเหล่านี้
ต้องได้รับการแปลงเป็นรูปเป็นร่าง
และอะไรคือรูปร่าง หุ่น และรูปทรง
ไม่ใช่ซีเมนต์ อิฐ หรือ ไม้
แต่เป็นชีวิตนั่นเอง
พลังในการสังเคราะห์ของการออกแบบ
เป็นแค่ความพยายามในการนำเสนอ
แก่นแท้ที่สุดของสถาปัตยกรรม
พลังแห่งชีวิต
ขอบคุณมากครับ
(เสียงปรบมือ)