Onze levens hangen af
van een wereld die we kunnen niet zien.
Denk eens na over je week tot nu toe.
Heb je tv gekeken, gps gebruikt,
het weerbericht bekeken of gebruikte je zelfs een maaltijd?
Al deze dingen die ons dagelijks leven mogelijk te maken,
verlaten zich direct of indirect
op satellieten.
En terwijl we vaak de diensten die satellieten ons bieden
als vanzelfsprekend beschouwen,
verdienen de satellieten zelf onze aandacht,
want ze laten een blijvende stempel achter
op de ruimte die ze innemen.
Mensen over de hele wereld vertrouwen elke dag op satellietinfrastructuur
voor informatie, entertainment en communicatie.
Er is de landbouw- en milieu-monitoring,
internetconnectiviteit, navigatie.
Satellieten spelen zelfs een rol
bij de werking van onze financiële en energie-markten.
Maar de satellieten waarop we dag in dag uit vertrouwen,
hebben een beperkte levensduur.
Hun brandstof kan opraken,
er kunnen storingen optreden,
of hun missie kan gewoon aflopen.
Op dit punt worden deze satellieten effectief ruimteafval,
rommel in het orbitale milieu.
Stel je rijdt over de snelweg op een mooie, zonnige dag
om een boodschap te doen.
Je hebt je muziek wat harder gezet,
je ramen omlaag gedraaid,
met de koele wind in je haren.
Voelt lekker, toch?
Alles loopt op rolletjes,
totdat plotseling de auto hapert en stilvalt,
midden op de snelweg.
Nu heb je geen andere keuze dan om je auto achter te laten
op de snelweg.
Misschien had je geluk
en kon je hem naar de pechstrook navigeren,
zodat hij het overige verkeer niet hinderde.
Een paar uur geleden
was je auto nog een handige machine waarop je kon vertrouwen.
Nu is het een nutteloos stuk metaal,
een sta-in-de-weg op een deugdelijk transportnetwerk.
Stel je onze internationale wegen voor, volgepropt met alle kapotte voertuigen
als obstakels voor het overige verkeer.
En stel je de brokstukken voor die overal zouden worden uitgestrooid
na een botsing,
waarbij duizenden kleinere brokstukken
nieuwe obstakels worden.
Dit is het paradigma van de satellietindustrie.
Satellieten die niet langer werkzaam zijn,
worden vaak gedurende vele jaren in hun baan gelaten
of slechts als een tijdelijke oplossing naar een andere baan verplaatst.
En er zijn in de ruimte geen internationale wetten
om ons te verplichten de boel op te ruimen.
's Werelds eerste satelliet, Spoetnik I,
werd gelanceerd in 1957,
en in dat jaar, waren er slechts drie lanceringspogingen.
Decennia later hebben tientallen landen uit de hele wereld
duizenden satellieten in een baan gelanceerd
en de frequentie van introductie gaat alleen maar toenemen in de toekomst,
vooral als je denkt aan de mogelijkheid
om satellietconstellaties van meer dan 900 stuks te lanceren.
We sturen satellieten naar verschillende banen,
afhankelijk van waarvoor ze nodig zijn.
Het vaakst sturen we satellieten
naar een lage baan om de Aarde,
misschien om beelden te maken van de oppervlakte van de Aarde
van ongeveer 2.000 kilometer hoogte.
Satellieten worden natuurlijk afgeremd door de aardatmosfeer,
zodat hun banen op natuurlijke wijze gaan falen
en ze uiteindelijk zullen opbranden,
waarschijnlijk na een paar decennia.
We sturen satellieten ook vaak
naar een geostationaire baan,
ongeveer 35.000 kilometer hoog.
Satellieten blijven dan boven dezelfde plaats op Aarde hangen,
voor zaken als communicatie of televisie-uitzendingen, bijvoorbeeld.
Satellieten in hoge banen als deze kunnen er voor eeuwen blijven.
En dan is er nog de baan die we 'het kerkhof' noemen,
de onheilspellende rommel- of afvalbanen,
waar sommige satellieten opzettelijk zijn geplaatst
aan het einde van hun levenscyclus,
zodat ze wegblijven van de gewone operationele banen.
Van de bijna 7.000 satellieten sinds de late jaren 50 gelanceerd,
is momenteel slechts ongeveer één op de zeven operationeel,
en naast de satellieten die niet langer werken,
zijn er ook honderdduizenden stuks knikkergrote brokken
en miljoenen verfschilfers
die ook een baan rond de aarde beschrijven.
Ruimte-afval is een belangrijke risicofactor voor ruimtemissies,
maar ook voor de satellieten waar we elke dag op vertrouwen.
Omdat ruimterommel en troep steeds zorgwekkender worden,
zijn er een aantal nationale en internationale inspanningen geweest
om technische normen te ontwikkelen
om ons te helpen met het beperken van het genereren van extra afval.
Zo zijn er bijvoorbeeld aanbevelingen
om ruimtevaartuigen in een lage baan om de aarde
in minder dan 25 jaar uit hun baan te halen,
maar dat is nog steeds een heel lange tijd,
vooral als een satelliet al jaren niet meer werkt.
Er zijn ook aanbevelingen om dode geostationaire apparaten
naar een grafbaan over te brengen.
Maar geen van deze richtlijnen is bindend krachtens het internationaal recht,
en de bedoeling is dat nationale regelingen het moeten doen.
Deze richtlijnen zijn ook niet lange-termijn-gericht,
ze zijn niet pro-actief,
noch gaat het over de rommel die er al is.
Het gaat alleen om de toekomstige creatie van afval te beperken.
Ruimteafval is niemands verantwoordelijkheid.
Mount Everest is een interessant vergelijkingspunt
voor een nieuwe benadering voor de omgang met onze omgeving,
omdat het de twijfelachtige eer geniet
's werelds hoogste vuilnisbelt te zijn.
Decennia na de eerste verovering van de hoogste berg van de wereld,
hebben tonnen achtergelaten afval
bezorgdheid veroorzaakt
en je hebt in het nieuws kunnen lezen
dat Nepal bergbeklimmers misschien harder zal aanpakken
met strengere handhaving van boetes en wettelijke verplichtingen.
Het doel is natuurlijk klimmers ervan te overtuigen
om alles schoon achter te laten.
Misschien zullen lokale non-profitorganisaties
klimmers betalen om extra afval mee terug brengen,
of expedities zouden vrijwillige opruim-trips kunnen organiseren.
En toch vinden nog steeds veel klimmers
dat onafhankelijke groepen zelfdiscipline moeten opbrengen.
Er is geen eenvoudig of gemakkelijk antwoord
en zelfs goedbedoelde inspanningen ter conservering
komen vaak in de problemen.
Maar dat betekent niet dat we niet alles moeten doen wat we kunnen
om de omgevingen waarop we vertrouwen en waarvan we afhankelijk zijn te beschermen.
Net als bij de Everest maken de afstand
en de gebrekkige infrastructuur van het orbitale milieu
de afvalverwijdering tot een uitdagend probleem.
Maar we kunnen gewoon geen nieuwe hoogten bereiken
en een nog hogere vuilnisbelt creëren,
een die niet van deze wereld is.
De realiteit van de ruimte is
dat als een component in een satelliet uitvalt,
de mogelijkheden tot reparatie beperkt zijn
en alleen tegen hoge kosten.
Maar wat als we slimmer worden bij het ontwerpen van satellieten?
Wat als alle satellieten,
ongeacht in welk land ze gebouwd werden,
op een bepaalde manier gestandaardiseerd moeten zijn
voor recycling, onderhoud,
of gedwongen verlaten van de baan?
Wat als er dwingende internationale wetten waren
voor verplichte verwijdering van kapotte satellieten,
in plaats van ze uit de weg te duwen
als tijdelijke oplossing?
Misschien moeten we satellietfabrikanten verplichten tot een borgsom
voor ze een satelliet in een baan om de aarde lanceren,
een borg die slechts geretourneerd zou worden
als de satelliet op de juiste wijze werd afgevoerd
of als ze een bepaalde hoeveelheid rommel hadden opgeruimd.
Of misschien moet een satelliet de technologie aan boord hebben
om hem terug te brengen.
Er zijn enkele bemoedigende tekenen.
De Britse TechDemoSat-1, in 2014 gelanceerd, bijvoorbeeld,
is ontworpen om zichzelf op te ruimen
met een klein sleepzeil.
Dit werkt voor deze satelliet omdat hij klein is,
maar satellieten die hoger of in grotere banen zijn
of zelf veel groter, soms zo groot als een schoolbus,
zullen andere methodes vereisen.
Misschien dingen als krachtige lasers
of trekken met netten of kabels,
hoe gek dat ook klinkt op de korte termijn.
Een echt coole mogelijkheid
is het idee van orbitale sleepwagens of ruimtemechanica.
Stel je voor dat een robotarm
op een soort ruimtesleepwagen
de stukke componenten op een satelliet kon repareren,
waardoor ze weer bruikbaar werden.
Of wat als diezelfde robotarm
een ruimteschip kon bijtanken
dat werkt met chemische voortstuwing,
net zoals jij of ik onze auto's kunnen bijtanken?
Robotreparatie en onderhoud
zou het leven van honderden satellieten kunnen verlengen.
Maar hoe we ook gaan opruimen of herstellen,
het is duidelijk niet alleen maar een technisch probleem.
Er zijn ook complexe wetten en beleid die we moeten regelen.
We hebben kortom nog geen manier gevonden om de ruimte duurzaam te gebruiken.
Verkennen, innoveren om de manier waarop we leven en werken te veranderen,
is wat wij als mensen doen
en in de verkenning van de ruimte
begeven we ons letterlijk buiten de grenzen van de Aarde.
Maar terwijl we drempels overschrijden voor leren en innovatie
moeten we niet vergeten dat de verantwoordelijkheid
voor onze omgeving altijd meespeelt.
Zonder twijfel geraken de lage aardbaan en de geostationaire baan vol
en we kunnen geen nieuwe satellieten blijven lanceren
om de kapotte te vervangen
zonder er in de eerste plaats iets aan te doen,
net zoals we nooit een kapotte auto zouden achterlaten
op het midden van de snelweg.
De volgende keer dat je telefoneert,
het weer bekijkt of je gps gebruikt,
denk dan even aan die satelliettechnologie die deze activiteiten mogelijk maakt.
Maar denk ook na over de gevolgen
die satellieten hebben op het milieu rondom de Aarde
en help de boodschap verspreiden dat we samen onze impact moeten verminderen.
Onze orbitale omgeving is adembenemend mooi
en onze toegangspoort tot exploratie.
Het is aan ons om dat zo te houden.
Dank je.
(Applaus)