Nếu như bạn từng đi trên đường
và bất chợt thấy những hình ảnh kì lạ giương ra, ví dụ như này
Bạn sẽ có cơ hội nhìn thấy nhiều điều ấn tượng,
nhưng chỉ khi bạn đứng ở đúng nơi.
Điều này xảy ra khi người ta áp dụng "Nghệ thuật phối cảnh biến dạng".
Phối cảnh biến dạng là một trường hợp đặc biệt của nghệ thuật phối cảnh,
nơi mà các họa sĩ thể hiện cái nhìn ba chiều chân thực
trên các bề mặt hai chiều.
Mặc dù đã trở nên phổ biến ở hiện tại,
loại hình vẽ phối cảnh này chỉ mới bắt đầu xuất hiện từ thời Phục Hưng ở Ý.
Nghệ thuật cổ đại thường thể hiện hình ảnh trên cùng một mặt phẳng.
khác nhau về kích thước tùy thuộc tầm quan trọng biểu tượng của nó.
Họa sĩ Hy Lạp và La Mã cổ điển nhận ra có thể làm cho vật thể nhìn có vẻ xa hơn
bằng cách vẽ chúng nhỏ hơn,
nhưng nhiều nỗ lực về phối cảnh trước đó đều mâu thuẫn và chưa chính xác.
Thế kỉ 15, tại Florence,
các nhà họa sĩ đã nhận thấy ảo giác của cảnh
có thể được đạt đến mức độ tinh tế hơn
bắng cách áp dụng các nguyên tắc toán học.
Năm 1485, Leonardo da Vinci đã sử dụng toán học
để tạo ra tác phẩm phối cảnh biến dạng đầu tiên
Một số nghệ sĩ khác sau này đã áp dụng kĩ thuật này,
bao gồm Hans Holbein trong tác phẩm "The Ambassadors"
Bức tranh mô tả một hình ảnh biến dạng hình thành nên hình một đầu lâu
nếu người xem nhìn từ mép tranh.
Để hiểu rõ làm sao những họa sĩ tạo được hiệu ứng trên,
chúng ta trước hết phải hiểu vẽ phối cảnh tổng quát là như thế nào.
Hình dung ta nhìn ra ngoài cửa sổ
Ánh sáng bị phản xạ và truyền đến mắt ta,
giao với cửa sổ trên đường đi của nó.
Bây giờ, hãy tưởng tượng bạn có thể vẽ bức tranh mà bạn nhìn thấy trên cửa sổ
khi đang đứng im và chỉ nhìn bằng một mắt.
Kết quả sẽ gần như không thể phân biệt với hình ảnh thực
khi não bộ khắc sâu vào bức tranh 2-D,
nhưng chỉ nhìn từ một điểm.
Đứng xa mép bức tranh một chút
sẽ khiến hiệu ứng 3-D biến mất
Người họa sĩ hiểu rằng một bản vẽ phối cảnh
là một bản chiếu trên mặt phẳng 2 chiều.
Điều này cho phép họ sử dụng toán học khám phá quy tắc cơ bản trong phối cảnh,
giúp họa sĩ vẽ được mà không cần cửa sổ.
Hai dòng kẻ song song như thế này,
chỉ có thể được vẽ song song nếu chúng song song với mặt phẳng của bức vẽ,
Nói cách khác, cần vẽ chúng hội tụ qua một điểm chung
hay còn gọi là điểm ảo.
Đó là một bản vẽ phối cảnh kiểu mẫu.
Với một bản vẽ biến hình như "The Ambassadors",
đứng trực diện với bức tranh làm hỉnh ảnh bị kéo dãn và méo mó,
nhưng nếu nhìn từ điểm chính xác bên cạnh bức tranh
thì họp sọ sẽ hiện ra.
Quay trở lại với suy diễn cửa số,
như thể họa sĩ vẽ lên trên cửa sổ được đặt chếch
thay vì đặt thẳng,
mặc dù đó không phải cách mà họa sĩ Phục Hưng thực sự tạo ra bức vẽ.
Thông thường, người ta vẽ một hình ảnh bình thường lên một bề mặt,
sau đó sử dụng ánh sáng,
một tấm lưới,
hay ngay cả dây để chiếu chếch nó trên giấy vẽ.
Bây giờ, giả sử bạn muốn làm một bản vẽ biến hình trên vỉa hè.
Trong trường hợp này, bạn muốn tạo nên ảo ảnh
khi các nét vẽ liền có sẵn nối liền thành một hình ảnh 3-D.
Đầu tiên, hãy tưởng tượng một cửa sổ phía trước vỉa hè
và vẽ những gì bạn muốn lên trên cửa sổ đó
Nên có cùng một tầm nhìn ở mọi nét vẽ còn lại
điều đó có thể cần tới các quy luật xa gần cơ bản.
Một khi bức tranh hoàn thành,
bạn có thể dùng máy chiếu cố định tại tầm mắt
để chiếu xuống bức vẽ của mình trên vỉa hè
sau đó vẽ phấn lên.
Bức vẽ trên vỉa hè và trên cửa số
sẽ gần như giống nhau từ điểm nhìn đó
nên não người nhìn sẽ một lần nữa bị đánh lừa
và tin rằng bức tranh trên nền đất đó là hình ảnh 3-D
Và bạn không nhất thiết phải chiếu trên một mặt phẳng để có được ảo ảnh này.
Bạn có thể chiếu lên nhiều bề mặt,
hoặc tập hợp lộn xộn của các vật thể từ điểm nhìn đúng,
sẽ hiện ra những hình ảnh hoàn toàn khác.
Ở khắp mọi nơi, bạn có thể tìm thấy các bề mặt rắn
nhường chỗ cho những ảo ảnh lạ lùng kỳ diệu và đáng sợ.
Vỉa hè hay màn hình máy tính của bạn
đây chỉ là một số cách mà toán học và quy luật phối cảnh
có thể mở ra những thế giới mới.