Czym jest miłość?
Jest trudna do zdefiniowana,
bo ma bardzo szerokie zastosowanie.
Mogę kochać jogging.
Mogę kochać książkę, film.
Mogę kochać kotlety.
Mogę kochać żonę.
(Śmiech)
Jednak jest wielka różnica
między kotletem a moją żoną.
Jeżeli doceniam kotleta,
to kotlet tego nie odwzajemni.
Natomiast żona nazywa mnie
gwiazdą swojego życia.
(Śmiech)
Tylko inna spragniona świadomość
widzi we mnie kogoś pożądanego.
Wiem to i dlatego miłość
można określić w celniejszy sposób,
jako pragnienie bycia pożądanym.
Stąd odwieczny problem miłości:
jak stać się i pozostać pożądanym?
Jednostki znajdowały rozwiązanie tego problemu
w stosowaniu się do zasad społecznych.
Każdy miał określoną rolę do odegrania
w zależności do płci, wieku,
statusu społecznego.
Trzeba było tylko grać swoją rolę,
by być cenionym i kochanym przez społeczeństwo.
Pomyślcie o młodej kobiecie, która musi pozostać dziewicą do ślubu.
Pomyślcie o najmłodszym synu, który musi słuchać najstarszego,
który z kolei musi słuchać ojca.
Jednak fenomen
rozpoczęty w XIII wieku
głównie w renesansie, na Zachodzie,
spowodował największy kryzys tożsamości
w historii ludzkości.
Tym fenomenem jest nowoczesność.
Możemy go podsumować 3 procesami:
Pierwszy to racjonalizacja badań naukowych,
która przyspieszyła postęp techniczny.
Następnie, proces demokratyzacji,
który sprzyjał rozwojowi praw człowieka.
W końcu proces racjonalizacji produkcji
i wolnego handlu.
Te trzy splecione procesy
całkowicie zniszczyły
wszystkie tradycyjne postawy zachodnich społeczeństw,
niosąc radykalne konsekwencje.
Obecnie można swobodnie oceniać
na plus czy na minus
każdą postawę, wybór, cel.
Jednak w rezultacie muszą zmierzyć się
z taką samą wolnością innych
do swobodnej oceny tych wartości.
Innymi słowy, dawniej moją wartość zapewniało
poddanie się tradycyjnym autorytetom.
Obecnie jest notowana na giełdzie.
Na wolnym rynku indywidualnych potrzeb
codziennie negocjuję swoją wartość.
Stąd niepokój współczesnego człowieka.
Dręczy go: "Czy jestem pożądany? Na ile?
Ilu ludzi mnie pokocha?".
Jak odpowiada na ten niepokój?
Histerycznie zbierając symbole pożądania.
(Śmiech)
Nazywam to aktem zbierania,
między innymi, kapitału uwodzenia.
Rzeczywiście, konsumenckie społeczeństwo
w dużej mierze opiera się na kapitale uwodzenia.
Podobno ta konsumpcja dowodzi, że nasza epoka jest materialistyczna.
To nieprawda!
My tylko gromadzimy przedmioty, aby komunikować się z innymi umysłami.
Robimy to, żeby nas kochali, żeby ich uwodzić.
Nie ma nic mniej materialistycznego lub bardziej sentymentalnego
niż nastolatek kupujący nowe dżinsy
i rozdzierający je na kolanach,
bo chce ucieszyć Jennifer.
(Śmiech)
Konsumpcjonizm to nie materializm.
To raczej to, co zostało wchłonięte
i poświęcone w imię boga miłości,
a raczej w imię kapitału uwodzenia.
W świetle obserwacji dzisiejszej miłości,
czego się można po niej spodziewać w perspektywie 10 lat?
Można przewidzieć dwie hipotezy:
Pierwsza to rodzaj zakładu,
że proces narcystycznej kapitalizacji się pogłębi.
Trudno powiedzieć, jaki kształt przyjmie to pogłębienie,
bo w dużej mierze polega
na społecznych i technicznych innowacjach,
które z definicji trudno przewidzieć.
Ale można, na przykład,
wyobrazić sobie stronę randkową,
która, na podobieństwo programów lojalnościowych,
używa punktów kapitału uwodzenia,
zmienianych z wiekiem, tuszą,
wykształceniem, dochodami
lub liczbą kliknięć na moim profilu.
Możemy sobie również wyobrazić
chemiczne leczenie rozstań,
które osłabi uczucie przywiązania.
Na marginesie na MTV leci właśnie program,
w którym nauczyciele sztuki uwodzenia
traktują ból serca jako chorobę.
Nazywają siebie "pick-up artists".
Artist czyli artysta.
Pick-up to podrywanie,
konkretnie podrywanie dziewczyn.
To artyści w podrywaniu dziewczyn.
(Śmiech)
Nazywają oni ból serca zabujaniem ("one-itis").
Po angielsku "-itis" to przyrostek oznaczający infekcję.
"One-itis" można przetłumaczyć jako "infekcja od kogoś".
Jest to trochę obrzydliwe.
Dla artystów podrywu zakochanie się
jest stratą czasu,
marnuje twój kapitał uwodzenia,
dlatego musi być wyeliminowane
jak choroba czy jak infekcja.
Możemy również przewidzieć
romantyczne użycie genomów.
Każdy mógłby je swobodnie nosić
i pokazywać jak wizytówkę,
żeby sprawdzić, czy uwiedzenie może kontynuować do reprodukcji.
(Śmiech)
Oczywiście ten wyścig uwodzenia,
jak każda zaciekła rywalizacja,
powoduje ogromne różnice w narcystycznej satysfakcji,
a zatem również wiele frustracji i samotności.
Można oczekiwać, że sama nowoczesność,
od której wziął się kapitał uwodzenia, będzie poddana w wątpliwość.
Myślę konkretnie o reakcji
neofaszystów i społeczności religijnych.
Ale przyszłość nie musi taka być.
Możliwa jest inna droga myślenia o miłości.
Tylko jaka?
Jak pozbyć się histerycznej potrzeby bycia docenianym?
Uświadamiając sobie własną bezużyteczność.
(Śmiech)
Tak,
jestem bezużyteczny.
Ale zapewniam,
że wy też jesteście.
(Śmiech)
(Brawa)
Wszyscy jesteśmy bezużyteczni.
Tę bezużyteczność łatwo zademonstrować,
bo żebym był wartościowy,
ktoś musi mnie pożądać,
co pokazuje, że sam w sobie nie mam żadnej wartości.
Nie mam żadnej immanentnej wartości.
Wszyscy udajemy, że mamy idola,
wszyscy udajemy idoli dla innych,
lecz naprawdę wszyscy jesteśmy oszustami,
trochę jak facet, który wydaje się totalnie wyluzowany i obojętny,
choć tak naprawdę dobrze wiedział,
że ściągnie wszystkie spojrzenia.
Myślę, że świadomość
tego powszechnego oszustwa,
które dotyczy nas wszystkich,
ułatwi nasze miłosne relacje.
Właśnie dlatego,
że chcę być kochany od stóp do głów,
utwierdzany w każdym wyborze,
istnieje histeria uwodzenia.
Dlatego chcę uchodzić za ideał,
żeby ktoś mnie pokochał.
Ta osoba ma być idealna,
żebym upewnił się co do własnej wartości.
Stąd biorą się pary
opętane pozorami.
Zerwą ze sobą, ot tak,
z powodu najdrobniejszych niedociągnięć.
Tej postawie przeciwstawiam wrażliwość,
miłość jako wrażliwość.
Czym jest wrażliwość?
Wrażliwość to akceptacja słabości naszych ukochanych.
Nie trzeba zostać smutną, porządnicką parą.
(Śmiech)
Jest to kiepskie.
Przeciwnie,
jest wiele uroku i szczęścia we wrażliwości.
Mam na myśli zwłaszcza humor, który jest zaniedbywany.
Jest to rodzaj poezji z celową niezdarnością.
Mam na myśli autoironię.
Dla pary, której brak podpory
ze strony ograniczeń tradycji,
autoironia jest chyba
jednym z najlepszych środków na przetrwanie związku.