Hemen duzue Jane.
Arrisku altuko haurdunaldia du.
24 aste ostean
ospitaleratuta dago
kontrakzio goiztiarrak monitarizatuak izateko.
Ez dirudi oso zoriontsu.
Teknikoek eta adituek uteroko kontrakzioak
monitorizatzeko gerriko pisutsu horiek jartzen dizkiotelako.
Eta, arduratuta dagoelako.
Zehazki ospitalean 10 egun pasa ostean
gertatuko denak arduratzen du.
Zer gertatuko da etxera itzultzean?
Hain goiz erditzea, suntsitzailea litzateke.
Afroamerikar emakumea denez,
aukera bikoitza du erditze goiztiarra edo
fetuaren heriotza izateko.
Beraz Janek bi aukera ditu:
ospitaleko ohean geratu,
teknologiaren mende, erditu arte
eta bizitza osoa faktura ordaintzen pasa;
edo 10 egun ostean etxera joan eta dena ondo ateratzea espero.
Bi aukera horietako ezein ez da oso erakargarria.
Horrelako istorioetan pentsatzen dudanean,
eta horrelakoak entzutean,
neure buruari galdetzen diot:
Ba ote dago alternatibarik?
Posible ote da ospitalean dugun bezalako
kalitatezko monitarizazio baten onurak izatea
etxean eguneroko bizitza egiten dugun bitartean?
Ideia honi bueltaka,
nire ikerketa taldea zientzialari
batzuekin elkartzera animatu nuen,
eta guztiok bildu eta idea-jasa bat egin genuen.
Prozesu luze baten ostean,
bisio bat, ideia bat, izan genuen:
soinean eraman zitekeen zerbait, bitxi baten modukoa, edo
tirita bat bezala jar daitekeena.
Eta estuasun eta ahaleginez beteriko urteen ostean,
txaplata elektroniko malgu honetara heldu ginen.
Konputagailuetako txipak sortzeko erabiltzen den
prozesu berarekin fabrikatzen dira, baina, kasu honetan,
osagaiak olata erdieroale batetik giza gorputzarekin
komunikatu daitekeen materiale malgu batera pasatzen dira.
Sistema hauek ile baten lodiera dute.
Guk nahi dugun informazioa bil dezakete.
Esaterako,
gorputz mugimendua,
gorputzeko tenperatura,
gorputzeko inpultso elektrikoak,
eta horrelakoak.
Sistema hauek energia iturriak
barne hartzeko ere diseina ditzakegu,
eta haririk gabe igortzeko gaitasuna eman.
Honelako sistemak eratzen hasi ginenean,
guregan eta gure ikerketa taldean probatzen hasi ginen.
Baina gure bazkide ziren kliniko batzuekin ere kontaktatu genuen
San Diegon,
eta egoera kliniko desberdinetan zeuden gaixoekin probatu genituen,
Jane bezalako etorkizuneko amekin ere bai.
Hau unibertsitateko ospitalean erditzera doan emakume bat da,
eta uteroko kontrakzioak ohiko gerriko baten bidez monitarizatzen ari zaizkie.
Horrez gain,
gure txaplata elektronikoak ere hor daude.
Irudi honetan fetoaren bihotz taupaden uhinak ikus daitezke,
marra gorria ohiko gerrikoaren bidez
lortutako datuek sortzen dute,
eta urdina, gure sistema elektroniko
malgua eta gure algoritmoak erabiliz egindako estimazioek.
Une horretan,
bosteko handi bat eman genion geure buruari.
Imajinatu genituen gauzetako batzuk fruituak ematen hasi ziren,
eta hori testuinguru klinikoan ari ginen ikusten.
Baina artean bazen arazo bat.
Sistema hauek fabrikatzeko modua
ez zen batere eraginkorra,
errendimendu baxua zuen
eta erroreak sortzen zituen.
Gainera,
ospitaleko erizainekin hitz egitean,
aholkatu ziguten
gure elektronikak ospitalean erabiltzen ziren itsasgarri medikoekin
funtziona zezatela.
Epifania bat izan genuen, "Itxaron une bat.
Itsasgarri horiekin ongi lan egiteaz gain,
goazen itsasgarri horietan barneratzera,
eta horrela gure fabrikatze arazoa konpontzera."
Hemen ikus dezakezue
sentsore horiek zinta itsasgarrian barneratzeko dugun gaitasuna
olata batetik askatuz.
Ikerketa lan gehiagok, gainera,
seinalea anplifikatzeko eta digitalizatzeko
itsasgarri malguetan zirkuituak barneratzea, ahalbideratzen digu,
seinalea prozesatuz
eta haririk gabeko transmisiorako kodifikatuz.
Guzti hau, ospitalean erabiltzen diren
itsasgarri berdinetan barneratuta.
Une horretan,
beste erronka batzuk agertu ziren,
ingenieritzaren eta erabilgarritasunaren ingurukoak,
erabiltzeko praktikoak zirela ziurtatzeko.
Osasun digitalari buruzko eztabaida askotan
jendeak sinisten eta onartzen du datuak digitaliza ditzakegula,
haririk gabeko moduan transmititu ditzakegula,
hodeira bidali,
eta bertan,
berau interpretatzeko beharrezko informazioa atera.
Eta, izatez, guzti hori posible da,
energiaren arazoa alde batera uzten badugu.
Oroi gaitezen Janetaz.
Ez da Palo Alton bizi,
ez eta Beverly Hillsen ere.
Beraz,
kontuan izan behar dugu zein datu tarifa duen,
eta zein den beretzat uneoro datuak bidaltzearen kostua.
Beste erronka bat ere badago,
medikuntza arloan lantzea erosoa ez den bat.
Izan ere, Janek ez du erabateko konfidantza
medikuengan.
Berak, bera bezalakoek, bere arbasoek, ez dituzte esperientzia atseginenak izan
ospitaleetan eta medikuen eskuetan,
edo aseguru konpainietan.
Beraz, pribatutasunari buruz pentsatu behar dugu.
Posible da Jane eroso ez sentitzea
bere datu guztiak hodeian prozesatzearekin.
Eta Jane ez da tuntuna;
berriak irakurtzen ditu.
Badaki gobernua hackeatua izan badaiteke,
edo Fortune 500-eko konpainiak,
baita bere medikua ere.
Eta hori kontuan hartuta,
ideia bat izan genuen.
Ez gara munduko hacker guztiak baino azkarragoak izango,
baina helburu txikiago bat aurkez diezaiekegu.
Zer gertatuko litzateke,
datuen interpretazio egiteko algoritmo horiek
hodeian burutu beharrean
itsasgarrietan integratutako zirkuitu txikietan
burutuko bagenitu?
Horrela, gauza hauek guztiak bateratzean,
ondorioa da orain pentsa dezakegula etorkizunean
Jane bezalako pertsona batek, bizitza normal bat izaten jarraitu eta
monitorizatua izan daitekela.
Bere datu-tarifa ordaintzeko beste lan bat
bilatu beharrik gabe,
eta pribatutasunari buruzko ardurak ere kontuan izanez.
Une honetan,
geure buruarekin oso gustura gaude.
Hori lortu dugu,
pribatutasunari dagozkion hainbat gai konpondu ditugu
eta uste dugu atal hori ia itxita dugula.
Aurrerantzean denak pozik bizi izan ziren, ezta?
Ez hain azkar.
(Barreak)
Oroitu beharreko gauzetako bat lehenago esan bezala, zera da,
Jane ez dela asko fio medikuetaz.
Gogoan izan
osasunaren inguruan aldeak handitzen ari direla,
eta ezberdinatsunak daudela mediku zaintza egokien inguruan.
Horrek esan nahi du irudi arrunt hori,
Jane eta bere datuen irudia,
haririk gabe datuak hodeira igortzearekin eroso egon arren,
beharrezkoa denean medikuaren eskuhartzea onartu arren,
ez dela istorio osoa.
Beraz, orain egiten ari garena
bide barriak lantzea da Jane eta bere medikua bezalako pertsonen
artean konfiantzazko bitartekariak eduki ahal izateko.
Adibidez, elizekin elkartzen hasi gara,
elizako kide diren erizainak bilatzen,
konfiantzazko komunitateetatik datozenak,
eta gaixoaren babesle eta aholkulari bihurtzen ditugu.
Alde dugun beste gauza bat
aseguru etxeak horrelakoetan
gero eta interes handiagoa dutela da.
Ohartzen ari dira, hobe dela
orain dolar bat ordaintzea,
soinean eraman daitekeen gailu bat eta osasun aholkulari batengatik,
gero 10 dolar ordaintzea baino,
haurra modu goiztiarrean jaiotzean,
eta jaioberrien zaintza intentsiboen unitatean amaitzean;
ospitaleko unitate garestienetako batean.
Guretzat ikaskuntza prozesu luze bat izan da hau.
Aurrera egin eta arazoei aurre egiteko prozesu errepikakor honek,
non ezeroso sentitzen ginen eta
hurrengo arazoa identifikatzen genuen,
bide hau egiten lagundu digu,
teknologia honekin berrikuntzak egiteaz gain,
gehien behar dutenek erabili ahal izatea ziurtatuz.
Prozesu honetan ikasitako beste ikasgaia, oso apalgarria,
zera izan da:
teknologiak exponentzialki aurrera egiten duen honetan
teknologia honen erabiltzaileak gizakiak direla kontuan izan behar dugula,
eta jakin behar dugula
pertsona horiek aurpegi bat dutela,
eta izen bat,
eta bizitza bat.
Eta Jane-en kasuan,
espero dezagun bi bizitza.
Mila esker.
(Txaloak)