รัสเซียมาจากไหน
ทำไมถึงมีขนาดใหญ่นัก
และมันแตกต่างจากเพื่อนบ้านอย่างไร
คำตอบอยู่ในเรื่องราวอันน่าทึ่ง ของนักรบทางทะเล
ผู้รุกรานเร่ร่อน
และความรุ่งเรืองและการเสื่อมสลายของ รัฐยุคกลางที่ชื่อว่าคีแวน รัส (Kievan Rus)
ในสหัสวรรษแรก
ชนเผ่ากลุ่มใหญ่แผ่ขยายออกไป ทั่วผืนป่าสมบูรณ์ทางยุโรปตะวันออก
เพราะว่าพวกเขาไม่มีระบบการเขียน
เรื่องราวส่วนใหญ่ของพวกเขาที่เรารู้ จึงมาจากสามแหล่งหลัก ได้แก่
หลักฐานทางโบราณคดี
ที่ได้จากนักวิชาการผู้รู้หนังสือ จากอาณาจักรโรมัน และตะวันออกกลาง
และสุดท้าย ประวัติศาสตร์อันน่าทึ่งเรียกว่า บันทึกเหตุการณ์ปฐมบท (Primary Chronicle)
ที่ถูกรวมรวมในศตวรรษที่ 12 โดยพระที่มีนามว่า เนสเตอร์
มันบอกให้เรารู้ว่าชนเผ่าเหล่านี้ ผู้ซึ่งใช้ภาษาสลาวิก
และนับถือศาสนาที่มีพระเจ้าหลายองค์
ได้แยกจากกันไปทางตะวันตก, ใต้ และเหนือ ในศตวรรษที่ 7
พวกที่ไปทางเหนือ แผ่ขยายจากบริเวณ แม่น้ำนีสเตอร์ (Dniester River)
ไปจนถึงแม่น้ำวอลกา (Volga) และทะเลบอลติก (Baltic Sea)
จากบันทึกของเนสเตอร์ หลายปี หลังจากการถูกพิชิตโดยชาวไวกิ้งจากทางเหนือ
ผู้ซึ่งไม่ได้สวมหมวกมีเขาในสงครามหรอกนะ
ชนเผ่าในพื้นที่นั้นปราบพวกนอร์ธเม็น (Northmen) ทำให้พวกนั้นล่าถอยไป
แต่พอเหลือแต่พวกเขาที่มีอาวุธกันครบมือ พวกเขาก็ประหัดประหารกันเอง
น่าขัน ที่ความวุ่นวายดังกล่าว
ทำให้ชนเผ่าต่าง ๆ ขอความช่วยเหลือ จากชาวต่างชาติที่พวกเขาเพิ่งได้ไล่ออกไป
ให้กลับเข้ามาและมาจัดระบบระเบียบ
พวกไวกิ้งรับข้อเสนอ และส่งเจ้าชายนามว่า รูริค และพระอนุชาสองพระองค์มาปกครอง
เมื่อพระโอรสของรูริค ที่มีนามว่า โอเลก ขยายอาณาเขตดินแดนไปถึงทางใต้
และย้ายเมืองหลวงไปยัง เคียฟ
ซึ่งเคยเป็นด่านหน้าของอาณาจักรคาซาร์ (Khazar)
คีแวน รัส ได้ถือกำเนิดขึ้น
"รัส" น่าจะแผลงมาจากคำในภาษานอสโบราณ ที่แปลว่า "ผู้พายเรือ"
เขตปกครองใหม่ของเจ้าชายมีความสัมพันธ์ กับเพื่อนบ้านของเขาที่ซับซ้อน
ซึ่งเปลี่ยนแปลงไปมาระหว่างการเป็นพันธมิตร และเป็นคู่สงคราม กับอาณาจักรคาร์ซาและไบเซนไทน์
เช่นเดียวกับชนเผ่าเพื่อนบ้านต่าง ๆ
ศาสนามีบทบาทสำคัญทางการเมือง
และตามที่ตำนานว่าไว้ว่า ในปี ค.ศ. 987
เจ้าชายชาวรัส นามว่า วัลดีมีร์ ที่ 1ตัดสินใจว่า มันถึงเวลาแล้วที่จะละทิ้งลัทธิซาลวิกนอกรีต
และส่งผู้เผยแผ่ศาสนาออกไป เพื่อสำรวจความเชื่อของเพื่อนบ้าน
เมื่อไม่พอใจการห้ามดื่มสุราของศาสนาอิสลาม
และการขับไล่ศาสนายิว ออกจากดินแดนศักสิทธิ์ของพวกเขา
ผู้ปกครองรัสเซีย จึงเลือกศาสนาคริสต์นิกายออโธดอกซ์
หลังจากได้รับรู้ถึงพิธีกรรมแปลก ๆ มากมาย
เมื่อวัลดิมีร์เปลี่ยนศาสนาและอภิเสกสมรส กับพระนัดดาของจักรพรรดิ์แห่งไบเซนไทน์
และติดต่อทางการค้าตลอดเส้นทางโวลก้า
ความสัมพันธ์ระหว่างสองอารยธรรมก็ยิ่งแน่นแฟ้น
นักเผยแผ่ศาสนาชาวไบเซนไทน์ ประดิษฐ์ตัวอักษรสำหรับภาษาซัลวิค
โดยใช้รากฐานจากตัวอักษรกรีกที่ถูกดัดแปลง
ในขณะที่นักรบ รัส ไวกิง ก็ทำหน้าที่ เป็นองครักษ์ชั้นยอดให้จักรพรรดิ์ไบเซนไทน์
ตลอดเวลาสองสามชั่วอายุคน
คีแวน รัส ก็เจริญรุ่งเรือง ด้วยทรัพยากรณ์ที่อุดมสมบูรณ์และการค้าขาย
ชนชั้นสูงทั้งชายหญิงแต่งงาน กับชนชั้นปกครองที่มีชื่อเสียงในยุโรป
ในขณะที่ประชาชนในบางเมือง ก็สำราญใจไปกับวัฒนธรรมที่ยิ่งใหญ่
วรรณกรรม และแม้กระทั่งอิสรภาพแบบประชาธิปไตย ซึ่งพบได้ไม่ง่ายนักในช่วงเวลานั้น
แต่ไม่มีอะไรที่อยู่ยั้งยืนยง
การสังหารกันในหมู่พี่น้องเพื่อชิงบัลลังก์ ได้กัดกร่อนอำนาจศูนย์กลาง
เมื่อเมืองอิสระต่าง ๆ ที่ปกครองด้วย บรรดาเจ้าชายคู่อริก็แก่งแย่งอำนาจกันมากขึ้น
สงครามศาสนาครั้งที่สี่ และการเสื่อมอำนาจของคอนเสตนติโนเปิล
ทำให้การค้าที่มีผลต่อความมั่งคั่งและอำนาจ ของชาวรัสสั่นคลอน
ในขณะที่อัศวินทิวโทนิคในสงครามศาสนา ก็เข้ารุกรานอาณาเขตทางตอนเหนือ
อย่างไรก็ดี การโจมตีครั้งสุดท้าย น่าจะมาจากทางตะวันออก
เมื่อถูกครอบงำด้วยความแตกแยกวุ่นวาย
บรรดาเจ้าชายชาวรัสให้ความสนใจไม่มาก
กับข่าวลือเรื่องการกักตุนเสบียงอย่างลึกลับ
จนกระทั่งปี ค.ศ. 1237 เมื่อพลธนู 35,000 นาย นำโดย บาตู ข่าน
บุกกวาดเมืองของชาวรัส
ไล่ชาวเคียฟ ก่อนที่จะบุกต่อไปยัง ฮังการีและโปแลนด์
ยุคสมัยของ คีแวน รัส ได้มาถึงกาลอวสาน ประชากรตอนนี้ถูกแบ่งแยก
ขณะที่ทางตะวันออก ยังคงถูกปกครองโดยมองโกล
จุดการค้าขายที่ห่างไกลออกไป ที่เป็นที่รู้จักในชื่อ มอสโคว
ก็พัฒนาเติบโตจนมีอำนาจสั่นคลอนข่านทั้งหลาย
และยึดครองส่วนที่เป็นจักรวรรดิ์ที่แยกออกมา
และเข้าปกครองดินแดนเหล่านั้นได้สำเร็จ
ในขณะที่มันกลืน ส่วนเขตแดนอื่น ๆ ของรัสทางตะวันออก
มันได้ชือเดิมของมันคืนมา ในรูปของภาษากรีก รัสซิเอ (Ruscia)
ในขณะเดียวกัน พื้นที่ทางตะวันตก ที่ผู้นำต่าง ๆ ได้หลีกเลี่ยงการถูกทำลายล้าง
ผ่านกลยุทธทางการเมือง จนกระทั่งการกักตุนลดลง
ก็ไปอยู่ภายใต้อิทธิพลของโปแลนด์ และลิทัวเนีย
ในอีกไม่กี่ศตวรรษต่อมา
ดินแดนที่เคยเป็นของชาวคีแวน รัส
ที่เป็นที่อาศัยของชาวสลาฟ
ที่ถูกปกครองโดยชาวไวกิ้ง
ที่ถูกสั่งสอนวิชาโดยชาวกรีก
และถูกแบ่งแยกโดยชาวมองโกล
ก็ได้พัฒนาความแตกต่างทางสังคม, วัฒนธรรม และภาษา
ที่ยังคงอยู่จนถึงทุกวันนี้