Πώς γνωρίζετε τι συμβαίνει στον κόσμο σας;
Ο όγκος της πληροφόρησης που είναι προσβάσιμος με ένα κλικ
μπορεί να είναι απεριόριστος,
αλλά ο διαθέσιμος χρόνος και ενέργεια
για να τον απορροφήσουμε και να τον αξιολογήσουμε δεν είναι.
Όλη η πληροφόρηση του κόσμου δεν θα έχει καμία ουσία
αν δεν γνωρίζετε πώς να διαβάζετε τις ειδήσεις.
Στους γονείς σας, στους παππούδες σας,
ή και στα μεγαλύτερα αδέρφια σας,
η ιδέα αυτή θα ακουγόταν παράξενη.
Μόλις πριν από μερικές δεκαετίες οι ειδήσεις ήταν ευρείας βάσης.
Οι επιλογές περιορίζονταν
σε ένα-δύο περιοδικά γενικού ενδιαφέροντος
σε σοβαρές εφημερίδες,
και σε τρία ή τέσσερα τηλεοπτικά δίκτυα
όπου αξιόπιστοι παρουσιαστές ειδήσεων
με συνέπεια έλεγαν τα νέα της ημέρας την ίδια ώρα κάθε βράδυ.
Όμως σύντομα έγιναν φανερά τα προβλήματα αυτού του συστήματος
με την εξάπλωση των ΜΜΕ.
Ενώ ήταν γνωστό ότι οι απολυταρχικές χώρες
έλεγχαν και λογόκριναν την πληροφόρηση,
μια σειρά από σκάνδαλα φανέρωσε
ότι και οι δημοκρατικές κυβερνήσεις παραπλανούσαν το κοινό,
συχνά με τη συνεργασία των μέσων μαζικής ενημέρωσης.
Αποκαλύψεις σχετικά με μυστικούς πολέμους, μυστικές δολοφονίες,
και πολιτική διαφθορά
υπέσκαψαν τη δημόσια πίστη στις επίσημες αφηγήσεις
που παρουσιάζονταν από τις κύριες πηγές πληροφόρησης.
Αυτή η απώλειας εμπιστοσύνης στους ελεγκτές των ΜΜΕ οδήγησε
σε εναλλακτικές εφημερίδες, ραδιοφωνικές εκπομπές και καλωδιακή μετάδοση
που ήρθαν σε ανταγωνισμό με τα κύρια μέσα ενημέρωσης
καλύπτοντας τα γεγονότα από διάφορες οπτικές.
Πρόσφατα το Διαδίκτυο πολλαπλασίασε
τον όγκο της πληροφόρησης και των απόψεων,
με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα ιστολόγια και τα διαδικτυακά βίντεο,
να καθιστούν κάθε πολίτη υποψήφιο δημοσιογράφο.
Όμως είναι ανέφικτο και ανώφελο να γίνουμε όλοι δημοσιογράφοι
και οι διαφορετικές πηγές μπορεί να διαφωνούν,
όχι μόνο στις απόψεις αλλά και στα ίδια τα γεγονότα.
Πώς μαθαίνετε τότε την αλήθεια ή κάτι κοντά σε αυτήν;
Ο ιδανικότερος τρόπος είναι να λάβετε την αρχική είδηση
χωρίς να έχει φιλτραριστεί από ενδιάμεσους.
Αντί για άρθρα που ερμηνεύουν μια επιστημονική μελέτη
ή την ομιλία κάποιου πολιτικού,
μπορείτε συχνά να βρείτε το πρωτότυπο υλικό και να κρίνετε από μόνοι σας.
Για τα τρέχοντα, ακολουθήστε τους ανταποκριτές στα κοινωνικά μέσα.
Σε σημαντικά γεγονότα,
όπως η Αραβική Άνοιξη ή οι διαδηλώσεις στην Ουκρανία,
οι παρουσιαστές των ειδήσεων και οι ιστολόγοι
δημοσίευσαν ενημερώσεις και ηχογραφήσεις μέσα στο χάος.
Αν και πολλές από αυτές αργότερα εμφανίζονται σε άρθρα ή εκπομπές,
να θυμάστε ότι αυτές οι επεξεργασμένες εκδοχές
συχνά συνδυάζουν τη φωνή του ατόμου που ήταν παρόν
με τη συμμετοχή των εκδοτών που δεν ήταν.
Επιπλέον, όσο πιο χαοτική είναι η είδηση,
τόσο λιγότερο προσπαθήστε να την ακολουθήσετε σε πραγματικό χρόνο.
Σε γεγονότα όπως τρομοκρατικές επιθέσεις και φυσικές καταστροφές,
τα σημερινά ΜΜΕ επιχειρούν τη συνεχή κάλυψη,
ακόμα και όταν δεν υπάρχουν νέες αξιόπιστες πληροφορίες,
κι έτσι συχνά οδηγούμαστε σε ανακριβή πληροφόρηση
ή σε ψευδείς κατηγορίες εις βάρος αθώων ανθρώπων.
Εύκολα γίνεσαι ανυπόμονος με τέτοια γεγονότα,
αλλά προσπαθήστε να βρείτε την πιο πρόσφατη πληροφόρηση
σποραδικά σε όλη τη διάρκεια της ημέρας,
παρά κάθε λίγο και λιγάκι,
έτσι δίνοντας χρόνο για να φανερωθούν οι λεπτομέρειες
και να απαλειφθούν οι ψευδείς αναφορές.
Ενώ η καλή δημοσιογραφία αποβλέπει στην αντικειμενικότητα,
η μεροληψία των μέσων είναι συχνά αναπόφευκτη.
Όταν δε βρίσκετε την απευθείας είδηση,
αναζητήστε την κάλυψη σε διάφορα μέσα
που εμπλέκουν στην ενημέρωση διάφορους ανταποκριτές και ειδικούς.
Όταν ενημερώνεστε από διάφορες πηγές και επισημαίνετε τις διαφορές
αυτό βοηθάει να συναρμολογήσετε το παζλ
και να έχετε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα.
Είναι επίσης σημαντικό να διαχωρίζουμε τα γεγονότα από τις απόψεις.
Λέξεις όπως «θεωρώ», «πιθανόν» ή «μάλλον»
δείχνουν ότι το μέσο είναι επιφυλακτικό
ή ακόμα χειρότερα, κάνει εικασίες.
Επίσης έχετε τα μάτια σας ανοιχτά για αναφορές από ανώνυμες πηγές.
Ίσως προέρχονται από κάποιους άσχετους με την είδηση
ή που θέλουν να επηρεάσουν την κάλυψη των γεγονότων
και η ανωνυμία δεν τους καθιστά υπόλογους
για τις πληροφορίες που παρέχουν.
Τελευταίο και πιο σημαντικό,
να προσπαθείτε να επιβεβαιώνετε τις ειδήσεις πριν τις διαδώσετε.
Ενώ με τα κοινωνικά μέσα
μαθαίνουμε την αλήθεια συντομότερα,
έχουν επίσης συντελέσει στο να εξαπλώνονται φήμες
πριν να εξακριβωθούν,
ή και να παρατείνονται ψευδείς ειδήσεις
για πολύ καιρό μετά την αποκάλυψή τους.
Έτσι πριν μοιραστείτε μια απίστευτη
και σοκαριστική είδηση,
κάντε μια αναζήτηση στο διαδίκτυο
για περαιτέρω πληροφορίες ή για περιεχόμενο που σας έχει ξεφύγει,
καθώς και για απόψεις άλλων επί αυτού.
Σήμερα έχουμε περισσότερη ελευθερία
από τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης
που είχαν τον έλεγχο ροής των ειδήσεων.
Όμως μαζί με την ελευθερία έρχεται και η ευθύνη:
η ευθύνη να διαχειριστούμε τις ίδιες μας τις εμπειρίες
και να βεβαιωθούμε ότι η ροή δεν θα εξελιχθεί σε πλημμύρα,
που θα μας αφήσει λιγότερο ενημερωμένους από ό,τι πριν κάνουμε το βήμα προς αυτήν.