Hemen nago, badakit sangha hemen dagoela.
Sanghari irri.
Sangha hemen dago, sanghari irri.
Egun on, lagun maiteak.
Gaur 2013ko martxoaren 21a da
eta Ilbete meditazio aretoan gaude
etxalde berrian, Plum Villagen.
Entzun berri dugu
“Prajnaparamitaren bihotza” sutra.
Ulermen perfektuaz ari da.
Zer da ulermen perfektua?
Sanskritozko hitza prajna da,
prajnaparamita.
Hau da, ulerkera bat, ikuskera sakon bat,
jakinduria mota bat,
horra eraman ahal gaituena,
beste ertzera, beldur-ezaren ertzera,
haserre-eza, etsipen-eza, askapenaren ertzera.
Beste ibaiertza.
Ikuskera sakonari buruz hitz egiten dugu.
Ikuskera sakon hori
begirada sakonari esker lortzen da.
Arreta osoan zaudenean, benetan zaude hemen eta orain.
Sakon begiratuz gero, ukitu ahal izango duzu
hor dagoenaren benetako izaera.
Gure gorputza, gure gogoa, mundua, hodeia, harria.
Dena izan daiteke subjektu,
dena izan daiteke gure meditazioaren objektu.
Harriaren izaeran barne sakon behatzen baduzu,
bere benetako izaera ukituko duzu.
Uki dezakezu,
ulermen perfektu hori izan dezakezu,
ikusmen sakon hori.
Hiru energia mota daude
ikusmen sakon hori emango digutenak.
Lehena arreta osoa da, smrti.
Energia horri esker hortxe egon zaitezke,
orain eta hemen.
Energia horrek laguntzen digu
gorputza gogora ekartzen, gogoa gorputzera,
benetan hor egon ahal izateko.
Energia horri esker
gertaeren jakinean egon gaitezke.
Orain gertatzen ari den guztiaren jakinean egon,
gure gorputzean, gure pentsamenduan,
gure sentsazioetan, etab.
Arreta osoaren energia da.
Praktikatzen dugunez, badakigu
arreta osoaren energia hori sortzea dela praktikaren xedea.
Arreta osoan bizi bazara, sakon bizi duzu bizitzaren une bakoitza.
Ez dezagun bizitza alferrik galdu.
Sakon bizi gara, sakon ukitzen bizitzaren mirariak
gure burua elikatzeko, sendatzeko.
Ibiltzen, jaten edo lanean ari garenean
arreta osoaren energia daukagu barnean.
Praktikatzaile ona
hori egin dezakeena da,
arreta osoaren energia sortu.
Bigarren energia kontzentrazioaren energia da.
Samadhi.
Arreta zerbaiti jartzen diozunean,
zure arnasari, edo lore bati,
arreta osoaren energia daukazu.
Arreta hori mantentzeak
kontzentrazioa sortuko du.
Horretan zaude kontzentratua.
Arnasketan, lorean, zure gorputzean, edozein gauzatan,
zure arreta osoaren objektua den zerbaitetan.
Ibiltzen zoazenean,
arreta osoa zure urratsetan dago.
Arnasa hartzean, arnasa da zure meditazioaren objektua.
Arreta osoan tea edaten duzunean,
tea da zure meditazioaren objektua.
Arreta osoa zerbaiti jartzen zaio beti.
Kontzentrazio handi batekin,
kontzentrazio sendoarekin,
lortuko dugu zuloa egitea
gure meditazioaren objektuan.
Harria dela, hodeia, lorea,
bera zulatu ahal izango dugu
bere benetako izaera ukitzeko,
elkarrekiko-izatea edo halakotasun izenekoa.
Ulermen horrek, ikusmen sakon horrek
askatuko gaitu.
Arreta osoa, lehen energia,
kontzentrazioa, bigarren energia,
hirugarrena ikusmen sakona da. Hori ere da energia.
Energia hori, ikusmen sakon hori,
hortxe dago,
gure praktikaren fruitua da,
gure arreta osoa
sendoa delako,
eta gure kontzentrazioa nahiko sendoa delako.
Arreta osoaz baliatuz
eta kontzentrazioaz, zula dezakegu
gauzen izaera.
Eta ezaguera, jakinduria hori,
ikusmen sakon, ikusmen zuzen hori daukagunean,
askatu egiten gara.
Budismoan jakinduriari esker helduko gara salbaziora,
ez graziari esker.
Jakinduria hori ikusmen sakona da,
ulermen perfektua.
Erraz interpreta dezakegu
ikusmen sakon hori
grazia mota bat gisa, grazia bat da.
Dagoen graziarik handiena.
Sufrimenduaren ertza dago
eta askapenaren
ertza.
Tente, eserita gaude, sufrimenduaren ertz honetan,
lilurarena, beldurrarena, sufrimenduarena.
Zer egin dezakegu ertz hau utzi,
eta lortzeko
beste ertzera heltzen?
Ulermen perfektua da.
Meditazioaren bidez lortu beharreko ikusmen sakona.
Hori egiten da
eguneroko praktikaren bidez.
Arreta osorako bost entrenamenduak
tresnak dira, erremintak,
guztiz preziatuak, garrantzitsuak,
erabili ditzakegunak
ulermen perfektua lortzeko.
Arreta osorako bost entrenamendu horiek
ikusmen sakonean oinarritzen direlako.
Etika globala da,
oinarrituta dagoena
ez sinismen baten, baizik eta ikusmen sakonean.
Elkarrekiko-izatearen ikusmenean.
Ikasi ditugu jada budismoaren lau egia nobleak.
Orain begiratzeko garaia da,
lau egiak behatzeko garaia,
elkarrekiko-izaera horren arabera.
Badakigu lehen egia
sufrimendua dagoela dela.
Budismoa oso praktikoa da.
Ez da izatearen inguruko espekulazio metafisikoa,
baizik eta metodo trebeak,
zehatzak,
sufrimendua beste gauza bat bihurtzeko.
Munduan sufrimendua dagoela uste baduzu,
Budarekin bat zatoz.
Sufrimendua dago,
eta zerbait egin dezakegu
bera eraldatzeko.
Beraz, lehen egia da
munduan sufrimendua dagoela onartzea.
Lehenengo egia da:
ondoezaren presentzia.
Ondoeza dago gorputzean,
sentsazioetan,
pertzepzioetan,
gure gogo-egoeratan eta gure kontzientzia jakindurian.
Kontzientzia kolektiboa eta banakoen kontzientzia daude.
Kontzientzia kolektiboa banako kontzientziek osatzen dute.
Eta banako kontzientzia kontzientzia kolektiboak osatzen du.
Ezkerra eta eskuinaren antzera da.
Gure kontzientzian gizartearen kontzientzia kolektiboa daramagu.
Daramagu ere
gure sufrimenduan gure gizartearen sufrimendua.
Sufrimendu kolektiboa.
Barruko sufrimendua aldatu ahal badugu,
aldi berean munduari lagunduko diogu, gizarteari.
Zure alde egin ahal duzuna,
gure alde egiten duzu.
Arnasa hartu ahal baduzu
eta hobeto sentitu, zure alde egiten duzu hori,
eta baita gure alde ere.
Budaren irakaspena
nahiko sinplea da.
Baina jakintsuek
konplikatu egin dute, zaildu.
Hemen, Plum Villagen, sinplifikatzen saiatzen gara
baina beti ere irakaspenaren sakontasuna gordetzen.
Sinplea baina sakona.
Beraz, ondoeza dago.
Eta ondoezean behatzen dugunean,
arreta osoarekin, kontzentrazioarekin,
bigarren egia noblea aurkituko dugu:
ondoezaren sustraiak.
Ondoezaren kausak.
Ondoezaren oinarriak.
Bizi izan gara halako moldez
non ondoeza gauzatu egin baita.
Ondoeza nola finkatu den ikusteko behatzen dugu.
Hori meditazioa da.
Ondoezaren barruan begiratu
eta bere kausak ikusten ditugu,
batu egin diren
elementuak
ondoeza finkatzeko.
Beraz,
bigarren egia noblea
ondoezaren oinarria da.
Bestela esanda,
ondoezera daraman bidea.
Bizi mota hura, bizimodu hura,
ondoezera garamatzana.
Beraz, bigarren egia noblea deskriba dezakegu ere
bide bat gisa.
Baina zorionera eraman beharrean,
askatasunera, ondoezera garamatza.
Ondoezera garamatzan,
doan, bidea.
Budak modu oso sinplean esan zuen hau:
finkatu berri dena,
hau da, zure ondoeza, samina, sufrimendua,
sufrimendua finkatu da,
depresioa,
etsipena, ondoeza.
Hori da finkatu berri dena.
Finkatu berri dena,
begiratu ahal baduzu
sakon bere benetako izaeran,
bere sustraiak identifikatzen badituzu,
jaten emateko erabili dituzun elikadura-iturriak,
askapenaren bidean zaude jadanik.
Beraz, ondoezean behatzea
nolako bizimodua izan dugun ikusteko,
nola jardun izan gara, nola egin dugu hitz,
nolakoa izan da gure pentsaera,
ondoeza
hor egoteko.
Hori da sustraia.
Bigarren egia
ondoezaren
sustraiarena da.
Shariputra beneragarriak,
Budaren dizipulu azkarrenetarikoak,
Shariputrak,
ondoeza deskribatu zuen,
ondoezaren kausa,
elikagai gisa.
Nutrizio gisa.
Ondoeza
dakarren
janaria.
Budak sarri esan zuelako
ezerk ezin duela janari barik bizirik iraun.
Askotan esan zuen.
Ezerk ezin du
janari barik bizirik iraun.
Ezta zure maitasuna ere.
Maitasunari jaten ematen ez badiozu, hil egingo da.
Zure maitasuna elikatzen ez badakizu,
hil egingo da.
Maitasuna elikatzen jakin behar duzu.
Arte bat da, praktika bat da.
Zure depresioa ere horrelakoa da.
Zure depresioak irauten badu, jaten ematen diozulako da.
Zure haserrea, etsipena ere bai.
Hor badago, egunero jaten ematen diozulako da.
Begiratu egin behar da, elikagai mota hori identifikatu
eta amaitu.
Eten.
Ondoezaren janari iturria eteten baduzu,
ondoeza hil egingo da.
Zure depresioa, zure etsipena, hil egingo dira.
Monjeak, Shariputra beneragarriak,
asko lagundu digu
bigarren egia elikagai gisa deskribatzean.
Budak lau elikagai motaz hitz egin zuen.
Jateko elikagaia,
inpresio
sentsorialak, ikusten, entzuten,
sentitzen, pentsatzen duguna, elikagaiak dira.
Gure ideiak, pentsamenduak,
kaltegarriak
izan daitezke,
pozoitsuak.
Janari mota bat dira.
Elikatzen gara
begien, belarrien, sudurraren, mihiaren bitartez,
gorputz eta pentsamenduen bitartez.
Adi egon behar dugu.
Ez ditugu jan behar
gauza pozoitsurik.
Telebistan
ikusten duzunak,
aldizkarietan
irakurtzen duzunak,
entzuten dituzun elkarrizketek
agian
beregan eduki ditzakete
toxinak, pozoiak.
Eta hori kontsumitzen dugu.
Depresioa badugu,
horren kausa da kontsumitu dugulako halako moldez
non depresioa gauzatu egin baita.
Beraz, elikadura iturriak identifikatu behar ditugu.
Oso adi egon behar dugu telebista ikusterakoan,
egunkarian artikuluak irakurtzerakoan,
elkarrizketa bat entzuterakoan, gauza horiek
pozoia izan dezaketelako barruan.
Zeure burua zaindu behar duzu,
babestu. Bost entrenamenduak, bosgarrena batez ere,
diziplina bat dira, praktika bat,
geure burua, geure seme-alabak eta gizartea babesteko.
Budismo engaiatua da.
Budak hau esan zuen:
ezerk ezin du jan barik bizirik iraun.
Finkatu berri dena, sakon behatu ahal baduzu
horren barruan
eta bera ekarri duen janari-iturria identifikatu,
bazaude aldaketa eta osasunaren bidean.
Bigarren egiak dagoeneko dakar
askapena.
Ikusmen sakona da jadanik.
Sakon behatzea bigarren egiari,
ondoezaren kausari.
Gero, hirugarren egia
praktikaren musikaren nota alaia da.
Hau da, transformazioa posible da.
Sendatzea posible da.
Bakea posible da.
Erabili izan den esamoldea
"ondoezaren amaiera" da.
Ondoezaren amaiera. Zer adierazten du horrek?
Adierazten du ongizatearen hasiera.
Gauza bera da.
"Ilunperik eza" esatean, zer da esan nahi duguna?
Argiaren presentzia.
Zentzu horretan irakurri behar ditugu sutrak.
Ondoezik eza, hau da, ongizatearen presentzia.
Poza, zoriona, posible dira.
Hirugarren egia da.
Nota positiboa, alaia, da, praktikaren musikan.
Eta nola?
Nola heldu ondoezaren amaierara?
Bada bide bat
doana, garamatzana,
ongizatera.
Ondoeza suntsitzen duena.
Ongizatera
daraman
bidea.
Hau da,
ondoeza suntsitzera.
Ondoeza
gelditzera.
Izan ere,
hirugarren egia
"gelditzea" deitzen da.
Gelditzearen egia.
Nirodha.
Zer gelditu?
Gelditu
ondoeza.
Hau nirvana dela esaten da.
Nirvana.
Nirvana da
kalenturarik ez egotea.
Erretzen gaituen
sugarrik ez egotea.
Saminaren suaren garrak.
Beldurra dago,
desioa dago,
etsipena dago,
haserrea, sugarrak dira.
Eguneroko bizitzan erretzen gaituen sua.
Nirvana da sugarrak iraungitzea.
Sugarrak iraungitzea.
Sugarren iraungitzeak dakar freskuraren presentzia.
Nirvana freskura dela esan dezakezu.
Udaberria da.
Baina non aurkituko ditugu udaberria,
zoriona, nirvana?
Budak esan zuen: hemen eta orain.
Istant batean eskura dago beti, nola jakinez gero.
Beste ertza.
Agian, arnasa arreta osoan behin hartzen badakizu,
gai bazara
laxatzeko,
hori nahikoa izango zaizu
beste ertzera heltzeko.
Halako praktika
sinpleak, arnasa hartzeak, berehala eramango zaitu beste ertzera.
Berehala dago freskura, beldurrik eza, hirarik eza,
ulermen perfektuari esker.
Demagun pertsona batekin haserre zaudela.
Uste duzu pertsona hori zure miseriaren kausa dela.
Kezkatuta zaude,
ideia horrek harrapatu zaitu,
pertzepzio horrek.
Pertsona horri sufriarazteko zerbait egin nahi duzu
zu hobeto sentitzeko.
Berak sufritzen badu, hobeto egongo naiz.
Txorakeria da,
baina gutako askok horrela pentsatu eta jokatzen du.
Behatuz gero, ikusten dugu
zerbait esan duela, zerbait egin duela.
Zergatik esan du hori? Zergatik esan du hori?
Barruan sufrimendu lar daukalako.
Bere sufrimendua gobernatzeko gauza ez da.
Bere sufrimenduaren biktima da
eta besteei sufriarazten die.
Ikusmen sakon horrek berehala kentzen digu haserrea.
Eta pertsona horri laguntzeko nahia izango duzu,
gutxiago sufritu dezan.
Segundo batzuk beharko dituzu
ikusmen horretara heltzeko.
Zuk egin dezakezu. Denok egin dezakegu.
Ikusmen sakonarekin.
Pertsona horren sufrimendua antzeman, identifikatu ahal baduzu,
eta bere sufrimenduaren biktima dela ikusi,
zure haserrea desagertuko da.
Nirvanan zaude. Istant batean nirvanizatu zara.
Beraz, nirvana ez da leku bat,
ez da toki bat,
nirvana askapena da
eta posible da nirvanara heltzea eguneroko bizitzan une oro.
Zerekin? Praktikarekin, ikusmen sakon hori lortu ahal izateko.
Heriotzaren beldur bagara ikusmen sakon hori izan ez dugulako da.
Gauzei begiratzen diegunean,
ikusten dugu euren izaera jaiotzarik eza, heriotzarik ezarena dela.
Ondo dakizu
Zera esaten da: ezer ez...
Lavoisier,
Lavoisier da kimika modernoaren aita, ezta?
Frantses bat da, ezta?
Lavoisierrek esan zuen: ezer ez da galtzen,
ezer ez da galtzen, ezer ez da sortzen.
Zehatz mehatz esan zuen
ulermen perfektuaren sutrak dioena.
Ez dago jaiotzarik, ez dago heriotzarik.
Eta denek dakigu
termodinamikaren
lehen legearen arabera
ezin dela sortu
ezin dela materia sortu.
Ezin da materia deuseztatu.
Ezin da energia sortu.
Ezin da energia deuseztatu.
Dena transformatzen da: materia materian,
materia energian, energia energian, energia materian.
Baina ezin dugu
materia edo energia sortu edo deuseztatu.
Energiaren kontserbazioaren legea.
Beraz, dagoeneko zientziak ukitu du hori.
Jaiotzarik eza, heriotzarik ezaren izaera hori.
Eta zientzialariek hori
eguneroko bizitzan erabili ahal badute, ez dute beldur gehiago izango,
ez dute sufrimendu gehiagorik izango.
Formaren ikuspuntutik
lau egia daude.
Lehena ez da bigarrena,
bigarrena ez da hirugarrena, hirugarrena ez da laugarrena.
Baina elkarrekiko-izatearen arabera,
bestela ikusten dugu.
Horregatik, ulermen perfektuaren sutran
horrela esaten da: ez dago sufrimendurik.
Ez dago sufrimendua gelditzerik.
Ez dago biderik. Ez sufrimendurik, ez biderik, ez kausarik, ez biderik. Zergatik?
Elkarrekiko-izatearen arabera begiratzean,
dena elkardela ikusten dugulako.
Adibidez, hirugarren egia,
ondoezaren gelditzea, zoriona dena.
Harreman estua du lehenarekin,
sufrimendua.
Zorionean behatzen dugunean
arreta osoaren energiarekin, kontzentrazioarekin,
aurkituko dugu
zoriona eginda dagoela ez-zorion elementuez .
Zoriona gauza bat da,
lore baten antzera.
Lorean behatzen dugunean
arreta oso eta kontzentrazioarekin,
aurkituko dugu lorea eginda dagoela
ez-lore diren elementuez soilik.
Eguzkia, euria, lurra,
denbora, lorezaina, horrelakoak, ez-lore izeneko hamaika kausa.
Eta ez-lore elementu horiek
bat datoz lorea ager dadin laguntzeko,
bizitzaren mirari gisa.
Orain,
atzera bidaltzen badugu
argia
eguzkira,
euria hodeira,
ez da ezer gelditzen, lorea ez da existitzen.
Beraz, lorea eginda dago
ez-lore elementuez soilik.
Lorea bereizitako existentziaz hutsik dago.
Lorea beteta dago
kosmosaz.
Kosmos osoa lorean dago, lorea beteta dago.
Baina bereizitako izaerari dagokionez, bereizitako “ni” bati,
ez du horrelakorik.
Sakon behatzen badugu, ikusten dugu loreak ez daukala
bereizitako nirik, berezitako existentziarik.
Hau esaten da: lorea ezin da bere kabuz izan.
Loreak guztiarekin elkarrizan behar du.
Izatea elkarrizatea da.
Baina zoritxarrez,
hitza ez da oraindik hiztegietan agertzen.
Elkarrizatea posible da. Izatea ez da posible.
Ezin zara zeure kabuz izan.
Hor ez bazaude, ni ezin naiz hemen egon
aldi berean.
Beraz, elkarrizatearen arabera, zoriona
lore mota bat da.
Zorionean behatzen duzunean
ez-zorion elementuak ikusten dituzu,
zoriona agerrarazteko batu direnak.
Ez-zorion elementuen artean
sufrimendu elementua dago.
Gose zarenean,
jateko zerbait nahi duzu.
Jaten zoriona baduzu
gose zarelako da.
Gose ez bazara, ez dago zorionik
jaterakoan.
Gerra bat bizi izan baduzu,
hobeto preziatuko duzu bakea.
Sufrimenduak
atzeko planoarena egiten du
zoriona identifikatu ahal dezagun.
Gehienetan zoriona duzu
baina ez duzu antzematen.
Zoriona beti dago hor.
Baina adi ez gaudenez,
zoriona hor ez dagoela uste dugu.
Arreta osoarekin hortxe gaude benetan
eta identifika ditzakegu
bertan dauden zorionerako baldintzak.
Eta zoriona hor dago.
Nirvana hor dago, istant batean.
Esaten dugu adi egotea,
arreta osoa, zorionaren iturri dela.
Praktikantea da pertsona hura
sortu ahal duena,
egunero, maiz,
arreta osoaren energia, identifikatu ahal izateko
hemen eta orain dauden zorionerako baldintzak.
Ez daukagu zertan etorkizunerantz korrika egin
zorionerako baldintzak aurkitzeko.
Behar baino gehiago ditugu jadanik hemen.
Zeren zain gaude zoriontsu izateko.
Frantses abesti bat da.
Sufrimendua eta zoriona
elkardira.
Sufrimenduaren onuraz jardun gaitezke.
Sufritu baduzu, ondo dago.
Sufrimenduaren atzeko planoaren gainean,
hobeto antzemango dituzulako
hortxe dauden zorionerako baldintzak.
Behar baino
gehiago.
Adibidez,
begiak dituzula gogoratzen duzunean,
oraindik egoera onean.
Orduan begiak zorionerako baldintza bat dira.
Forma eta koloreen paradisua, eskura daukazuna.
Eta egoera onean dauden
begiak ditudanez,
forma eta koloreen paradisua niretzako existitzen da.
Paradisuan nago.
Beste ertzean nago.
Antzerako baldintza ugari dituzu
zugan eta zure inguruan.
Birikiak dituzu.
Arnasa hartzen eta botatzen goza dezakezu
eta arnasa behin hartzeak zorion handia eragin dezake.
Arreta osoarekin badakizu airea hemen
garbia dela.
Eguzkia dago, zorionerako baldintza asko dago.
Zoriona posible da.
Ez duzu beste inora joan beharrik nirvanaren bila.
Plum Villagen gustatzen zaigu esatea
nirvana dela orain ala inoiz ez.
Jainkoaren erreinuaren antzera.
Jainkoaren erreinua da orain ala inoiz ez.
Energia hori, Jainkoaren erreinua antzematen,
identifikatzen lagunduko diguna,
arreta osoa da.
eta edonork eduki dezake arreta osoa.
Behin arnasa hartu, arnasa bota,
arreta osoan egindako urrats bat,
horrek sortzen du, sor dezake,
arreta osoaren energia
eta horrekin identifikatu ahal izango ditugu
eskura ditugun zorionerako baldintzak.
Hau idaztea eskatzen dizuet:
ez da biderik
zorionera daramanik.
Laugarren egia ezeztatuko dut.
Elkarrizatearen arabera,
egia bakoitza uka dezakegu.
Goizean abestutako sutran gisa.
Ez da ondoezik, ez da ondoezera daraman biderik,
ez da ondoeza gelditzerik, ez da ondoeza gelditzera daraman biderik.
Ez da biderik
zorionera daramanik.
Zoriona da bidea.
Urrats bakoitzak, arnas bakoitzak,
keinu bakoitzak, pentsamendu bakoitzak,
zoriona ekar dezake.
Uste da hirugarrena eta laugarrena
gauza desberdinak direla.
Hona hemen
zorionera daraman
bidea. Eta hona hemen zoriona.
Beraz, bereizketa bat dago zorionaren
eta zorionera daraman bidearen artean.
Hori da
ikusmen
dualista,
egiarekin bat ez datorrena.
Ezin da nirvanara daraman bidea
nirvanatik erauzi.
Beraz, bide horretan emandako urrats orok
nirvana erakusten digu.
Nirvana urrats bakoitzean.
Nirvana arnas bakoitzean, nirvana urrats bakoitzean.
Nirvana eguneroko bizitzaren une bakoitzean.
Nirvana eskura dugu orain eta hemen,
Jainkoaren erreinuaren antzera.
Ez da itxaropen hutsa.
Hemen eta orain gauza dezakegun zerbait da.
Zama utzi ahal baduzu,
aske zara.
Eta nirvanan zaude, Jainkoaren erreinuan.
Nola utzi zama?
Konturatu behar zara
zama zure saminaren kausa dela.
Zure sufrimenduarena.
Zergatik oraindik garraiatu zama?
Merezi al du horrela jarraitzea?
Zama utzi ahal duzun unean, aske izango zara.
Nirvana zurea da, Jainkoaren erreinua zurea da.
Lagun kristauei esan diet
ez daukazula hil beharrik Jainkoaren erreinuan sartzeko.
Beranduegi izango da.
Beranduegi.
Erreinua,
ebanjelioak dio erreinua badatorrela,
erreinua etorri da, hemen dago.
Izan ere, bizi bizirik egon behar duzu erreinuan sartu ahal izateko.
Eta nola
bizidun bilakatu?
Arnasa behin hartzeak arreta osoz
gogoa gorputzera dakar,
eta gogoa gorputzarekin dagoenean
oraingo momentuan finkatu zara.
Guztiz hemen,
bertan zaude.
Guztiz bizirik zaude.
Urrats bakarrari esker Jainkoaren erreinuan sartzen zara, nirvanan.
Eta gaur bertan da posible.
Beraz egia biak,
lehena eta laugarrena,
elkardira.
Ezin duzu bata bestetik
erauzi, kendu.
Zorionean sakon behatzean,
sufrimendua ikusten dugu.
Sufrimenduan behatzean zoriona ikus dezakegu.
Lohia eta lotoaren antzera.
Lohi barik ez da lotorik.
Sufrimenduarekin
eta ulermen perfektuarekin
ondoeza modu egokian erabili dezakegu.
Honetaz ohartzea eskatzen dizuet,
ez dago
nirvanarik
bidetik at.
Bidea da nirvana.
Bidea da zoriona.
Bidea egiten duzu
zoriontsu.
Izanaren une bakoitza,
bizitzeko une bakoitza,
zoriona, ongizatea du beregan.
Ondo dakigu nola
gobernatu sufrimendua,
ondo dakigu nola sortu
zorion une bat.
Guk denok, praktikanteak garenez,
jardun gaitezke
mago gisa.
Hau da, zorion uneak sor ditzakegu,
berehalako zoriona, nahi dugun bakoitzean.
Zerekin? Arreta osoarekin.
Arreta osoarekin azkar identifika dezakegu
zorionerako baldintzaren bat.
Adibidez, mahaiaren inguruan,
afal aurretik,
senideei begiratzen diezu
maitasunez, eta esan: hau une zoriontsua da.
Zorioneko unea sortzen duzu.
Magoa zara.
Zuretzako eta besteentzako zoriona sortzeko ahalmena duzu,
edozein momentutan.
Praktika dezakezu bake eta erruki nahikoak edukitzeko
eta halako zorion uneak sortu eguneroko bizitzan.
Beraz, lau egietako bakar baten behatzean
beste hiruak ikus daitezke.
Lau egia nobleak elkardira.
Ez dago bereizitako egiarik, ez dago bereizitako “ni”rik.
Egia bat beste egien elementuez eginda dago.
Horrela ikasten da
budismoa elkarrekiko izatearen arabera.
Buda izaki biziduna da,
ez dago Budarik
izaki bizidunetik kanpo.
Buda aurkitu nahi baduzu, izaki bizidunengan bilatu behar duzu.
Buda bat
pertsona bat, izaki bizidun bat delako.
Eta izaki bizidun bakoitzak
duelako Budaren natura.
Buda bilatzeko lekurik seguruena
gugan da.
Zorionera daraman bidea,
Budak deskribatu zuena, ikusmen zuzenarekin hasten da.
Ikusmen zuzen hori da
edozein praktikaren oinarri.
Baita ere
praktikaren emaitza.
Oinarritzen gara
ikusmen zuzenean praktikatzeko
eta praktikak
ikusmen zuzena ekartzen digu.
Batzuetan deitzen zaio
ikusmen sakona, ulermen perfektua,
prajnaparamita.
Beste ertzera daraman
ulermena.
Ikusmen zuzena edonolako praktikaren oinarrian dago.
Ikusmen zuzenari esker
gai gara
pentsamendu zuzena praktikatzeko.
Pentsamendu zuzena
ez da gauza kaltegarria,
pozoitsua. Badira pentsamenduak
kaltegarriak, pozoitsuak direnak. Ez da janari ona.
Pentsamendu zuzena diskriminaziorik gabekoa da.
Baina pentsamendu zuzena
posible da ikusmen zuzena dugunean bakarrik.
Nola egin ikusmen zuzena edukitzeko?
Behatu behar diegu
sakon gauzei.
Horregatik,
ikusmen zuzena dakarkiguna
kontzentrazioa da,
kontzentrazio zuzena.
Meditazioa praktikatzen duzunean,
kontzentratzen irakasten dizute
ukitu ahal izateko
ikusmen zuzena.
Adibidez, hodeiari begiratzen diozunean,
hodeiari nola begiratu azaltzen dizute,
bere jaiotza-ezaren, heriotza-ezaren izaera ukitu ahal izateko.
Samadhi.
Sama, samadhi.
Kontzentrazio zuzena.
Eta kontzentrazio zuzena edukitzeko
praktikatu behar duzu
arreta zuzena.
Arreta osoa.
Eguneroko bizitzan adi egon.
Arreta osoaren energia
oparo, sendoarekin,
kontzentrazio sendoarekin,
errealitatea zula dezakegu ikusmen zuzena irabazteko.
Ikusmen zuzena da ikusmen bat
diskriminazio guztitik libre dagoena.
Behin batean, monje batek,
Katyayana izenekoa,
bere izena palieraz Kaccayana da,
Budari galdetu zion:
maisu maitea, askotan hitz egin duzu
ikusmen zuzenari buruz.
Zer da benetan
ikusmen zuzena?
Oraingoan, Budak esan zuen: ikusmen zuzena da ikusmen bat
izate eta ez-izate nozioak transzenditzen dituena.
Era asko dago
esateko,
ikusmen zuzena deskribatzeko, baina orduan
Budak
adierazpen nahiko zehatza egin zuen,
nahiko laburra.
Budak esan zuen jende gehiena
izate eta ez-izate nozioez harrapatuta dagoela.
Diskriminaziozko oinarri horrekin
ezin dute egia ikusi.
Edozein beldur, ondoez,
konplexu,
etsialdi,
ikusmen oker horretan datza,
hau da, izatea
ez-izatearen kontrakotzat hartu.
Egiak, egia absolutuak,
azken egiak, nozio hori transzenditzen du,
izate ez-izatea.
Meditazio-gaia da.
Ez da espekulazio metafisikoa.
Demagun
egin dezagun elkarrekin meditazio labur bat.
Demagun marrazten dudala
denboraren ibilera.
Ezkerretik eskuinera.
Denbora badoa.
Denbora igarotzen da.
Iraganerako norabidea da.
Eta norabide hau doa
etorkizunera.
Puntu zehatz batean
norbait jaio da.
Denboraren iraganean.
Hemen puntu bat dago
N deituko duguna.
Jaiotza.
Zer uste dugu jaiotzari buruz?
Eskuarki esaten da jaiotzea
ez-izatetik izatera pasatzea dela, ezta?
Ni ez nintzelako existitzen
N puntua baino lehen.
Horregatik, segmentu hau,
N-n amaitzen dena,
ez-izatearen segmentua deritzo.
Jaio baino lehen, ez nintzen existitzen.
Ez izatearen parte nintzen.
Eta hemendik aurrera,
honen parte naiz,
izatearena.
Hori da gure ikusteko, pentsatzeko era.
Budak esan zuen horrela pentsatzea ez dela pentsaera zuzena.
Ikusmen zuzena ez delako.
Gehienok uste dugu
jaiotzea
dela ez-izatetik izatera pasatzea.
Inor ez izan eta norbait bihurtu.
Norbait izan arte ez ginen inor.
Ez-izatetik, izatera pasatzen gara. Hori da pentsaera.
Jaiotza hor bada, aldi berean beste zerbait hor egon behar du.
Heriotza da.
Eta heriotzaren eguna jarriko dugu
ehun urte geroago, gutxi gorabehera.
M.
Segmentu hura,
NM,
bizitza deritzo.
Bizitza.
Ibiltzen naizenean,
ibiltzen naizenean
NM segmentutik,
beldur naiz.
Uste dudalako
halabeharrez
M-era helduko naizela.
Eta izatetik, ez-izatera joateko prestatzen naiz.
Kontrako bikoteak daude,
buruan ditugun kategoriei dagokionean.
Kontrako bikote asko dago.
Lehena da izan eta ez izan.
Izatea dagoenez, ez-izatea dago.
Izatea baieztatzen baduzu, ez-izatea baieztatu behar duzu.
Zenbait teologoen ustetan,
izan eta ez izanaren arabera ikus daiteke Jainkoa.
Diote Jainkoa izatearen oinarria dela, izatearen funtsa.
Horrela bada,
nork egingo du
ez-izatearen oinarriaren papera?
Jainkoa izatearen oinarria bada,
nor da ez-izatearen oinarria? Satan?
Beraz, jainko etsai bat dago.
Jainkoa dago
izatearen aldean eta Satan dago ez-izatearen aldean.
Bataila bat dago.
Izan eta ez izan,
Budaren arabera, ideiak baino ez dira.
Kontzeptu, nozioak baino ez dira,
errealitatera egokitzen ez direnak.
Hor harrapatuta gaudenez,
kontrako bikote honetan,
harrapatuta gaude ere
kontrako beste bikote baten,
jaiotza eta heriotzaren nozioan.
Uste dugulako jaiotzea
dela ez-izatetik izatera pasatzea.
Uste dugu hiltzea
dela pasatzea izatetik ez-izatera.
Jaiotza eta heriotzaren ideia
ez da posible izate eta ez-izatearen ideia barik.
Eta heriotzaren beldurra
ez-izatearen ideian datza.
Izan eta ez-izan ideia kendu ahal izanez gero,
jaiotza eta heriotzaren ideia ere kentzen dugu,
eta aske gara.
Ez izatea da.
Hodeiari begiratzen diogunean,
aurkituko dugu
ezinezkoa dela.
Saia gaitezen
hodei bati begiratzen.
Hodeia, ez-hodei elementuez eginda dago.
Beroz,
ozeanoko urez,
lakuko urez,
arnasketaren urez.
Hodeiaren barruan behatzean, ez-hodei elementuak ikusten ditugu.
Hodeia
iraungaitza da, etengabe aldatzen da.
Bere izaera iraunkortasun-ezaren izaera da.
Hodeia aldatu egiten da,
pertsona bat baino azkarrago.
Pertsonarengan aldaketak daude une oro,
jaio eta hil egiten diren zelulak,
baina begiratzean, pertsona hura berdin jarraitzen duela uste dugu.
Baina hodeiaren kasuan
errazago ikusten dugu iraunkortasun eza.
Bere itxura oso arin aldatzen da.
Ikusten dugu hodeia
ez dela inoiz hiltzen.
Pasa al daiteke hodeia izatetik
ez izatera?
Esaten dugu hodeia badela, eta egun baten ez dela gehiago izango.
Izatetik
ez izatera pasatuko da hodeia.
Baina ezinezkoa da hodeia izatetik ez izatera pasatzea.
Hodeia ezin da ezerez
bihurtu.
Hodeia txingor bihur daiteke,
euri, elur.
Laino.
Ur-laster. Baian hodeia ezin da hil egin.
Hori bat dator guztiz
Lavoiserrekin: ezer ez da galtzen.
Ezinezkoa da hodeia galtzea.
Ezin izango du ezerez bihurtu.
Beste gauza bihurtu ahal da bakarrik.
Oso bestelako itxurarekin,
baina hodeiak oraindik dirau.
Hori bera egia izan behar du gizakiaren kasuan,
eta beste izakien kasuan.
Ezin gara hil,
bestelako itxuretan jarraitzen dugu,
ederrago, itsusiago, baina beti diraugu.
Bada modu bat
lortzeko...
Hodeiak hor dirau.
Ziurta dezakegu
jarraipen eder bat.
Hodeiarentzako eta guretzako ere bai.
Betiere jarraitzen dugulako.
Nola? Budismoan, egintzei buruz hitz egiten dugu.
Gure egintzen bitartez jarraitzen dugu.
Uste dut Jean Paul Sartrek horrelako zerbait esan zuela.
Gizakia bere egintzen batura da.
Gizakia bere egintzen batura baino ez da.
Gizakiaren balioa bere egintzetan ikusten da.
Budatik oso gertu dago hori.
Ikusmen zuzenarekin,
nozio guzti hauengandik libre,
sor ditzakezu
pentsamendu zuzenak.
Pentsamendu zuzen bat da
edonolako diskriminaziotik libre dagoena.
Hau duen pentsamendua,
ulermena
eta maitasuna.
Elikatuko gaituen pentsamendu bat,
sendatu ahal gaituena,
eta mundua elikatu eta sendatu.
Praktikante bakoitzak egin ahal duen zerbait da,
pentsamendu zuzen bat sortu, pentsamendu maitekorra,
ulermenezko pentsamendu bat,
ulermen oinarri hori
daukagunean, ikusmen zuzena.
Ez dago bereizitako nirik.
Zu zara, beraz, ni naiz.
Ni eginda nago
ez-ni elementuez, eta zu eginda zaude ez-zu elementuez.
Ni zugan nago eta zu nigan zaude.
Nobizio nintzenean
Buda gurtzen ikasi nuen
gatha baten bidez.
Nire maisuak hau esan zidan:
lurra ukitu baino lehen
Budaren aurrean,
arnasa hartu
eta poema labur bat irakurri behar duzu
zeure burua prest izateko Budarekin harremana,
benetako komunioa izateko.
Gatha horrek
honela dio:
Gurtzen dena eta aurrean dagoena,
gurtza jasotzen duena,
bien izaera hutsarena da.
Ni eginda nago ez-ni elementuez
eta zu, Buda, ez-Buda elementuez zaude eginda ere.
Ni zugan nago ere eta zu nigan zaude ere.
Orduan, Buda eta zure arteko elkarrizatea ikusten duzu.
Ikusi behar duzu
Buda ez-Buda elementuez eginda dagoela
eta bereizitako ni-z hutsik dagoela.
Zu praktikantea zara,
ondo dakizu
ez-zu elementuez eginda zaudela
eta ez-zu elementu horien artean dago Buda elementua.
Ulermenaren hazia daukazu,
maitasunaren, arretaren hazia,
iratzarpenaren hazia dago zugan.
Buda zugan eta zu Budarengan.
Hori ikusita bakarrik egin ahal duzu erreberentzia.
Orduan komunikazioa perfektua izango da.
Ikusmen sakona da hori.
Tea edaten duzunean
gauza bera egin dezakezu.
Zu tean zaude eta tea zugan dago.
Hodeian zaude eta hodeia zugan dago.
Te katilua eskuan daukazunean,
praktika dezakezu,
goza dezakezu, begiratu eta ikusi
hodei hori,
aipatu dugun hori,
zure katiluan dagoela.
Eta tean dagoen hodeiari irri egin.
Horrela, badaukazu ikusmen sakona.
Hodeia tea da orain.
Eta orain zure hodeia edango duzu.
Poesia da, baina baita meditazioa ere.
Horrela, komunio sakona dago zure eta munduaren artean.
Istant bakoitza horrela bizi dezakezu.
Pentsamendu zuzena da pentsamendu bat
ez-niaren ikusmena duena.
Ikusmen hau,
elkarrekiko izatearena.
Elkarrizanaren eta ez-niaren ikusmena hor badago,
ez da diskriminazio gehiagorik, haserre gehiagorik.
Horregatik, pentsamendu zuzen batek sendatzen nau,
elikatzen nau,
eta mundua sendatu eta elikatzen du.
Praktikantea zarenez, hori egin behar, egin ahal duzu,
sortu
horrelako pentsamenduak
egunean zehar.
Gure osasunarentzako ona da,
munduaren osasunarentzako ona da.
Ikusmen zuzena behar da horrelako pentsamendu bat sortzeko.
Oso osasungarria.
Oso nutritiboa.
Oso sendagarria.
Ikusmen zuzenarekin sortu ahal dezakezu ere
berba zuzena.
Berba zuzen bat da
berba bat
elkarrizatean, ez-nian, oinarritzen dena.
Maitea,
ondo dakit
nigan zaudela dakizula,
eta ni zugan.
Elkargara.
Gure sufrimendua
ez da arazo indibiduala,
gure zoriona
ez da arazo indibiduala ere.
Horrelako zerbait esaten duzunean,
zure sufrimendua nire sufrimendua da,
nire zoriona zure zoriona da,
horrela ikusten baduzu, horrelako zerbait esan ahal izango duzu.
Berba zuzenak gupida, maitasuna, ulermena dauka.
Eta hori osasungarria da.
Hori elikagarria da. Gutun bat idazten baduzu
berba maitagarriekin,
sendatze prozesua
berehala gertatzen da.
Oraindik ez duzu gutuna bidali
baina sendatzen hasi zara.
Gutun bat idaztea,
posta elektronikoz mezua bidaltzea,
hori praktikatzea da.
Beharrezkoa da esaten duzun hori, idazten duzun hori,
berarekin edukitzea
errukia, diskriminaziorik eza,
ulermena. Horrek zu eta beste pertsona ere sendatuko zaituzte.
Praktikante gisa, hori sarri egin dezakezu egunean.
Ikusmen zuzenari esker,
ulermen sakonari esker.
Egiten duzuna,
egintza,
ikusmen zuzenean ere oinarritzen da.
Ez dago diskriminaziorik, errukia dago.
Ulermena dago.
Egiten duzun horrek
ahal izango du
babestu, eutsi, lagundu, elikatu.
Zure gorputzarekin bizitza babes dezakezu, besteei lagun diezaiekezu.
Sendatzen, aldatzen lagun diezaiekezu.
Egintza zuzena da.
Egintza zuzena oinarritzen da ere
ikusmen zuzenean.
Budismoan aritzen gara
etorkizunean jarraitzeari buruz egintzaren arabera.
Egintza.
Hau da, karma.
Karma hitzak egintza esan nahi du. Egintza hirukoitza.
Pentsamendua egintza da jadanik.
Pentsamenduak
mundua alda dezakelako.
Edo
mundua suntsitu.
Berbak ere bai.
Mundua alda dezake,
edo pertsona bat bere buruaz beste egitera bultzatu.
Beraz, berba oso garrantzitsua da.
Berba egintza da.
Zure gorputzarekin
babes dezakezu,
eutsi eta lagun dezakezu.
Beraz, egunero
ekoizten dugu pentsamendua,
ekoizten ditugu berba eta egintza.
Laranjondoaren antzera.
Patioko laranjondoak hosto ederrak ematen ditu,
lore ederrak, laranja ederrak.
Guk, bizidunok, ematen ditugu pentsamenduak, berbak eta egintzak.
Hori da gure jarraipena.
Ezer ez delako galtzen.
Gure egintzak gara.
Eta horrek betiko dirau.
Ezer ez da galtzen.
Beraz, ez dago heriotzarik,
transformazioa baino ez dago,
beste itxura baten jarraitzea.
Eta erraz bermatu ahal dugu
jarraipen ederra pentsamendu, berba eta egintza zuzenen bitartez.
Eduki dezakegu ere
bizimodu zuzena.
Lanbide, bizimodu
zuzena.
Inori kalterik egiten ez diona.
ingurumenari kalte egiten ez diona.
Hau ikusmen zuzenean oinarritzen da ere,
gure planeta, gure gizarteari buruzkoa.
Bada ere
ardura deritzon praktika hori,
ardura
zuzena.
Hau da,
ardura zuzena da gure kontsumitzeko modua,
gure modua
sufrimendua gobernatzeko,
une alai txikiak sortzeko gure modua.
Sanghak laguntzen gaitu
egunero egin ahal izateko.
Aurrera goaz beti,
ardura zuzena da.
Erraz egin dezakegu inguruan sangha bat izanez gero.
Beraz, bide hori,
Budak deskribatutakoa,
bidea,
zortzi atal ditu: ikusmen zuzena, pentsamendu zuzena,
berba zuzena, egintza zuzena, bizimodu zuzena,
ardura zuzena, arreta oso zuzena,
kontzentrazio zuzena.
Eta bidearen atal bakoitzak
zoriona ematen digu praktikatzen dugun bitartean.
Praktika hona da berehala ongarria dena.
Ez daukagu zertan zain egon.
Arnasa behin nola hartzen badakigu,
lasaitu ahal gara,
bizitzako mirariak ukitu ahal ditugu,
berehala elikatu ahal gara.
Praktikak atsegina izan behar du.
Praktikak zoriona, freskura, nirvana ekarri behar du,
sugarrak berehala iraungi.
Ibiltzeko ordua da.