Tôi rất vui khi được tới đây.
Thứ gì ở Mỹ cũng lớn hơn Châu Âu rất nhiều.
Nhìn tôi kìa, to vật vã luôn!
(Cười)
Thật tuyệt vời!
Và TED Talks, nơi mọi người ai cũng có ý tưởng tuyệt vời.
Vậy câu hỏi là: Những ý tưởng tuyệt vời đó từ đâu ra?
Một câu hỏi gây khá nhiều tranh cãi,
nhưng người ta tin rằng người bình thường,
là tôi,
có khoảng 50.000 suy nghĩ mỗi ngày.
Rất nhiều,
cho tới khi bạn nhận ra 95% trong số đó
y chang những suy nghĩ bạn có hôm trước.
(Cười)
Và nhiều suy nghĩ của tôi rất tẻ nhạt.
Tôi nghĩ những thứ như,
"Ồ! Biết rồi. Mình phải lau nhà.
Ồ! Mình quên dắt chó đi dạo."
Thường nhất là:
"Đừng có ăn cái bánh quy đó."
(Cười)
Vậy là, 95% lặp lại.
Có nghĩa là mỗi ngày ta chỉ còn 5% cơ hội
để thực sự nghĩ ra thứ gì đó mới.
Vài suy nghĩ mới của tôi rất vô ích.
Hôm nọ tôi đang xem thể thao trên TV,
và tôi đang cố tìm ra lý do nào khiến tôi không khoái nó.
Một số khiến tôi tò mò.
Thật kỳ cục.
(Cười)
Bạn nghĩ có đáng phải dẻo đến thế
chỉ để nhìn được gót chân ở góc đó không?
(Cười)
Vấn đề là:
Tôi sẽ không đời nào có thể liên quan đến nó,
vì tôi sẽ không bao giờ có thể làm được như vậy.
Ít nhất là làm được vậy đến lần thứ 2.
(Cười)
Nhưng tôi sẽ nói thật.
Sự thật là tôi chưa từng giỏi thể thao.
Tôi đã tới cái tuổi tuyệt vời mà bạn tôi ai cũng nói,
"Ôi, ước gì được khỏe như thời 18."
Còn tôi luôn thấy hả hê.
(Cười)
Tôi vẫn như ngày nào.
(Cười)
(Vỗ tay)
Lúc trước tôi không chạy được. Giờ chắc chắn cũng không.
(Cười)
Rồi tôi nảy ra ý tưởng mới:
Sao không làm những người như tôi thích thể thao?
Tôi nghĩ thứ thế giới cần bây giờ
là Olympics cho người mù tịt thể thao.
(Cười)
Sẽ vui hơn nhiều.
Ta có ba luật cơ bản.
Không ma túy, không tham nhũng, không kỹ năng.
(Cười)
Đó sẽ là...
Không, đó là ý tưởng kinh khủng.
Và tôi cũng biết vì sao tôi không thích thể thao khi tôi xem qua TV.
Vì có đến 97% số đó là đàn ông chạy bộ
và đấm đá các thứ,
cố gắng để đẹp mã trong mấy bộ đồ thun.
Thực ra
(Cười)
có khi họ cũng thất bại.
Có...
(Cười)
Có quá ít thể thao cho nữ trên TV,
khiến một cô gái đang xem có thể được tha thứ vì suy nghĩ,
nói thế nào cho hay ta,
rằng của quý của mày râu là cái xà beng bạn cần
để vực mình ra khỏi ghế và lao tới sân thể thao.
(Cười)
Sự bất bình đẳng trong thể thao thật đáng kinh ngạc.
Tôi hay bị như vầy:
Vừa có một ý tưởng mới
là ngay lập tức tôi trở về ý tưởng cũ.
Thực tế là, trong hiện tại
và chưa bao giờ trong lịch sử,
có một nước nào trên thế giới mà nam nữ được bình đẳng.
Không một nước.
196 quốc gia,
chưa bao giờ có trong suốt lịch sử tiến hóa.
Đây là hình về lịch sử tiến hóa.
(Cười)
Chị em mình thậm chí không có trong hình!
(Cười)
Xem đàn ông tiến hóa kì diệu chưa kìa.
Vậy là...
(Cười)
Nó khiến tôi khó chịu và tôi biết mình phải làm gì đó.
Nhưng tôi rất bận.
Tôi có cả một sự nghiệp,
tôi có ba đứa con, tôi có một mẹ già.
Nói thật với các bạn là,
một trong những lý do tôi đứng đây
là bởi TED Talks nói là tôi có 15 phút cho riêng mình,
tôi chưa từng có chừng ấy thời gian.
(Cười)
(Vỗ tay)
Vậy là tôi bận.
Dù sao thì tôi đã thử thay đổi thế giới.
Chuyện là vầy:
Bên trong mỗi người đều có thứ mà tôi gọi là "nút kích hoạt".
Nút này sẽ được kích hoạt khi bạn suy nghĩ,
"Tôi phải làm gì đó mới được".
Nút này sẽ bị kích hoạt bởi mọi loại lí do
Có thể khi bạn gặp bất bình đẳng,
hoặc khi gặp bất công ở đời,
đôi khi bệnh tật ập đến,
hay khi bạn sinh ra đã thiệt thòi,
hoặc bị thua thiệt.
Tôi sinh ra là người đồng tính.
Tôi luôn luôn biết,
tôi không nghĩ gia đình tôi là người ít ngạc nhiên nhất.
Đây là hình khi tôi lên 4.
Tôi dễ thương,
nhưng bên trong tôi thực sự tin rằng tôi giống Clint Eastwood.
(Cười)
Nút kích hoạt của tôi được nhấn khi tôi có con,
3 đứa trẻ tuyệt vời được sinh ra với người bạn đời cũ của tôi.
Vấn đề là: Tôi làm cho đài truyền hình Anh.
Lúc chúng sinh ra, Tôi đã làm chủ chương trình riêng
và làm việc trong mắt công chúng.
Tôi yêu việc mình làm,
nhưng tôi yêu con mình nhiều hơn.
Và tôi không muốn chúng lớn lên với bí mật.
Năm 1994, khi con trai tôi, đứa út ra đời,
theo như tôi biết, không hề có
bất kỳ phụ nữ đồng tính công khai trước công chúng ở Anh.
Tôi không nghĩ bí mật là tốt.
Tôi nghĩ chúng gây ung thư cho tâm hồn.
Vì vậy tôi quyết định công khai.
Ai cũng nói tôi có thể sẽ mất việc,
nhưng tôi nghĩ việc đó rất đáng mạo hiểm.
Một địa ngục.
Ở Anh, chúng tôi có một bộ phận cực kỳ khắc nghiệt của báo cánh hữu,
và họ phát điên.
Và sự căm ghét của họ khuấy động thành phần ít ổn định của xã hội,
rồi chúng tôi bị dọa giết,
nhiều đến nỗi tôi phải đem con đi trốn,
và chúng tôi phải nhờ cảnh sát bảo vệ.
Và tôi thề với bạn là có nhiều lúc trong đêm tĩnh lặng
tôi thực sợ hãi bởi những gì tôi đã làm.
Cuối cùng tình hình lắng dịu.
Ngoài mong đợi, tôi quay lại làm việc,
các con tôi đã và vẫn tiếp tục tuyệt vời.
Tôi nhớ khi con trai tôi lên 6, nó có một người bạn đến chơi.
Chúng ở phòng bên; tôi có thể nghe chúng nói chuyện.
Người bạn nói với con trai tôi, "Có hai mẹ như thế nào?"
Nghe vậy tôi lo, tôi áp tai để nghe và con trai tôi đáp,
"Tuyệt lắm, bởi vì nếu một trong hai bị bệnh,
bạn vẫn còn người khác nấu ăn cho bạn."
(Cười)
Vậy là nút kích hoạt của tôi cho bình đẳng đồng tính đã được nhấn,
và tôi cùng với nhiều người khác đấu tranh
vì quyền đồng tính,
và đặc biệt, quyền kết hôn với người mà tôi yêu
Cuối cùng, chúng tôi đã thành công
Và trong năm 2014, vào ngày mà pháp luật đã được thay đổi,
Tôi kết hôn với vợ tôi, người tôi thực sự yêu rất nhiều.
(Vỗ tay)
Chúng tôi không tổ chức trong âm thầm
chúng tôi làm trên sân khấu tại Royal Festival Hall ở Luân Đôn
Đó là một sự kiện lớn
Cả hội trường sức chứa 2500 người.
Chúng tôi mời 150 người thân và bạn bè, sau đó tôi công khai:
ai muốn đến và ăn mừng, hãy tới tham gia với chúng tôi.
Nó sẽ miễn phí cho bất kỳ ai ai muốn đến.
Hai ngàn rưỡi người đã có mặt.
(Vỗ tay)
Tất cả người bạn có thể nghĩ đến:
người đồng tính, dị tính,
giáo sĩ Do Thái, bà xơ, người kết hôn,
da trắng, da màu, toàn bộ nhân loại đã ở đó
Và tôi nhớ đứng trên sân khấu suy nghĩ, "thật tuyệt vời.
Công việc đã hoàn thành
Tình yêu đã chiến thắng
Luật đã thay đổi."
Và tôi
(Vỗ tay)
Và tôi thực sự nghĩ ngày kích hoạt của tôi đã kết thúc.
Vì vậy , mỗi năm tại chính hội trường đó
Tôi tổ chức một buổi hòa nhạc tuyệt vời để mừng Ngày Quốc tế Phụ nữ.
Chúng tôi tập hợp được dàn nhạc nữ duy nhất trên thế giới
chúng tôi chơi nhạc của các nữ soạn nhạc bị lãng quên hay bị bỏ qua,
có những nhạc trưởng tuyệt vời,
đó là Marin Alsop từ Baltimore đang chỉ huy,
Petula Clark hát,
còn tôi diễn thuyết về lịch sử của phụ nữ.
Tôi thích tìm những truyện truyền cảm hứng từ quá khứ và kể lại chúng.
Thường xuyên tới mức lịch sử là cái mà tôi gọi là mô hình núi Rushmore
Trông thì hoành tráng nhưng những phụ nữ bị đẩy ra ngoài hoàn toàn.
Tôi từng diễn thuyết vào năm 2015 về việc đòi quyền bầu cử cho phụ nữ,
Tôi tin bạn biết về những người phụ nữ tuyệt vời đã chiến đấu cật lực
để giành quyền bỏ phiếu của họ ở Anh.
Khẩu hiệu của họ là: "Hãy hành động, đừng nói"
Và họ đã thành công,
bởi vì phụ nữ đã thực sự có lá phiếu trong năm 1928.
Nên tôi đang nói về điêu này
và như tôi đề cập tới, những gì tôi nhận ra là:
Đây không phải một bài học lịch sử;
đây không phải khi mọi thứ đã được xử lý.
Đây là nơi mà mọi thứ vẫn còn ngổn ngang.
Không đâu trên thế giới, tôi lấy ví dụ,
phụ nữ đạt được bình đẳng trong cùng một công việc.
OK, hãy nhìn qua 100 công ty hàng đầu
trong thị trường chứng khoán Luân Đôn vào năm 2016.
Tốp 100 công ty: Bao nhiều người phụ nữ điều hành chúng?
Bảy. Được thôi. Bảy. Không sao đâu, tôi nghĩ vậy.
Đến khi bạn nhận ra 17 trong số đó điều hành bởi mấy ông tên "John".
(Cười)
Có nhiều người đàn ông tên John quản lý chỉ số cổ phiếu của 100 công ty,
(Cười)
hơn là số những người phụ nữ.
Tận 14 chàng quản lý tên "Dave" nữa
(Cười)
Tôi tin chắc rằng Dave và John làm việc rất xuất sắc.
(Cười)
Ok. Nó có gì quan trọng chứ?
Vâng, đó là thứ nhức nhối trong vấn đề khoảng cách lương theo giới tính.
Không có nơi nào trên thế giới phụ nữ kiếm tiền được như nam giới.
Và điều đó sẽ không bao giờ thay đổi
trừ khi chúng ta có nhiều phụ nữ hơn đứng đầu ban giám đốc.
Chúng ta có rất nhiều luật;
Đạo luật Đảm bảo Tiền lương Công bằng được thông qua vào năm 1975 tại Anh.
Tuy nhiên, vẫn còn rất nhiều, rất nhiều phụ nữ
từ đầu tháng tháng 11 cho đến cuối năm,
khi so sánh với các đồng nghiệp nam của họ,
đang làm rất hiệu quả mà lại không công.
Trên thực tế, Diễn đàn Kinh tế Thế giới ước tính
phụ nữ cuối cùng sẽ được trả lương bình đẳng vào ...
năm 2133
Yay!
(Cười)
Đó là con số khủng khiếp.
Và đây mới là vấn đề:
Hôm kia, trước khi tôi tới diễn thuyết,
Diễn đàn Kinh tế Thế giới xem xét lại nó.
Cũng tốt thôi, vì nó tệ quá mà, những tận 2133.
Bạn biết họ sửa lại thành gì không?
Năm 2186.
(cười)
Vâng, thêm những 53 năm nữa!
Chúng ta sẽ không được trả lương bình đẳng
vào thế hệ cháu chắt của mình
với cái hệ thống như thế này.
Và tôi đã phải chờ đợi đủ lâu rồi.
Tôi đã chờ đợi một mình đủ lâu rồi.
Tôi trở thành người phụ nữ đầu tiên trên kênh truyền hình Anh Quốc vào năm 2016
dẫn một chương trình của khung giờ chiếu cao điểm.
Điều đó tuyệt phải không? Tôi rất vui mừng.
Thế nhưng
(vỗ tay)
Nhưng vào năm 2016! Người đầu tiên!
TV đã xuất hiên được 80 năm rồi!
(Cười)
Có thể truyền hình không quá quan trọng,
nhưng nó cũng là hiện tượng, phải không?
Năm 2016, Liên hợp quốc tìm một đại sứ hoàn toàn mới,
đại diện cho sức mạnh của phụ nữ và bình đẳng giới,
và họ đã chọn ai?
Wonder Woman.
Phải, họ chọn một nhân vật hoạt hình.
(cười)
Bởi vì không có người phụ nữ nào có khả năng đảm nhận công việc ấy.
Đại diện cho người phụ nữ ở các vị trí quyền lực thấp đến kinh hãi.
Đó là một sự thật ở Quốc hội, và nó cũng đúng ở Nghị viện Anh Quốc.
Năm 2015, số nam giới đắc cử vào Nghị viên năm đó
còn lớn hơn cả tổng số phụ nữ
đã từng là thành viên của Nghị viện.
Và sao nó lại là vấn đề?
Đây là vấn đề: nếu họ không ngồi ở bàn
theo đúng nghĩa đen, tại chiếc bàn để giúp tạo ra những điều luật,
thì đừng nên ngạc nhiên khi quan điểm của phụ nữ bị bỏ sót.
Đây là một hình mẫu lí tưởng cho những người trẻ thấy được một phụ nữ nắm quyền.
Năm 2016, nước Anh có nữ thủ tướng thứ hai,
bà Theresa May lên nắm quyền.
Ngày bà nắm quyền, bà bị thách thức
chỉ được làm một thứ.
Làm một thứ duy nhất trong 100 ngày đầu tiên ở trong văn phòng
để cố gắng và cải thiện đời sống của nữ giới trên nước Anh.
Và bà đã làm gì? Chả gì cả.
Bà không làm gì hết.
Bởi vì bà quá bận rộn để dọn dẹp đống hỗn lộn mà bọn con trai gây ra.
Kể cả khi có nữ lãnh đạo,
họ luôn tìm cái gì đó tốt hơn để làm
hơn là việc giải quyết vấn đề khó chịu về sự bất bình đẳng.
Nên tôi cứ nói về bình đẳng như thể nó quan trọng. Đúng chứ?
Nào, hãy xem qua về ngành công nghiệp STEM.
Khoa học, công nghệ, kĩ thuật, toán học.
Thực sự rất quan trọng trên từng khía cạnh của cuộc sống hàng ngày của ta
Có tài liệu dày và đáng kinh ngạc nhất về rào cản vô hình
ở ngành công nghiệp STEM.
Nếu như việc chữa được bệnh ung thư
hay lời giải cho sự nóng lên toàn cầu
nằm trong đầu của nhà khoa học nữ trẻ không thể phát triển sự nghiệp?
Vì vậy tôi nghĩ về những điều này,
và tôi biết mình cần "Hãy hành động, đừng nói"
Tôi nói với người bạn tuyệt vời của mình,
nhà báo ở Anh tài giỏi Catherine Mayer,
chúng tôi thật ngớ ngẩn
và tôi nghi ngờ nó do rượu,
(cười)
Chúng tôi quyết định thành lập một đảng chính trị mới.
Bởi điều quan trọng nằm ở đây:
nơi mà cả nữ giới và nam giới đều bình đẳng là ở trong hộp lá phiếu đó.
Chúng tôi không biết mình đang làm gì,
chúng tôi không biết nó phức tạp cỡ nào khi lập một đảng.
Tôi nghĩ rằng: "Nó không thể khó khăn vậy, đàn ông họ làm vậy bao năm rồi"
(cười)
Vì vậy chúng tôi bắt đầu gọi đó là "Đảng bình đẳng cho phụ nữ"
Ngay lập tức có người nói với tôi
"Tại sao cô lại gọi đó như vậy?"
tôi trả lời "Tôi không biết, tôi nghĩ chúng tôi đã làm rõ rồi."
(cười)
Tôi không muốn những gì chúng tôi làm là một bí mật. Tôi chỉ
(cười)
Có người nói rằng "Cô không thể gọi thế! Nó quá nữ quyền"
Ồ! Cái từ đáng sợ ấy! À!
Khó mà có thể nói bao lần tôi nghe có người nói
"Tôi không theo chủ nghĩa nữ quyền, nhưng..."
Và tôi luôn tin rằng nếu có từ "nhưng" trong một câu,
không thể tất cả là hoa hồng trong một khu vườn.
Rồi tôi nhận được câu hỏi rất buồn cười,
"Cô sẽ đốt áo ngực của mình à?"
Phải! Bởi vì áo ngực vốn được làm từ chất liệu dễ cháy.
(cười)
Đó là tại sao tất cả phụ nữ bắn ra tia lửa khi họ bước đi.
(cười)
Đôi chút về lịch sử cho các bạn:
chả có người phụ nữ nào đốt áo ngực vào những năm 60.
Đó chỉ là tin lá cải của một nhà báo
Ơn chúa là ngành báo chí đã được cải thiện từ đó.
Nên...
(cười)
Tôi thông báo điều chúng tôi làm ở cuộc phỏng vấn truyền hình
và ngay tức khắc, các email được gửi tới
Hàng trăm, rồi tới hàng ngàn
từ mọi lứa tuổi: từ những người rất trẻ đến những người phụ nữ ở tuổi 90,
đến trăm người đàn ông tuyệt vời.
Họ viết, "Chúng tôi có thể giúp gì không?
Chúng tôi có thể gặp cô tại trụ sở đảng chứ?"
Chúng tôi không có trụ sở chính cũng không có đảng!
Chúng tôi không có gì cả.
Tất cả những gì chúng tôi có là nhóm những người bạn tuyệt vời và thân thiết
cố gắng trả lời email 24/7 trong trong bộ đồ ngủ.
Chúng tôi đều bận rộn.
Rất nhiều trong chúng tôi có công việc, con nhỏ
nhưng chúng tôi làm như bao phụ nữ,
và chúng tôi chia sẻ công việc.
Gần như tức khắc, chúng tôi đồng ý những nguyên tắc cơ bản.
Điều đầu tiên: chúng tôi muốn trở thành một đảng duy nhất trên thế giới
mà mục đích chính là để nó không cần phải tồn tại nữa.
Đó là một ý kiến rất tuyệt.
Chúng tôi muốn là một chính trị đảng duy nhất không nghiêng về bên nào.
Chúng tôi muốn những người ở cánh trái, cánh phải, từ trung lập,
mọi lứa tuổi.
Bởi toàn bộ công sức bỏ ra chỉ để đạt mục đích đơn giản:
hãy để sự bình đẳng có ở mọi khía cạnh trong cuộc sống của chúng ta,
và khi ta hoàn thành,
hãy trở về nhà và làm các việc nhà khác
(cười)
Và chúng tôi muốn thay đổi cách hoạt động chính trị
Tôi không biết ở đây có như vậy
nhưng ở Anh chúng tôi có 2 chính đảng
Họ là những con khủng long của chính trị.
Và cách họ nói nhau thực đáng xấu hổ và xấu xa.
Tôi chắc chắn rằng bạn chưa bao giờ chửi nhau--
(cười)
và nói dối như thế.
Chẳng phải tuyệt sao nếu có một chính trị gia nói
"Bạn biết không, đối thủ của tôi có lý.
Hãy xem nếu như chúng ta có thể hợp tác và giải quyết công việc."
(vỗ tay)
Và hãy để phụ nữ tham gia chính trị nhiều hơn, Ok?
Để phụ nữ tham gia chính trị hơn ngay lập tức
bằng cách thành đảng duy nhất có dịch vụ chăm trẻ miễn phí
cho các ứng cử viên,
để họ có thể ra khỏi nhà và bắt đầu chiến dịch.
(vỗ tay)
Trong vòng 10 tháng,
chúng tôi có hơn 70 chi nhánh của đảng trên khắp nước Anh.
Chúng tôi có các ứng viên cho cuộc bầu cử ở London, Scotland và Wales
vào tháng 5 năm 2016.
Một trong 20 người bầu ứng cử viên của chúng tôi làm thị trưởng Luân Đôn.
Và khi những người đàn ông trong cuộc chạy đua thấy được sức ảnh hưởng
trước số phiếu bầu của chúng tôi,
còn gì tuyệt vời hơn
khi họ bắt đầu nói về sự cần thiết của việc giải quyết vấn đề bình đẳng giới.
(vỗ tay)
Tôi từng được hứa sẽ thay đổi khi còn là một đứa trẻ.
Điều này sẽ luôn xảy ra:
phụ nữ sẽ sánh vai cùng với đàn ông.
Những gì tôi nhận lại là những lời hứa sáo rỗng và sự thất vọng
thất vọng đủ nhiều để lập ra một đảng chính trị.
Nhưng đây là ý tưởng của tôi hôm nay, đây là 5% của tôi.
Và cái này thực sự khá ổn.
Thực tế là điều này không hề đủ.
Nó không đủ cho việc tìm một đảng chính trị cho sự bình đẳng ở từng quốc gia.
Cái chúng ta cần là sự thay đổi chấn động trong bối cảnh chính trị toàn cầu.
Và điều tuyệt vời về mô hình mà chúng ta tạo ra
nó có hiệu quả ở khắp mọi nơi.
Nó sẽ có hiệu quả ở Mỹ,
ở Úc, ở Ấn Độ.
Ta làm ra một công thức hoàn hảo, ai cũng có thể nấu được,
và mọi người đều thích nó.
Chúng tôi muốn chia sẻ nó.
Nếu bạn muốn biết chúng tôi đã làm gì, chúng tôi sẽ chia sẻ.
Tưởng tượng xem nếu ta có thể huy động triệu người phụ nữ trên khắp thế giới
để nói: "Đủ rồi!" với các cuộc chiến chính trị truyền thống.
Nói: "Ngừng cãi vã và hoàn thành công việc đi".
Chúng ta có thể thay đổi thế giới.
Và tôi muốn như vậy.
(vỗ tay)
Tôi muốn...
(vỗ tay)
Tôi muốn điều đó cho con gái
và cho con trai của mình.
Bởi vì sự thật là: Bình đẳng là tốt hơn cho tất cả.
Nào mọi người, hãy bắt đầu! hãy cùng thay đổi thế giới!
Tôi biết chúng ta có thể làm được, và rất muốn làm
(Vỗ tay)