Kemi disa arsye të mira që të kalojmë
krejtësisht tek energjia solare.
Është më e lirë, në shumë raste,
dhe përfundimisht më e qëndrueshme
se varësia jonë në fabrikat e energjisë tradicionale
që përdorin resurse si qymyri,
i cili eventualisht do të soset.
Kështu që pse nuk i zëvendësojmë këto
fabrika tradicionale me energji solare?
Sepse ekziston një arsye që e bën
energjinë solare shumë të paparashikueshme:
mbulesa e reve.
Teksa rrezet e diellit lëvizin drejt tokës,
disa thithen nga atmosfera e tokës,
disa reflektohen prapa në hapësirën e jashtme,
por pjesa tjetër arrin në sipërfaqen e tokës.
Ato, rrezet, që nuk devijohen
quhen rreze direkte.
Ato të shtrembëruara nga retë
quhen rreze të shpërndara.
Kurse rrezet që reflektohen të parat nga sipërfaqja,
sikur afër një ndërtese,
para se të arrijnë sistemin e energjisë solare
quhet rreze të reflektuara.
Por para se të shqyrtojmë se si retë
ndikojnë në rrezet e diellit dhe prodhimin e energjisë,
të shohim se si funksionon sistemi i energjisë solare.
Së pari, kemi kulla solare.
Ato janë të përbëra nga një kullë qendrore
të rrethuar nga një fushë e madhe pasqyrash
të cilat e përcjellin rrugën e diellit dhe përqendrojnë
vetëm rrezet direkte në një pikë të vetme në kullë,
si një lloj plazhisti i etur.
Nxehtësia e prodhuar nga këto rreze
është aq e madhe sa mund të përdoret për të vluar ujin
e prodhuar avullin që drejton turbinën tradicionale
e cila prodhon energjinë elektrike.
Por kur themi Sistem i Energjisë Solare,
zakonisht e kemi fjalën për fotovolvatikët,
apo panelet solare,
të cilat janë sistemet e përdorura më së shpeshti
për të prodhuar energji solare.
Në panelet solare,
fotonet që vijnë nga rrezet e diellit e godasin sipërfaqen e panelit,
dhe lirohen elektronet
për ta vë në lëvizje energjinë elektrike.
Panelet solare mund të përdorin të gjitha llojet e rrezatimeve,
përderisa kullat solare mund të përdorin vetëm rrezet direkte,
dhe këtu retë bëhen të rëndësishme
sepse varësisht nga lloji dhe lokacioni
i tyre në raport me diellin,
ato mund të rrisin apo zvogëlojnë
sasinë e energjisë së prodhuar.
P.sh., madje vetëm edhe disa grumbuj resh
në ballë të diellit mund ta zvogëlojnë
prodhimin e energjisë në kullën solare
gati në zero, për shkak të kësaj varësie në rrezet direkte.
Në panelet solare, këto re do ta zvogëlonin
prodhimin e energjisë po ashtu,
edhe pse jo aq shumë
sepse panelet solare mund të përdorin të gjitha llojet e rrezatimeve.
Megjithatë, krejt kjo varet nga pozicionimi i saktë i reve.
Për shkak të reflektimit, apo të një fenomeni të veçantë
të quajtur shpërndarja Mie,
rrezet e diellit në fakt mund të fokusohen përpara
nga retë duke krijuar kështu më shumë se 50% rritje
të rrezeve solare që arrijnë në panelen solare.
Nëse kjo rritje e mundshme nuk është e parallogaritur
mund ta dëmtoje panelen solare.
Pse është kjo e rëndësishme?
Paj', s'do të donit t'ju ndalet ky mësim
vetëm se një re ka kaluar mbi panelen solare në çatinë tuaj.
Në kullat solare, rezervuare të mëdha te kripës së shkrirë apo vajit
mund të përdoren për të ruajtur nxehtësinë e tepërt
për ta përdorur kur ka nevojë,
dhe kështu menaxhohet problemi
i luhatjes së rrezeve solare , për ta lehtësuar
prodhimin e energjisë elektrike.
Por për panelet solare
momentalisht nuk ka ndonjë mënyrë për ta ruajtur
energjinë e tepërt në mënyrë të përballueshme.
Dhe këtu vjen në shprehje fabrika tradicionale
sepse për të përmirësuar çfarëdo luhatje
në fabrikat e energjisë solare,
gjithmonë duhet të jetë në dispozicion
një sasi shtesë e energjisë elektrike nga burimet tradicionale.
Por pse atëherë nuk përdoren këto fabrika tradicionale të energjisë
vetëm si rezervë,
në vend qe ne njerëzit të varemi në to
si burime kryesore të energjisë?
Sepse është e pamundur për një punëtor
në një fabrikë thëngjilli apo nukleare
që të ktheje çelësin e prodhimit të energjisë
më shumë apo më pak, varësisht
se sa re janë në qiell.
Koha e reagimit thjesht do të ishte shumë e ngadaltë.
Në vend të kësaj, një sasi shtesë e energjisë prodhohet
gjithmonë nga fabrikat tradicionale për të rregulluar
këto luhatje.
Në ditët me qiell të kthjellët,
ajo energji e tepërt mund të humbase,
por kur retë paraqiten në qiell
atëherë plotësohet hapësira e mbetur.
Momentalisht nga kjo varemi
për furnizim të vazhdueshëm me energji.
Për këtë arsye, shumë studiues
janë të interesuar në parashikimin e lëvizjes
dhe formimit të reve përmes imazheve satelitore
apo kamerave që shikojnë drejt qiellin,
për ta rritur në maksimum energjinë nga fabrikat e energjisë solare
e për të zvogëluar humbjen e energjisë.
Nëse ja arrijmë kësaj,
atëherë ju do të mund ta shikoni këtë video
të fuqizuar vetëm nga rrezet e diellit,
pavarësisht motit,
edhe pse, nëse dielli ndrin,
mund të tundoheni që të kuturiseni jashtë
për ta bërë një lloj tjetër vështrimi të reve.