Có một diễn viên tên là Dustin Hoffman.
Cách đây khá lâu, anh ta đóng bộ phim mà các bạn có lẽ đã nghe nói tới,
đó là phim "Tốt nghiệp."
Có 2 cảnh chính trong phim.
Cảnh thứ nhất là cảnh "nóng" quyến rũ
Tôi không nói đến chuyện đó tối nay.
(Cười)
Cảnh thứ hai là cảnh anh ta bị một người lớn tuổi lôi ra hồ bơi,
và bởi vì đó là một cậu sinh viên mới tốt nghiệp, nên khi người lớn tuổi đó nói 1 từ,
chỉ một từ.
Và đương nhiên, các bạn đều biết đó là từ gì.
Đó là từ "chất dẻo"
(Cười)
Và một vấn đề duy nhất là, đó không hoàn toàn là lời khuyên tồi.
(Cười)
Cho phép tôi nói với bạn tại sao nó không tồi.
Từ đó nên là từ "silicon."
Và lý do nó nên là từ silicon
là vì đó là nơi sinh ra các sáng chế tiên phong về chất bán dẫn ,
được đăng ký
và được thực hiện.
Vậy Thung lũng Silicon được xây dựng đúng vào năm 1967,
năm bộ phim này được phát hành.
Và 1 năm sau khi cuốn phim được phát hành,
hãng Intel được sáng lập.
Vậy chàng tốt nghiệp đã nghe đúng 1 từ,
có lẽ anh ta đã xuất hiện trên cảnh diễn -- ôi, tôi không biết --
có lẽ với hai cảnh này.
(Cười)
Vì các bạn đang nghĩ đến cảnh có,
nên chúng ta hãy xem chúng ta muốn khuyên điều gì
để sinh viên sắp tốt nghiệp không trở thành người chào hàng nhựa Tupperware.
(Cười)
Vậy trong năm 2015, người ta dùng từ gì để khuyên
khi bạn nhận bằng đại học với tâm lý xả hơi bên hồ bơi
bằng một từ, chỉ một từ thôi nhé?
Tôi nghĩ câu trả lời sẽ là "lifecode"
Vậy "lifecode" là gì?
Lifecode là nhiều cách thức khác nhau để tổ chức cuộc sống.
Vậy thay vì lập trình máy tính,
thì chúng ta dùng nhiều thứ để lập trình các virus
hay retrovirus hay protein
hay ADN hay ARN
hay cây cỏ hay động vật, hay cả một chuỗi các sinh vật.
Và trong khi bạn đang nghĩ về khả năng đáng kinh ngạc
để khiến cuộc sống làm đúng điều bạn muốn,
nên cái được lập trình để thực hiện,
cái bạn nhắm đến cuối cùng
chính là điều chúng ta làm từ hàng nghìn năm nay,
những thứ đó được tạo ra, thay đổi,
trộn lẫn, kết nối
tất cả các dạng sự sống,
và ta còn kích thích chúng
Và đây không phải là mới mẻ.
Cây mù tạt nhỏ bé này đã được biến đổi
để nếu bạn thay đổi nó theo cách nào đó, bạn sẽ có bông cải xanh.
Và nếu đổi nó theo cách khác, bạn sẽ có cải xoăn
Và nếu bạn đổi nó theo cách khác nữa
thì bạn sẽ có súp-lơ
Vậy khi bạn đi đến chợ có sản phẩm sinh học tự nhiên,
thì thực ra bạn đến một nơi
ở đó người ta đã thay đổi mã sự sống của rau quả sau 1 thời gian dài
Trong một ngày khác,
để chọn 1 thuật ngữ trung lập về chính trị
[Thiết kế thông minh]
(Cười)
Chúng ta sẽ bắt đầu thực hành thiết kế thông minh.
Nghĩa là thay vì để sự việc xảy một cách tình cờ
và thấy nó xảy ra ở nhiều thế hệ tương lai
nghĩa là ta đang chèn vào những gen đặc biệt, các protein đặc biệt,
và chúng ta làm thay đổi mã sự sống với mục đích rõ ràng.
Và điều đó cho phép ta tăng tốc độ thay đổi.
Xin đưa ra một ví dụ.
Vài người trong các bạn có thể nghĩ về sex
Và tôi giả dụ, chúng ta muốn thay đổi trong cách làm "chuyện ấy"
Chúng ta nghĩ thay đổi là bình thường và tự nhiên.
Điều xảy ra với sex là --
bình thường, em bé là kết quả của "ấy"
Nhưng trong thế giới hôm nay,
"chuyện ấy" với thuốc ngừa thai thì không tạo em bé.
(Cười)
Và một lần nữa, tôi nghĩ điều đó bình thường và tự nhiên,
nhưng đó không phải là trường hợp của hầu hết lịch sử nhân loại.
Và nó không phải cách của động vật.
Điều đó cho chúng ta sự kiểm soát,
vậy sex trở nên được tách rời khỏi việc thụ thai.
Và như bạn đang nghĩ về ảnh hưởng của việc này,
chúng ta tiếp tục làm việc đó
với những tiến bộ như trong nghệ thuật.
Không có nghĩa gì đối với hội họa và điêu khắc,
nhưng có ý nghĩa cho công nghệ hỗ trợ sinh sản.
Vậy công nghệ hỗ trợ sinh sản là gì?
Công nghệ hỗ trợ sinh sản là những thứ như thụ tinh trong ống nghiệm.
Và khi bạn làm thụ tinh ống nghiệm, bạn có nhiều lý do cần thiết để làm.
Đôi khi chỉ do bạn không thể thụ thai.
Nhưng khi bạn làm điều đó,
chính là lúc bạn đang tách rời quá trình sex -> thụ tinh -> em bé.
Vậy bạn không chỉ kiểm soát thời gian để bạn có em bé,
mà còn tách rời thời điểm và nơi để em bé được thụ thai.
Vậy bạn đã tách em bé
ra khỏi cơ thể và hành động của mình.
Và khi bạn nghĩ về trường hợp khác mà chúng ta đang làm,
ví dụ trường hợp sinh đôi.
Bạn có thể đông lạnh tinh trùng, bạn có thể đông lạnh trứng,
bạn có thể đông lạnh trứng đã thụ tinh.
Và điều đó có nghĩa gì?
Vâng, đó là việc cần thiết nếu bạn bị bệnh ung thư.
Bạn cần đi hóa trị hay xạ trị,
và bạn vẫn giữ được tinh trùng và trứng.
Bạn không xạ trị chúng.
Nhưng nếu bạn có thể lưu giữ trứng và làm lạnh chúng,
và bạn có thể thuê một người mang thai hộ
nó có nghĩa là bạn tách qiá trình trên ra khỏi thời gian
Nó có nghĩa là bạn có thể có cặp sinh đôi -- ôi, cách nhau 50 năm?
(Cười)
100 năm?
200 năm?
Có 3 thay đổi thật sự sâu sắc
mà không phải là chuyện của tương lai.
Đây là việc ta có thể thấy lúc này.
Vậy mã sự sống hóa ra là một năng lực siêu nhiên.
Đó là cách thay đổi virus mạnh mẽ đến mức không tin được,
thay đổi cây cỏ, thay đổi động vật,
có lẽ thậm chí thay đổi chính chúng ta.
Nó là thứ mà Steve Gullans và tôi đang suy nghĩ.
Hãy chấp nhận mạo hiểm.
Như trong từng công nghệ năng lượng, như điện, xe hơi,
như máy vi tính, điều này có thể bị lạm dụng.
Và điều đó làm kinh sợ nhiều người.
Và vì bạn áp dụng những công nghệ này,
bạn có thể thậm chí biến người thành quái thú.
Có phải trong thần thoại Hy Lạp người và động vật có cơ thể trộn lẫn với nhau?
Vâng, một số can thiệp
thật sự làm thay đổi nhóm máu.
Hay là có thể đặt những tế bào đực trong cơ thể con cái hay ngược lại,
điều đó nghe thật ghê sợ
cho đến khi bạn nghĩ, lý do bạn làm điều đó
là do bạn thay thế tủy xương trong khi điều trị ung thư.
Vậy bằng cách lấy tủy xương của người khác,
bạn có thể thay đổi một vài đặc tính cơ bản của mình,
nhưng bạn cũng đang cứu lấy mình.
Đây là ví dụ khác,
đã xảy ra cách đây 20 năm.
Đây là Emma Ott.
Cô ta là một sinh viên mới.
Cô ta học kế toán.
Cô ta chơi trong 2 đội thể thao trường. Cô ta được đọc diễn văn lễ ra trường.
Và đó không có gì đặc biệt,
trừ một điều là cô ta là con của 3 bố mẹ.
Tại sao?
Vì cô ta mắc căn bệnh hiểm nghèo liên quan đến tế bào: Mitochondrion
có lẽ bị di truyền.
Vậy khi bạn trao đổi ADN với người thứ 3
và bạn đặt nó vào trong đó,
bạn giữ được mạng sống của nhiều người.
Nhưng bạn cũng làm công nghệ chọn gen,
có nghĩa là con cái của cô ấy, (nếu cô ấy có con), sẽ được cứu
và sẽ không lặp lại bệnh đó.
Và con của họ sẽ được cứu,
cháu của họ cũng được thoát,
và cứ tiếp tục như thế.
Điều đó làm người ta khó chịu.
Vì cách đây 20 năm, nhiều nhà chức trách nói,
thời gian vừa qua, tại sao ta không biết điều đó?
Có nhiều nguy hiểm khi làm điều đó, và có nhiều nguy hiểm hơn nếu không làm,
vì đã có vài chục người được cứu nhờ công nghệ này,
rồi ta sẽ còn nghĩ về điều đó trong suốt 20 năm tới.
Vậy khi nghĩ về điều đó,
khi chúng ta nói, "Này, có thể chúng ta nên kéo dài việc học tập,
có thể chúng ta nên làm điều này, có thể chúng ta nên làm điều kia,"
có những hệ quả bởi hành động, và có nhiều hệ quả bởi việc không hành động.
Như việc chữa trị căn bệnh hiểm nghèo --
cách nào đi nữa thì nó cũng hoàn toàn không theo tự nhiên.
Nó bình thường và tự nhiên cho người bị mắc bệnh
trong các đại dịch bại liệt, đậu mùa, lao phổi.
Khi tiêm vắc xin cho mọi người chúng ta tiêm thứ không tự nhiên
vào cơ thể họ
vì chúng ta nghĩ lợi ích sẽ nhiều hơn nguy cơ.
Vì chúng ta trồng những cây, nuôi những con vật không hẳn từ tự nhiên,
chúng ta có thể nuôi sống khoảng 7 tỷ người.
Chúng ta có thể làm những thứ như tạo ra dạng sự sống mới.
Và khi bạn tạo ra dạng sự sống mới, một lần nữa, điều đó nghe rất khinh khiếp
và làm mọi người thật sự khó chịu,
cho đến khi bạn nghĩ rằng những dạng sự sống này sống trên bàn ăn của bạn.
Những bông hoa mà bạn có trên bàn ăn --
chúng không tự nhiên lắm đâu,
vì người ta trồng những bông hoa này để tạo ra những màu sắc này,
để có được kích cỡ này, để chúng tươi suốt tuần.
Thường thì bạn không thích hoa dại đâu
vì chúng héo nhanh lắm.
Điều mà ta làm ở đây
là đảo ngược hoàn toàn lý thuyết của Darwin.
Hãy xem, trong 4 tỷ năm,
sống và chết trên hành tinh này phụ thuộc 2 nguyên lý:
chọn lọc tự nhiên và đột biến ngẫu nhiên.
Vậy cái gì đã sống và chết, cái gì đã được xây dựng,
bây giờ đã bị đảo lộn.
Và điều mà chúng ta làm
là tạo ra một hệ thống tiến hóa song song
ở đó ta thực hiện những chọn lọc không tự nhiên và đột biến không ngẫu nhiên.
Để tôi giải thích những vấn đề trên.
Đây là sự chọn lọc tự nhiên.
Đây là chọn lọc không tự nhiên.
(Cười)
Vậy điều xảy ra với việc này là,
chúng ta bắt đầu nuôi chó sói cách đây hàng nghìn năm
ở trung Á để biến chúng thành chó nhà.
Rồi ta làm chúng thành chó to
và rồi thành chó nhỏ.
Nhưng nếu bạn bắt 1 con chó chihuahua
đang nằm trong túi xách Hermes siêu đắt tiền trên đại lộ Fifth
rồi thả nó trên cánh đồng châu Phi,
bạn sẽ thấy chọn lọc tự nhiên xảy ra.
(Cười)
Rất ít thứ trên trái đất ít tự nhiên hơn một cánh đồng bắp.
Bạn sẽ không bao giờ, với bất kỳ hoàn cảnh nào, đi bộ qua cánh rừng nguyên sơ
và bạn không bao giờ thấy cùng loài cây cỏ mọc theo hàng
cùng thời gian,
không có gì khác sống ở đó.
Khi bạn trồng một cánh đồng bắp,
bạn sẽ chọn cây sẽ sống hay cây sẽ chết.
Và bạn sẽ theo cách chọn không tự nhiên.
Cũng vậy cho cánh đồng lúa mì, hay với cánh đồng lúa.
Cũng như vậy với một thành phố, hay với một vùng ngoại ô.
Thực ra, một nửa diện tích trái đất
đã được tôn tạo một cách không tự nhiên
vậy ta muốn cái gì, cái sẽ sống hay cái sẽ chết,
đó là lý do bạn không có gấu xám
đi qua khu thương mại Manhattan.
Còn về đột biến ngẫu nhiên thì sao?
đây là đột biến ngẫu nhiên.
Đây là Antonio Alfonseca.
Anh ta nổi tiếng với nickname Octopus.
Anh là Vận Động Viên Ném Bóng của năm 2000.
Và anh ta là một dạng đột biến ngẫu nhiên với 6 ngón
trên mỗi bàn tay,
hóa ra điều đó lại hữu ích nếu bạn là vận động viên ném bóng chày.
(Cười)
Còn đột biến không ngẫu nhiên thì sao?
Một đột biến không ngẫu nhiên là bia.
Là rượi vang. Là sữa chua.
Đã bao nhiêu lần bạn đi xuyên qua rừng
và tìm thấy phô mai tự nhiên?
Hoặc là sữa chua tự nhiên?
Vậy chúng ta luôn xếp đặt mọi chuyện.
Bây giờ, điều thú vị là,
chúng ta biết được điều tốt hơn.
Chúng ta đã tìm thấy một trong những dụng cụ chọn lọc gen đơn giản và mạnh mẽ nhất,
CRISPR, bên trong sữa chua.
Và vì chúng ta xếp đặt các tế bào,
chúng ta tạo ra 8 trong 10 sản phẩm dược liệu,
có chứa chất cần thiết mà bạn cần để chữa trị khớp,
đó là Humira, thành phần thuốc bán chạy nhất.
Đó là mã sự sống.
Nó thật sự là một siêu lực.
Nó thực sự là một cách thức lập trình,
và không có gì sẽ thay đổi chúng ta
hơn mã sự sống.
Vậy khi bạn nghĩ về mã sự sống,
hãy nghĩ về 5 nguyên lý
để định hướng,
và tôi mong muốn bạn gợi ý cho tôi thêm những nguyên lý khác.
Vậy, nguyên lý 1:
chúng ta phải nhận trách nhiệm về mình.
Lý do chúng ta phải chịu trách nhiệm
là vì chúng ta làm việc đó.
Không có đột biết tình cờ.
Đây là điều ta đang làm, điều ta chọn.
Nó không phải là "tình cờ có tính toán"
Nó không xảy ra tình cờ.
Nó không xuất hiện bởi quyết định của ai khác.
Chúng ta xếp đặt việc đó,
và đó là luật Pottery Barn: bạn làm bể nó, bạn phải mua nó.
Nguyên lý 2:
chúng ta phải công nhận và tán dương tính đa dạng của việc này
Có ít nhất 33 phiên bản của vượn người
bước đi được trên khắp trái đất.
Tất cả trong số đó tuyệt chủng trừ chúng ta.
Nhưng tình trạng bình thường và tự nhiên của trái đất
là chúng ta có nhiều phiên bản con người khác nhau xung quanh cùng lúc
đó là lý do tại sao phần lớn chúng ta có gen Neanderthal.
Vài người trong chúng ta có gen Denisova.
Và một số ở Washington có nhiều hơn.
(Cười)
Nguyên lý 3:
chúng ta cần tôn trọng sự chọn lựa của người khác.
Vài người chọn không bao giờ thay đổi.
Vài người chọn thay đổi toàn bộ.
Vài người chọn thay đổi thực vật nhưng không đổi động vật.
Vài người chọn thay đổi chính họ.
Vài người chọn tiến hóa chính họ.
Sự khác biệt không phải là điều xấu,
vì thậm chí chúng ta nghĩ về nhân loại chính là sự đa dạng,
chúng ta rất gần đến tiệt chủng
tất cả chúng ta là hậu duệ của mẹ tổ châu Phi duy nhất
và hệ quả là
có nhiều khác biệt gen trong 55 loài khỉ đột châu Phi
hơn là sự khác biệt có trong 7 tỷ người.
Nguyên lý 4:
chúng ta nên lấy khoảng 1/4 trái đất
và hãy để thuyết Darwin xảy ra ở đó.
Nó không cần phải liên tục,
không cần phải kết nối tất cả với nhau.
Nó nên là 1 phần trong đại dương và 1 phần trên đất.
Nhưng chúng ta không nên thực hiện từng quyết định tiến hoá trên hành tinh này.
Chúng ta muốn có sự vận hành hệ thống tiến hóa của riêng mình.
Chúng ta muốn có sự vận hành hệ thống tiến hóa của Darwin.
Và nó thật sự quan trọng khi có 2 sự vận hành song song
và không có tiến hóa lấn át.
(Vỗ tay)
Điều cuối cùng.
Đây là cuộc phiêu lưu duy nhất và gây cấn nhất mà nhân loại đang đi.
Đây là siêu lực duy nhất và tuyệt vời nhất mà con người chưa từng có.
Nó sẽ là tội ác nếu bạn không tham gia vào
vì bạn sợ nó,
vì bạn trốn tránh nó.
Bạn có thể thực hành đạo đức. Bạn có thể tham gia chính trị.
Bạn có thể làm thương mại.
Bạn có thể có suy nghĩ về nơi mà y khoa sẽ đến,
nơi mà công nghiệp sẽ đến,
nơi mà chúng ta sẽ đưa thế giới đến.
Nó sẽ là tội ác cho tất cả chúng ta
nếu không ý thức khi ai đó đến một hồ bơi
và nói một từ, chỉ một từ,
nếu bạn không nghe nếu từ đó là "lifecode."
Cảm ơn nhiều.
(Vỗ tay)